II K 283/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd skazał T.B. za przywłaszczenie powierzonego mu samochodu marki B. (...) na karę grzywny, uznając, że mimo umowy leasingowej z prawem nabycia, nie zwrócił pojazdu po wypowiedzeniu umowy przez leasingodawcę.
Oskarżony T.B. zawarł umowę leasingu samochodu osobowego z brytyjską firmą, która obejmowała prawo nabycia po spłacie. Po wpłaceniu 20 rat zaprzestał dalszych płatności, co skutkowało wypowiedzeniem umowy przez leasingodawcę. Mimo wezwań do zwrotu pojazdu, oskarżony nie oddał samochodu, co doprowadziło do zgłoszenia go jako skradzionego i wpisu do bazy SIS. Pojazd odnaleziono i odebrano po kilku miesiącach. Sąd uznał oskarżonego winnym przywłaszczenia powierzonego mienia i wymierzył mu karę grzywny.
Sąd rozpatrzył sprawę przeciwko T.B., oskarżonemu o przywłaszczenie powierzonego mu samochodu marki B. (...) o nr rej. (...). Oskarżony zawarł umowę leasingu z brytyjską firmą, która przewidywała prawo nabycia pojazdu po spłacie 61 rat. Po wpłaceniu 20 rat, T.B. zaprzestał dalszych płatności bez kontaktu z leasingodawcą. Firma leasingowa dwukrotnie wezwała go do zapłaty, a następnie wypowiedziała umowę, żądając zwrotu pojazdu. Mimo to, oskarżony nie zwrócił samochodu, co spowodowało zgłoszenie go na policję jako skradzionego i wpisanie do bazy SIS jako pojazdu poszukiwanego. Samochód został odnaleziony i odebrany po kilku miesiącach. Sąd uznał T.B. winnym przywłaszczenia powierzonego mu pojazdu, kwalifikując czyn jako sprzeniewierzenie zgodnie z art. 284 § 2 k.k. Jako okoliczności obciążające sąd wskazał wcześniejsze skazanie za oszustwo i brak naprawienia szkody, a jako łagodzące przyznanie się do winy i brak roszczeń ze strony pokrzywdzonego. Wymierzono karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł, uwzględniając dochody oskarżonego pracującego w Wielkiej Brytanii. Sąd odrzucił argumentację obrony, że czyn nie miał miejsca na terenie Polski, wskazując na międzynarodowe poszukiwania pojazdu i wpis do bazy SIS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że oskarżony dopuścił się sprzeniewierzenia, ponieważ mimo wypowiedzenia umowy leasingowej i obowiązku zwrotu pojazdu, nadal go użytkował, traktując jak właściciel.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że umowa leasingowa, mimo prawa nabycia, miała charakter najmu dóbr do czasu spłaty. Wypowiedzenie umowy przez leasingodawcę nałożyło na oskarżonego obowiązek zwrotu pojazdu, którego nie wykonał, co wypełniło znamiona przywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
skazanie
Strona wygrywająca
T. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Ltd | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
Przywłaszczenie rzeczy powierzonej sprawcy, polegające na przywłaszczeniu władztwa nad rzeczą z zastrzeżeniem obowiązku jej późniejszego zwrotu.
Pomocnicze
k.k. art. 111 § § 1
Kodeks karny
Przepis regulujący jurysdykcję polską w przypadku czynów popełnionych za granicą, które są przestępstwem również w kraju popełnienia lub w Polsce.
k.k. art. 114 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący zakończenia postępowania karnego za granicą i jego wpływu na postępowanie w Polsce.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący obciążenia oskarżonego kosztami postępowania.
k.k. art. 58
Kodeks karny
Zasada preferencji kar nieizolacyjnych.
k.k. art. 37a
Kodeks karny
Możliwość zastosowania kary grzywny zamiast kary ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak znajomości języka angielskiego lub nieodbieranie korespondencji zwalnia z odpowiedzialności za niezwrócenie pojazdu po wypowiedzeniu umowy leasingowej. Czyn nie miał miejsca na terenie Polski, a jedynie czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą przez właściciela.
Odrzucone argumenty
Zaprzestanie spłaty rat leasingowych i niezwrot samochodu po wypowiedzeniu umowy przez leasingodawcę stanowi przywłaszczenie (sprzeniewierzenie). Czyn popełniony w Wielkiej Brytanii, ale skutkujący poszukiwaniami i odzyskaniem pojazdu w Polsce, podlega polskiemu prawu karnemu.
Godne uwagi sformułowania
Oskarżony traktował je jak właściciel, z pominięciem rzeczywistego właściciela. Nie ma żadnych wątpliwości, że czyn jakiego dopuścił się T. B. jest również traktowany jako przestępstwo na terenie Wielkiej Brytanii. Tym samym nie ma żadnych wątpliwości, że doszło do realizacji przesłanek przewidzianych w art.111§1kk.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście umowy leasingowej oraz jurysdykcja polska w sprawach transgranicznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju umowy leasingowej i okoliczności faktycznych, które mogą nie mieć zastosowania w każdym przypadku przywłaszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak umowa leasingowa z elementami międzynarodowymi może prowadzić do odpowiedzialności karnej za przywłaszczenie, a także jak polskie prawo karne radzi sobie z przestępstwami transgranicznymi.
“Leasing za granicą, przywłaszczenie w Polsce – jak polski sąd ocenił międzynarodową sprawę?”
Dane finansowe
WPS: 80 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 283/22 Uzasadnienie dotyczy całości wyroku 1.USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1 T. B. Czyn opisany w pkt 1 wyroku Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1. Oskarżony T. B. zawarł umowę leasingu z prawem nabycia na raty, podlegającą przepisom brytyjskiej ustawy o kredytach konsumpcyjnych z 1974 r., z (...) Ltd , na okres 61 miesięcy. Przedmiotem umowy był samochód osobowy marki B. (...) o nr rej. (...) , całkowita cena gotówkowa to 14.999 GBP, umowa zaczęła obowiązywać w dniu 03.06.2017 r. Zgodnie z warunkami tej umowy oskarżony miał m.in. pojazd przechowywać w bezpiecznym miejscu pod adresem zamieszkania podanym w umowie, czyli – (...) , C. , M. , K. (...) . Wprawdzie mógł on wyjechać tym samochodem do każdego państwa na terenie UE, ale na okres nie dłuższy niż 30 dni. Jednocześnie leasingodawca przewidział prawo do zakończenia umowy, jeśli wezwie dłużnika do zapłaty, tj. prześle pisemne wezwanie do spłaty długu w wysokości co najmniej 750 (...) . To z kolei powodowało, że jeżeli B. (...) zakończy umowę, to odbiera towar i m.in. żąda spłaty wszystkich rat. 2. T. B. spłacił 20 rat, a następnie bez podjęcia jakiegokolwiek kontaktu z leasingodawcą, jak również bez żadnego wyjaśnienia zaniechał dalszych płatności. Wówczas B. (...) pismem z dnia 04.04.2019 r. przekazało oskarżonemu zawiadomienie o niedotrzymaniu warunków umowy, zaś pismem z dnia 23.04.2019 r. o wypowiedzeniu umowy i rozpoczęło poszukiwania oskarżonego oraz w/w samochodu, jednak bezskuteczne. Oba wezwania były przesłane na adres jaki oskarżony podał przy podpisywaniu umowy. Wówczas w dniu 06.08.2019 r. sprawa została zgłoszona Policji w K. , która odnotowała pojazd jako skradziony pod numerem referencyjnym sprawy karnej 46/151388/19 i dokonano jego rejestracji w bazie SIS, jako pojazd poszukiwany w strefa Schengen. 3. W dniu 10.12.2019 r. nieustalona osoba poinformowała Zespół (...) , że samochód marki B. o nr rej. (...) znajduje się nadal w posiadaniu oskarżonego, który przechowuje go w W. przy ul. (...) . Po dokonaniu czynności sprawdzających pod w/w adresem pojazd został wydany przez T. B. , a następnie w dniu 16.12.2019 r. przekazany J. B. , który miał upoważnienie do działania w imieniu pokrzywdzonego. zeznania świadka: - J. B. - P. J. - A. K. – S. - dokumentacja przesłana przez (...) - dokumentacja pokrzywdzonego - notatka urzędowa - pismo MS - pismo oskarżonego - protokół zatrzymania rzeczy - kserokopia dowodu rejestracyjnego - protokół oględzin - pełnomocnictwo k. 26 k. 262v. k. 262v. -263 k. 179 k. 188-190, 223-224, 227-229 k. 198, 1-2, k. 202-203 k. 211 k. 3-5 k. 7-10 k. 29 k. 39 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1 T. B. Czyn opisany w pkt 1 wyroku Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty Brak ----------------- ------------ ----------- 1.OCena DOWOdów 1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1 – 3 wymienione w tabeli 1.1 Sąd uznał za wiarygodne zeznania J. B. , P. J. (2) oraz A. S. , jak również wyjaśnieniom T. B. , w których przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Zeznania te są spójne, logiczne i co ważne żadna ze stron nie podważała ich wiarygodności. W ocenie sądu, świadkowie relacjonowali wszystko zgodnie ze swoim stanem wiedzy na temat przedmiotowej sprawy. Prawdziwość, autentyczność i rzetelność sporządzenia ujawnionych w sprawie dowodów nieosobowych, także nie była przedmiotem zarzutów stron oraz nie wzbudziła wątpliwości sądu. Zostały one sporządzone poprawnie, kompleksowo i w sposób zgodny ze standardami rzetelnego postępowania, z tych też względów sąd nie odmówił im wiarygodności. 1.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------- ----------- --------------------------- 1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 1.3. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem 1 T. B. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Kwalifikowanym typem przywłaszczenia, czyli sprzeniewierzenie, określone jest w §2 przepisu ar.284 kk i polega na przywłaszczeniu rzeczy (ale nie prawa majątkowego) powierzonej sprawcy. Z kolei powierzenie jest to przekazanie władztwa nad rzeczą z zastrzeżeniem obowiązku jej późniejszego zwrotu. Powierzenie może nastąpić z prawem do używania lub użytkowania rzeczy bądź bez tego prawa ( Górniok [w:] Górniok i in., t. 2, s. 401). W szczególności jest powierzona rzecz oddana w komis lub dla wykonania jej kopii (wyrok SN z 26.08.1981 r., Rw 254/81, OSNPG 1982/12, poz. 159), a także rzecz użyczona (Górniok, Pleńska, Przestępstwa, s. 413; Marek, Oczkowski [w:] System, t. 9, s. 105 ). Taka sytuacja miała miejsce niniejszej sprawie, ponieważ w dniu bliżej nieustalonym w okresie od 23.04.2019 r. do dnia 06.06.2019 r. w miejscu bliżej nie ustalonym na terenie Wielkiej Brytanii lub w W. , oskarżony dokonał przywłaszczenia powierzonego mu samochodu osobowego marki B. (...) o nr rej. (...) nr VIN: (...) . Korzystał on z w/w pojazdu na podstawie umowy leasingowej a następnie pomimo zaprzestania płacenia rat, co skutkowało wypowiedzeniem umowy, nie zwrócił samochodu firmie leasingowej mimo takiego obowiązku, powodując w ten sposób straty w wysokości około 80.000 zł na szkodę firmy (...) M. S. K. (...) . Należ w tym miejscu wskazać, że nie udało się ustalać, gdzie oskarżony przebywał w czasie wypowiedzenia umowy, czy na terenie Wielkiej Brytanii czy też pod adresem zameldowana w Polsce, dlatego przyjęto dwie w/w lokalizacje. Istotne jest również i to, że przedmiotowa umowa leasingu zgodnie z jej treścią była formą nabycia w/w pojazdu na raty, z tym że nabycie następowało dopiero pod koniec okresu spłaty rat, o ile strona nie odstąpiła od umowy zanim będzie można skorzystać z prawa kupna, do tego czasu miała ona charakter najmu dóbr. W niniejszej sprawie pismem z dnia 23.04.2019 r. leasingodawca wypowiedział w/w umowę i jednocześnie wezwał do zwrotu pojazdu lub też umożliwienia jego odebrania. Jedynie w przypadku gdyby T. B. dokonał płatności kwoty wyższej niż 1/3 całkowitej kwoty nabycia, to ten obowiązek ustaje, czego jednak nie uczynił. Jednocześnie jak zaznaczono w piśmie wyłącznie w ramach kompromisu, pokrzywdzony zgodził się aby oskarżony nadal korzystał z prawa użytkowania samochodu B. , pod warunkiem natychmiastowego skontaktowania się, do czego również nie doszło. Tym samym nie ma żadnych wątpliwości, że umowa została skutecznie wypowiedziana, co z kolei nakładało na oskarżonego obowiązek wydania pojazdu lub też wskazania jego miejsca przechowywania i umożliwienia jego odbioru przez pokrzywdzonego. Jednakże T. B. tego obowiązku nie wykonał i tym samym dopuścił się sprzeniewierzenia, samochód został wydany dopiero po wszczęciu międzynarodowych poszukiwań. ☐ 1.4. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem -------------- ---------------------- Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej -------------------------------------- ☐ 1.5. Warunkowe umorzenie postępowania ----------- ------------------------- Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ----------------------------------------------- ☐ 1.6. Umorzenie postępowania ------------ ----------------------- Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ------------------------------------------------------- ☐ 1.7. Uniewinnienie -------------------- --------------------------- Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia ---------------------------------------------- 1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności T. B. 1 1 Dokonując wyboru kary, spośród wskazanego w art.284§2kk katalogu kar, sąd uznał za najbardziej adekwatną karę - karę grzywny. W tym względzie, sąd pośrednio kierował się treścią art.58kk , który zawiera zasadę preferencji kar nie izolacyjnych i zastosował art.37a kk . Jako okoliczność obciążającą należało uwzględnić to, że oskarżony: - był już raz skazany za występek z art.286§1kk na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, doprowadził wówczas pokrzywdzonego Fabrykę (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o wartości 67.158 zł i dotychczas szkody tej nie naprawił. Jako okoliczność łagodząca należało uwzględnić to, że oskarżony: - przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, choć nie wyraził żadnej skruchy, - postawa pokrzywdzonego, który nie zgłaszał żadnych roszeń w niniejszym procesie. W tej sytuacji, sąd uznał, że kara grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 20 zł, będzie karą, która spełni pokładane w niej cele. Ilość i wysokość stawek dziennych grzywny została ustalona również przy uwzględnieniu dochodów oskarżonego, który obecnie na stałe mieszka i pracuje na terenie Wielkiej Brytanii. 1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności ---------- ------------- ----------- -------------------------- 1.6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę T. B. złożył wyjaśnienia jedynie w toku dochodzenia i wówczas przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, jednakże z treści apelacji, jak również z mowy końcowej obrońcy należy wnioskować, że powyższe przyznanie nie jest jednoznaczne z przyjętą linią obrony, która zasadniczo sprowadza się do przyjęcia, że nie doszło na terenie Polski do realizacji znamion występku z art.284kk . Samochód nie był ukrywany przez oskarżonego i gdy funkcjonariusze policji zażądali jego wydania, został wydany. W znamionach tego przestępstwa nie mieści się czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą przez jej właściciela, a z takim właśnie zachowaniem oskarżonego, zdaniem obrońcy, mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy. Sąd z taką argumentacją się nie zgodził, ponieważ nie ma żadnych wątpliwości, że czyn jakiego dopuścił się T. B. jest również traktowany jako przestępstwo na terenie Wielkiej Brytanii i wynika to nie tylko z danych przekazanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, ale także bezpośrednio z faktu, że poszukiwania tego samochodu były prowadzone także przez Policję z K. , która dokonała wpisu do bazy SIS (k. 1 – notatka urzędowa). Właśnie ten wpis był podstawą podjęcia działań przez funkcjonariuszy z KP N. i z tego też powodu nie ma żadnych wątpliwości, że doszło do realizacji przesłanek przewidzianych w art.111§1kk , co także był podważane przez obronię. Wprawdzie nie udało się wprost ustalić, czy po wydaniu pojazdu sprawa karna w Wielkiej Brytanii została zakończona, jedynie taki wniosek można wysnuć z maila pokrzywdzonego, który nie zgłosił żadnych roszczeń i uznał sprawę niejako za zakończoną, jak i z maila oskarżonego, w którym oświadczył, że obecnie nie ma żadnej wiedzy, aby wobec niego toczyło się jakiekolwiek postępowania karne. Jednakże wobec treści art.114§1kk sąd nie robił w tej kwestii już żadnych dodatkowych ustaleń, ponieważ tylko znacznie wydłużyłoby to postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie, a i tak nie miałoby żadnego istotnego znaczenia dla wydanego wyroku. Jeśli zaś chodzi o wywiązanie się oskarżonego z warunków w/w umowy, to w tym zakresie sąd również nie podzieli argumentacji obrońcy i nie miał żadnych wątpliwości, że skoro T. B. na stałe pracuje na terenie Wielkiej Brytanii, miał zdolności kredytową do zawarcia w/w umowy, to musi znać język angielski choćby w stopniu umożliwiającym swobodną konwersację. Tym samym skoro podpisał umowę leasingową, to musiał się zapoznać z jej treścią, czyli z warunkami pod jakim umowa ta został zawarta. Czyli, skoro oskarżony zaprzestał spłat rat, to musiał także liczyć się z tym, że konsekwencją tego będzie wypowiedzenie przez leasingodawcę umowy, czyli pojawi się obowiązek zwrotu pojazdu. Nawet ewentualne nie przyjmowanie przez oskarżonego takich konsekwencji, nie odbieranie kreowanej do niego korespondencji, czy też wyjazd z Wielkiej Brytanii na okres powyższej 30 dni, nie powoduje, że nie miał on wiedzy i pełnej świadomości prawnych konsekwencji takiego działania. Jak wynika z harmonogramu zdarzeń, to pismem z dnia 23.04.2019 r. B. (...) wypowiedziało umowę, później rozpoczęło poszukiwania oskarżonego oraz w/w samochodu na terenie Wielkiej Brytanii, jednak bezskuteczne i dopiero w dniu 06.08.2019 r. sprawa została zgłoszona na Policję w K. . Natomiast dopiero w dniu 10.12.2019 r. pojazd został zatrzymany już w Polsce w W. . Tym samym T. B. miał wystarczająco dużo czasu, aby skontaktować się z leasingodawcą, jeśli nie w celu zwrotu samochodu, to choćby podjęcia negocjanci, do czego druga strona umowy była skłonna. Jednakże tak nie uczynił, tylko nadal użytkował przedmiotowe B. , co bez wątpienia dowodzi, że traktował je jak właściciel, z pominięciem rzeczywistego właściciela, czyli B. (...) . 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 Zgodnie z treścią art.627kpk T. B. został obciążony kosztami sądowymi, które po zsumowaniu (w szczególności rachunków za tłumaczenie przesłanej dokumentacji) ustalono na kwotę 2098 zł, w tym 200 zł to opłata. 1.1Podpis
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI