II K 297/18

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚrednianajwyższy
alimentyniealimentacjaart 209 kkczyn nieumyślnyzajęcie komorniczerachunek bankowypostępowanie karneuniewinnienie

Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu niealimentacji, uznając, że wpłacał środki na zajęte konto bankowe, a opóźnienie w przekazaniu ich przez bank komornikowi nie obciąża go jako nieświadomego tej sytuacji.

Oskarżony został oskarżony o uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego wobec swojego syna. W okresie objętym zarzutem wpłacał środki na rachunek bankowy, który został zajęty przez komornika. Oskarżony twierdził, że był przekonany, iż pieniądze trafią od razu do komornika, a opóźnienie wynikało z procedur bankowych, o których nie miał wiedzy. Sąd, analizując materiał dowodowy, uznał wyjaśnienia oskarżonego za wiarygodne i stwierdził, że nie wykazał on umyślności w uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego, co jest warunkiem popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 i 1a kk. W związku z tym oskarżony został uniewinniony.

Sprawa dotyczyła oskarżonego, który miał uchylać się od obowiązku alimentacyjnego wobec swojego małoletniego syna. Wyrokiem z dnia 29 maja 2017 r. zasądzono od niego alimenty w kwocie 900 zł miesięcznie. W okresie od października 2017 r. do kwietnia 2018 r. oskarżony dokonywał wpłat na swój rachunek bankowy, który został zajęty przez komornika w ramach postępowania egzekucyjnego. Oskarżony wskazywał w tytułach przelewów, że są to środki na poczet alimentów. Bank automatycznie pobierał te środki i przelewał na wewnętrzny rachunek techniczny, co powodowało opóźnienie w ich przekazaniu komornikowi. Oskarżony nie miał dostępu do tego rachunku technicznego i nie był świadomy opóźnień. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonego i dokumentację bankową, uznał, że oskarżony nie wykazał umyślności w uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego. Sąd podkreślił, że przestępstwo niealimentacji wymaga negatywnego stosunku psychicznego do wykonania obowiązku, a oskarżony podejmował działania zmierzające do jego wypełnienia, wpłacając środki na zajęte konto. Okoliczność opóźnienia w przekazaniu pieniędzy przez bank nie mogła obciążać oskarżonego, który był nieświadomy tej sytuacji. Ponadto, sąd zauważył, że nawet wpłacona kwota nie stanowiła wymaganej przez przepis art. 209 § 1 i 1a kk równowartości co najmniej 3 świadczeń okresowych. Wobec braku znamion czynu zabronionego, sąd uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu, a koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprawca nie miał świadomości opóźnienia i był przekonany o terminowym przekazaniu środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla popełnienia przestępstwa niealimentacji kluczowa jest umyślność sprawcy, czyli negatywny stosunek psychiczny do wykonania obowiązku. Oskarżony wpłacał środki na zajęte konto, a opóźnienie w przekazaniu ich przez bank nie obciąża go, jeśli był nieświadomy tej sytuacji i nie miał dostępu do rachunku technicznego banku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uniewinnienie

Strona wygrywająca

Oskarżony (...)

Strony

NazwaTypRola
Oskarżony (...)osoba_fizycznaoskarżony
Małoletni syn (...)osoba_fizycznauprawniony do alimentów
(...)osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
(...)instytucjabank
Komornik (...)organ_państwowyorgan egzekucyjny

Przepisy (1)

Główne

k.k. art. 209 § § 1 i 1a

Kodeks karny

Przestępstwo niealimentacji można popełnić jedynie umyślnie. Wymaga wykazania negatywnego stosunku psychicznego do wykonania obowiązku alimentacyjnego, który sprawia, że mimo obiektywnej możliwości jego wykonania, sprawca tego obowiązku nie wypełnia, gdyż wypełnić go nie chce lub też zlekceważył obowiązek nałożony wyrokiem. Dla bytu tego przestępstwa należy wykazać, że łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, a sprawca w ten sposób naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony wpłacał środki na poczet alimentów na swój rachunek bankowy, który był zajęty przez komornika. Oskarżony był przekonany, że środki te zostaną niezwłocznie przekazane komornikowi. Opóźnienie w przekazaniu środków przez bank nie wynikało z winy oskarżonego, który nie miał wiedzy o procedurach bankowych i nie miał dostępu do rachunku technicznego. Brak umyślności w uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego. Niewystarczająca wysokość zaległości alimentacyjnej w stosunku do wymogów art. 209 § 1 i 1a kk.

Odrzucone argumenty

Oskarżony wpłacał kwoty niższe niż zasądzone. Środki finansowe nie trafiły od razu do komornika, co spowodowało opóźnienie w zaspokojeniu potrzeb uprawnionego.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób jest przypisać zachowaniu oskarżonego (...) wyczerpania znamion czynu zabronionego z art. 209 § 1 i 1a kk przestępstwo niealimetnacji można popełnić zatem jedynie umyślnie okoliczność, że zostały one przekazane komornikowi z opóźnieniem nie może obciążać nieświadomego tego oskarżonego (...) brak jest zatem po jego stronie złej woli

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niealimentacji, zwłaszcza w kontekście wpłat na zajęte konto bankowe i braku umyślności sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpłat na zajęty rachunek bankowy i procedur bankowych. Nie dotyczy sytuacji świadomego uchylania się od płacenia alimentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone procedury bankowe i egzekucyjne mogą wpłynąć na ocenę odpowiedzialności karnej, nawet w tak fundamentalnej kwestii jak alimenty. Jest to ciekawy przykład na to, że nie zawsze świadomość prawna jest wystarczająca, a brak winy może wynikać z nieznajomości mechanizmów działania instytucji.

Czy wpłaciłeś alimenty na zablokowane konto? Sąd wyjaśnia, kiedy nie grozi Ci więzienie.

Dane finansowe

WPS: 900 PLN

alimenty: 900 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II K 297/18 UZASADNIENIE Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono następujący stan faktyczny: (...) i (...) pozostawali w nieformalnym związku od 1996 do 2004 r. Z tego związku w 2004 r. urodził im się syn, (...) . Wyrokiem (...) w (...) z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt (...) zasądzono od (...) na rzecz małoletniego syna (...) alimenty w kwocie 900 złotych miesięcznie, płatne z góry do rąk (...) do 10-tego dnia każdego miesiąca. (...) złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji do (...) (...) , który został zarejestrowany pod sygn. akt (...) . W toku postępowania egzekucyjnego komornik dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych (...) , między innymi z rachunku bankowego prowadzonego przez (...) z siedzibą w (...) o nr (...) , zabraniając dokonywać wypłat z zajętych rachunków i nakazując przekazywać zajęte kwoty na swój rachunek bankowy. W okresie od października do (...) r. (...) na w/w rachunek bankowy dokonywał wpłat. W dniu 10 października 2017 r. wpłacił kwotę 600 złotych, w dniu 15 listopada 2017 r. kwotę 700 złotych, a w dniu 7 grudnia 2017 r. kwotę 700 złotych. W tytułach przelewów wskazywał, że są to środki finansowe na poczet alimentów. Po dokonaniu przelewu pieniądze z zajętego rachunku automatycznie były przelewane na wewnętrzny rachunek techniczny banku o nr (...) . (...) nie miał do niego dostępu. Środki finansowe nie trafiły od razu do komornika. Stało się tak z opóźnieniem. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie: wyroku (k. 3-4, k. 20-20v), informacji o stanie zaległości (k. 5, k. 18, k. 254), korespondencji (k. 6-9, k. 49-60, k. 66-93, k. 262), karty rozliczeniowej (k. 19), pism (k. 21, k. 22, k. 111, k. 112, k. 118, k. 188), zaświadczeń (k. 29, k. 219-219v, k. 259), potwierdzeń przelewów (k. 31-48), listów (k. 61-61v, k. 62, k. 63), odpisów aktu urodzenia (k. 64, k. 65), wykazów bankowych (k. 119-122), historii rachunku (k. 123-146, k. 185-187, k. 197-199, k. 220-223, k. 293-294, k. 296-298), deklaracji podatkowych (k. 210, k. 255-258), dokumentacji komorniczej (k. 234-250, k. 278-281, k. 339), wywiadu środowiskowego (k. 252-253, k. 270-271), decyzji administracyjnej (k. 260-261), faktury (k. 263), maili (k. 301-302), pisma oskarżonego (k. 307), pisma (...) (k. 313-317, k. 332-334), zeznań oskarżycielki posiłkowej (...) (k. 23-26, k. 265-266) oraz wyjaśnień oskarżonego (...) (k. 114-115, k. 225-227, k. 266-267, k. 304). Przesłuchiwany w postępowaniu przygotowawczym oskarżony (...) (k. 114-115) oświadczył, że nie przyznaje się do zarzucanego mu czynu. Jak wyjaśnił, co miesiąc płaci alimenty na swojego syna. Do chwili wydania wobec niego wyroku zasądzającego alimenty płacił je dobrowolnie. Zasądzona wyrokiem kwota jest dla niego za wysoka, dlatego płaci mniej. Dodał, że od października 2017 r. do kwietnia 2018 r. przelewał środki finansowe na poczet alimentów na zajęte przez komornika konto. Przesłuchiwany w postępowaniu sądowym oskarżony (...) (k. 225-227, k. 266-267, k. 304) także nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. Jak wyjaśnił, przelewał środki finansowe na poczet alimentów na zajęte przez komornika konto. Nie pomyślał wówczas o skorzystaniu z przekazu pocztowego. Był przekonany, że po wpłaceniu pieniędzy na zajęte konto trafią od razu do komornika. Nie miał świadomości, że środki finansowe nie zostały dalej przekazane. Sąd zważył, co następuje: W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób jest przypisać zachowaniu oskarżonego (...) wyczerpania znamion czynu zabronionego z art. 209 § 1 i 1a kk . Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego (...) (k. 114-115, k. 225-227, k. 266-267, k. 304) , albowiem w sposób spójny, logiczny i konsekwentny podawał, że nie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego. W okresie objętym zarzutem wypełniał go w ten sposób, że wpłacał środki finansowe na należący do niego i zajęty przez komornika rachunek bankowy. Był przekonany, że zostaną niezwłocznie przekazane przez bank komornikowi. Nikt go nie poinformował, że stało się inaczej. Jego wersję potwierdzały dokumenty, w tym zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, karta rozliczeniowa i historia rachunku bankowego. To samo tyczyło się zeznań oskarżycielki posiłkowej (...) (k. 23-26, k. 265-266) , które jednak nie miały większego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem nie posiadała wiedzy, że oskarżony (...) dokonał przelewów na należący do niego i zajęty przez komornika rachunek bankowy, jednak bank przekazał te środki finansowe komornikowi z opóźnieniem. Świadek (...) opierała się jedynie na informacjach otrzymanych od komornika, nie znając historii rachunku bankowego oskarżonego (...) , co miało wpływ na jej relację dotyczącą tego, że nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. W ustaleniach faktycznych oparto się także na dokumentach, które zostały sporządzone przez uprawnione osoby bądź podmioty, nie były kwestionowane i nie budziły żadnych wątpliwości Sądu. Dokonując analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że nie pozwala on na przypisanie oskarżonemu (...) sprawstwa zarzucanego mu czynu z art. 209 § 1 i 1a kk . W myśl przepisu art. 209 § 1 i 1a kk karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 podlega ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, a sprawca w ten sposób naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Przestępstwo niealimetnacji można popełnić zatem jedynie umyślnie. Dla bytu tego przestępstwa należy wykazać, że w zachowaniu oskarżonego mieści się negatywny stosunek psychiczny do wykonania nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego, który sprawia że mimo obiektywnej możliwości jego wykonania, sprawca tego obowiązku nie wypełnia, gdyż wypełnić go nie chce lub też zlekceważył obowiązek nałożony wyrokiem. Tymczasem oskarżony (...) wypełniał obowiązek alimentacyjny. Dokonywał tego w ten sposób, że przelewał środki finansowe na swój rachunek bankowy zajęty przez komornika. Bank natomiast automatycznie je pobierał i przelewał na wewnętrzne konto techniczne, prowadzone na potrzeby egzekucyjne. Oskarżony (...) zatem mógł mieć w pełni usprawiedliwione poczucie, że przelane przez niego pieniądze są następnie przekazywane komornikowi. Okoliczność, że zostały one przekazane komornikowi z opóźnieniem nie może obciążać nieświadomego tego oskarżonego (...) . Zwłaszcza, że nie miał dostępu do konta technicznego i nawet nie wiedział o jego istnieniu. Brak jest zatem po jego stronie złej woli. Jedynie jego umyślnością można objąć fakt wpłacania na tenże rachunek kwot mniejszych niż wobec niego zasądzone, jednakże i to nie może prowadzić do przypisania mu popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 i 1a kk , albowiem przepis ten wymaga, aby zadłużenie alimentacyjne wynosiło trzykrotność świadczeń okresowych, a więc w niniejszym stanie faktycznym w zarzucanym oskarżonemu okresie kwotę 2700 złotych. Tymczasem w tym okresie oskarżony wpłacił na zajęte konto kwotę 2000 złotych. Różnica między tymi kwotami nie stanowi nawet pełnej jednokrotności świadczenia okresowego. Powyższe rozważania wobec niezaistnienia w zachowaniu oskarżonego (...) znamion czynu zabronionego musiało prowadzić do jego uniewinnienia. Wobec tego koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI