II K 308/14

Sąd Rejonowy w WyszkowieWyszków2015-07-01
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniarejonowy
przywłaszczenieprzewłaszczenie na zabezpieczenieumowawłasnośćkredytdziałalność gospodarczaciągnik siodłowykodeks karnykodeks cywilny

Sąd uniewinnił oskarżoną od zarzutu przywłaszczenia ciągnika siodłowego, uznając, że w momencie sprzedaży pojazd nadal stanowił jej własność, ponieważ umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie weszła w życie z powodu braku stosownego oświadczenia banku.

Oskarżona M.P. została oskarżona o przywłaszczenie ciągnika siodłowego, który sprzedała, mimo że był on przewłaszczony na zabezpieczenie kredytu bankowego. Sąd Rejonowy w Wyszkowie uniewinnił ją, stwierdzając, że umowa przewłaszczenia nie weszła w życie, ponieważ bank nie złożył oświadczenia o jej wejściu w życie zgodnie z postanowieniami umowy. W związku z tym, w momencie sprzedaży pojazd nadal był własnością oskarżonej, co wyklucza popełnienie przestępstwa przywłaszczenia.

Sprawa dotyczyła oskarżonej M.P., która prowadząc działalność gospodarczą, sprzedała ciągnik siodłowy, będący przedmiotem umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie kredytu bankowego. Bank (...) S.A. zarzucał jej przywłaszczenie pojazdu o wartości 78.000 zł, twierdząc, że sprzedaż zatajająca okoliczności przewłaszczenia spowodowała straty w wysokości 69.022,71 zł. Sąd Rejonowy w Wyszkowie, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym umowy limitu debetowego, umowy przewłaszczenia oraz wyjaśnień oskarżonej i świadków, ustalił, że kluczowy dla rozstrzygnięcia był § 2 ust. 2 umowy przewłaszczenia. Strony ustaliły w nim, że przeniesienie własności pojazdu na bank nastąpi dopiero po złożeniu przez bank oświadczenia o wejściu umowy w życie w związku z brakiem spłaty kredytu. Bank złożył takie oświadczenie dopiero w dniu 26 maja 2015 r., czyli długo po sprzedaży pojazdu przez oskarżoną w dniu 17 października 2012 r. Sąd uznał, że skoro umowa przewłaszczenia nie weszła w życie, to w momencie sprzedaży pojazd nadal był własnością M.P. Zgodnie z art. 284 § 2 k.k., przestępstwo przywłaszczenia dotyczy cudzej rzeczy ruchomej, która została sprawcy powierzona. Ponieważ oskarżona była właścicielem pojazdu, nie mogła go przywłaszczyć. W związku z tym sąd uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu. Koszty postępowania przejął na siebie Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż pojazdu nie stanowi przestępstwa przywłaszczenia, jeśli w momencie sprzedaży pojazd nadal stanowił własność sprzedającego, ponieważ umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie weszła w życie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie weszła w życie, ponieważ bank nie złożył oświadczenia o jej wejściu w życie zgodnie z postanowieniami umowy. W związku z tym, w momencie sprzedaży pojazd nadal był własnością oskarżonej, co wyklucza popełnienie przestępstwa przywłaszczenia, które dotyczy cudzej rzeczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

M. P.

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaoskarżona
Bank (...) S.A.spółkapokrzywdzony
(...) Sp. z o.o.spółkapodmiot trzeci

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Uprawnienie do rozporządzania rzeczą, w tym do wyzbycia się własności, jest elementem prawa własności.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 16 w zw. z § 2 ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie weszła w życie z powodu braku oświadczenia banku. W momencie sprzedaży pojazd nadal był własnością oskarżonej. Brak realizacji znamion przestępstwa przywłaszczenia (cudza rzecz).

Godne uwagi sformułowania

„zawiesza się przeniesienie własności rzeczy ruchomych, określonych w ust. 1 do czasu złożenia Przewłaszczającemu przez Bank oświadczenia o treści, iż w związku z brakiem terminowej spłaty którejkolwiek należności Banku związanej z wierzytelnością zabezpieczoną przewłaszczeniem, niniejsza umowa wchodzi w życie” Przywłaszczyć można jedynie cudzą rzecz. Skoro oskarżona była właścicielem pojazdu, to nie mogła dopuścić się jego przywłaszczenia.

Skład orzekający

Tomasz Królik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków wejścia w życie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie i jej skutków dla odpowiedzialności karnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klauzuli zawartej w umowie i braku formalnego oświadczenia banku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być szczegóły umowne i formalności w kontekście odpowiedzialności karnej, nawet w sprawach finansowych.

Sprzedała auto, które było zabezpieczeniem kredytu. Czy to przywłaszczenie? Sąd wyjaśnia kluczowy zapis w umowie.

Dane finansowe

WPS: 78 000 PLN

koszty_pomocy_prawnej: 723,24 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II K 308/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 01 lipca 2015r. Sąd Rejonowy w Wyszkowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący : Sędzia SR Tomasz Królik Protokolant: st. sekr. sąd. Piotr Długoborski, st. sek. sąd. Hanna Witkowska w obecności Prokuratora: Małgorzaty Podleś, Katarzyny Kozłowskiej - Szmitko po rozpoznaniu w dniach: 06 i 24 listopada 2014r., 18 maja 2015r. i 01 lipca 2015r. sprawy M. P. c. M. i W. z d. C. , ur. (...) w O. , oskarżonej o to, że w dniu 17 października 2012r. w W. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) Usługi (...) dokonała przywłaszczenia rzeczy powierzonej w postaci ciągnika siodłowego m-ki V. (...) o nr rej. (...) o wartości 78.000 zł stanowiącego własność banku (...) S.A. z/s w W. z tytułu umowy przewłaszczenia zawartej w dniu 8 lutego 2011r. będącego zabezpieczeniem kredytu odnawialnego w ten sposób, że sprzedała przedmiotowy pojazd firmie (...) Sp. z o.o. z/s w G. zatajając okoliczności przewłaszczenia, czym spowodowała straty w wysokości 69.022,71 zł na szkodę Banku (...) S.A. , to jest o czyn z art. 284 § 2 k.k. orzeka: 1. oskarżoną M. P. uniewinnia od popełnienia zarzucanego jej czynu; 2. zasądza ze Skarbu Państwa - Kasy Sadu Rejonowego w Wyszkowie na rzecz adw. S. D. kwotę 723,24 zł (siedmiuset dwudziestu trzech złotych i dwudziestu czterech groszy) brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej z urzędu; 3. na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. koszty postępowania przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. Sygnatura akt II K 308/14 UZASADNIENIE Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 08 lutego 2011r. pomiędzy M. P. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą (...) Usługi (...) , a Bankiem (...) S.A. z/s w W. została zawarta umowa limitu debetowego Nr (...) z terminem spłaty do 07 lutego 2012r. W § 3 tej umowy strony ustaliły, że prawnym zabezpieczeniem spłaty limitu debetowego jest m.in. przewłaszczenie z datą pewną (z klauzulą) ciągnika samochodowego m-ki V. (...) o nr nadwozia (...) , rok produkcji 2004 o nr rej. (...) wraz cesją praw z polisy ubezpieczenia dot. ww. pojazdu. Tego samego dnia strony zawarły także umowę przewłaszczenia wyżej opisanego pojazdu. W § 2 ust. 2 strony ustaliły jednak, że: „zawiesza się przeniesienie własności rzeczy ruchomych, określonych w ust. 1 do czasu złożenia Przewłaszczającemu przez Bank oświadczenia o treści, iż w związku z brakiem terminowej spłaty którejkolwiek należności Banku związanej z wierzytelnością zabezpieczoną przewłaszczeniem, niniejsza umowa wchodzi w życie”. W dniu 17 października 2012r. M. P. opisany wyżej sprzedała pojazd firmie (...) S.A. z/s w G. za kwotę 81.180 zł. W § 6 umowy (...) oświadczyła, że pojazd ten stanowi jej własność i jest wolny od wad prawnych. Jeszcze tego samego dnia strony zawarły umowę leasingu ww. pojazdu, na mocy której M. P. miała korzystać z auta przez 35 miesięcy, regulując co miesiąc raty leasingowe na rzecz (...) S.A. W związku z brakiem spłaty kredytu przez M. P. sprawa została przekazana do windykacji. W dniu 8 marca 2013r. Sąd Rejonowy w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy w sprawie sygn. akt V GNc 141/13 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, w którym nakazał M. P. , aby zapłaciła Bankowi (...) S.A. w W. kwotę 55.265,96 zł wraz z odsetkami umownymi i kosztami postępowania. Postanowieniem z dnia 9 maja 2013r. przedmiotowemu nakazowi została nadana klauzula wykonalności. W dniu 11 czerwca 2013r. Bank (...) S.A. złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wyszkowie wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wskazując jako sposób prowadzenia egzekucji m.in. z ruchomości w postaci ciągnika samochodowego m-ki V. (...) nr nadwozia (...) , rok produkcji 2004, nr rej. (...) . Komornik odpowiedział wnioskującemu, że ww. pojazd został przez M. P. sprzedany firmie (...) . W dniu 26 maja 2015r. Bank (...) S.A. w W. wysłał do M. P. oświadczenie, iż w związku z brakiem terminowej spłaty należności Banku związanej z wierzytelnością zabezpieczoną przewłaszczeniem, umowa przewłaszczenia z dnia 08 lutego 2011r. wchodzi w życie. Sąd dokonał rekonstrukcji powyższego stanu faktycznego w oparciu o następuję dowody: osobowe: wyjaśnienia oskarżonej – k. 93v.; zeznania śwd.: M. S. – k.94 i k.64-64v. w zw. z k.94; N. P. – k.99v. i k.19v.-20 w zw. z k.99v.; L. P. – k.122v.; nieosobowe: umowa limitu debetowego –k.2-3; umowa przewłaszczenia – k. 4-6; zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – k.1- 1v. nakaz zapłaty – k.7; postanowienie – k.7v.; wniosek o wszczęcie egzekucji – k.8-8v.; umowa leasingu nr (...) i dokumentacja leasingowa – k.21-28; kserokopie dowodu rejestracyjnego – k.31-33; umowa kupna – sprzedaży –k.30; faktura – k.29; informacja i oświadczenie – k.124 i 125. Wyjaśnienia oskarżonej. M. P. w postępowaniu przygotowawczym (k.42) nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu oraz skorzystała z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Przed Sądem (k.93v.) nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu oraz odpowiadając na pytania obrońcy wyjaśniła, że po zawarciu umowy przewłaszczenia nie otrzymała od banku pisemnego oświadczenia o tym, że umowa ta w związku z niespłacaniem należności wchodzi w życie. Podała, że jej zdaniem, ta umowa w ogóle nie weszła w życie. Sąd zważył, co następuje: Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonej w całości, albowiem zyskały one potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, osobowym, jak i nieosobowym szczegółowo wskazanym pod stanem faktycznym sprawy. Sąd dał wiarę zeznaniom obiektywnych świadków, którzy nie będąc w żaden sposób spokrewnieni z oskarżoną składali zeznania jedynie w oparciu o dokumentację bankową i wiedzę nabytą podczas wykonywania obowiązków zawodowych. Sąd dał wiarę dowodom nieosobowym, uznając, że są rzeczywistym odzwierciedleniem zawartych w nich informacji. Na polecenie Sądu Bank (...) S.A. udzieli odpowiedzi (k.124), że do dnia 26 maja 2015r. do dłużnika M. P. nie było wysłane oświadczenie o wejściu w życie umowy przewłaszczenia z dnia 08 lutego 2011r. Bank wskazał również, że przedmiotowe oświadczenie wysłał do M. P. w dniu 26 maja 2015r. Takie oświadczenie przesłał również do akt niniejszej sprawy (k.125). Wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku i rozstrzygnięcie o kosztach procesu. M. P. stanęła pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 17 października 2012r. w W. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) Usługi (...) dokonała przywłaszczenia rzeczy powierzonej w postaci ciągnika siodłowego m-ki V. (...) o nr rej. (...) o wartości 78.000 zł stanowiącego własność banku (...) S.A. z/s w W. z tytułu umowy przewłaszczenia zawartej w dniu 8 lutego 2011r. będącego zabezpieczeniem kredytu odnawialnego w ten sposób, że sprzedała przedmiotowy pojazd firmie (...) Sp. z o.o. z/s w G. zatajając okoliczności przewłaszczenia, czym spowodowała straty w wysokości 69.022,71 zł na szkodę Banku (...) S.A. Ustalony w sprawie stan faktyczny nie dostarczył podstaw do przypisania oskarżonej zarzucanego jej czynu. Przedmiotem działania przestępstwa określonego w art. 284 § 2 k.k. jest cudze mienie ruchome, które zostały sprawcy powierzone . Umowa o przewłaszczenie na zabezpieczenie stanowi tzw. powiernicze przeniesienie własności. Tego rodzaju umowa została zawarta z oskarżoną. W § 4 tej umowy strony jasno określiły, że P. ( M. P. ) zatrzymuje pojazd w swoim władaniu w charakterze biorącego w użyczenie. Treść przedmiotowej umowy potwierdza, że M. P. nie była uprawniona do sprzedaży przedmiotowego ciągnika siodłowego. Zatem sprzedaż tego pojazdu stanowiłaby zarządzenie się nim jak swoją własnością. Problem jednak w tym, że komentowana umowa w ogóle nie weszła w życie. Strony w § 2 ust. 2 umowy przewłaszczenia ustaliły, że: „ zawiesza się przeniesienie własności rzeczy ruchomych, określonych w ust. 1 do czasu złożenia Przewłaszczającemu przez Bank oświadczenia o treści, iż w związku z brakiem terminowej spłaty którejkolwiek należności Banku związanej z wierzytelnością zabezpieczoną przewłaszczeniem, niniejsza umowa wchodzi w życie ”. Strony ustaliły więc, że do czasu otrzymania przez M. P. przedmiotowego oświadczenia, przeniesienie własności pojazdu na Bank nie nastąpi. Zatem jego właścicielem auta nadal pozostanie jego dotychczasowy właściciel. Przedmiotowe oświadczenie Bank złożył dopiero w dniu 26 maja 2015r. kiedy zorientował się o jego braku w efekcie słuchania jego pracowników przez Sąd w niniejszym postępowaniu w charakterze świadków. Fakt, że M. P. była właścicielem auta został potwierdzony kserokopią jego dowodu rejestracyjnego, gdzie została wpisana do rubryki C , zawierającej dane właściciela pojazdu. Skoro M. P. w dniu 17 października 2012r. tj. w dniu sprzedaży auta firmie (...) S.A. z/s w G. była jego właścicielem, to nie sposób uznać, że dopuściła się przestępstwa sprzeniewierzenia. Będąc nim (właścicielem), zgodnie z treścią art. 140 k.c. mogła rozporządzić swoją rzeczą, a do rozporządzania ( ius disponendi ) zalicza się uprawnienie do wyzbycia się własności rzeczy. Przywłaszczyć można jedynie cudzą rzecz. Skoro oskarżona była właścicielem pojazdu, to nie mogła dopuścić się jego przywłaszczenia. Zatem nie zostało zrealizowane znamię strony przedmiotowej komentowanego przestępstwa. W tej sytuacji brak było innej możliwości, jak tylko wydanie w stosunku do oskarżonej rozstrzygnięcia uniewinniającego. Dlatego orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punktach 2 i 3 tej sentencji orzeczenia zostały zawarte rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu. O kosztach adwokackich orzeczono na podstawie § 14 ust. 2 punkt 3 w zw. z § 16 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013.461). Wydanie orzeczenie uniewinniającego implikowało, w oparciu o treść art. 632 pkt 2 k.p.k. , przejęcie kosztów postępowania na rachunek Skarbu Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI