II K 277/18

Sygn. akt II K 277/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 23 października 2018 r. Sąd Rejonowy w G. II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SR Piotr Gensikowski Protokolant: Wioletta Fabińska w obecności Asesor Prokuratury Rejonowej w G. M. S. (1) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2018 r., 24 września 2018 r., 18 października 2018 r. sprawy karnej M. S. (2) s. A. i E. zd. K. , ur. (...) w G. , zam. G. ul. (...) , PESEL: (...) , obywatelstwa polskiego, o wykształceniu podstawowym, nie karanego oskarżonego o to, że: w okresie od 1 października 2016 roku do marca 2018 roku w miejscowości G. uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego określonego w postanowieniu Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 października 2016 r. o sygn. akt (...) na rzecz N. S. w kwocie 350 zł miesięcznie oraz w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 29 czerwca 2017 roku o sygn. akt (...) na rzecz N. S. w kwocie 600 zł miesięcznie, a wskutek tego zaległość wynosi 9500 zł, co stanowi równowartość 16 świadczeń okresowych, tj. o czyn z art. 209 § 1 k.k. orzekł: na podstawie art. 4 § 1 k.k. przepisów k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 maja 2017 r. w związku z ustawą z 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz. U. poz. 773) I. Oskarżonego M. S. (2) uznaje za winnego tego, że w okresie od 1 marca 2017 roku do końca marca 2018 roku w miejscowości G. uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego łożenia na utrzymanie małoletniego syna N. S. , określonego co do wysokości w kwocie 600 zł miesięcznie orzeczeniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 17 marca 2017 r., sygn. (...) , zmienionym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. (...) , a powstała wskutek tego zaległość stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, czym naraził osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. występku określonego w art. 209 § 1a k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k. orzeka wobec oskarżonego karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, II. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata, III. Na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 i 4 kk orzeka wobec oskarżonego obowiązek bieżącego łożenia w okresie próby na utrzymanie syna N. S. oraz obowiązek wykonywania w okresie próby pracy zarobkowej, IV. Na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddaje oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora, V. Zwalnia oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty, zwalnia oskarżonego od obowiązku uiszczenia wydatków postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE W 2013 r. K. S. wraz z M. S. (2) zawarli związek małżeński. Ze związku tego pochodzi syn N. , który urodził się (...) dowód: zeznania świadka K. K. (k. 5-6), odpis skrócony aktu urodzenia (k. 31) Ugodą z dnia 13 października 2016 r., zawartą przed Sądem Rejonowym w G. , M. S. (2) zobowiązał się zapłacić rentę alimentacyjną za okres od sierpnia 2016 r. do 28 września 2016 r. dowód: odpis protokołu (k. 11) Postanowieniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 17 marca 2017 r., tytułem zabezpieczenia roszczenia, zasądzono od M. S. (2) kwotę 350 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 1 marca 2017 r., tytułem alimentów na rzecz syna N. . Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 29 czerwca 2017 r. zmieniono wysokość alimentów, podwyższając je do kwoty 600 zł miesięcznie. dowód: odpisy orzeczeń (k. 40-41) M. S. (2) nie wywiązywał się z zapłaty zasądzonych alimentów. Wedle stanu na kwiecień 2018 r. zaległość z tego tytułu wynosiła kwotę ponad 9.000 złotych. K. S. wraz z synem zamieszkała u swych rodziców. W utrzymaniu jej oraz syna pomagają jej rodzice. Gdyby nie ich pomoc finansowa, to trudno byłoby jej funkcjonować. dowód: zeznania świadka K. K. (k. 5v.), pismo komornika (k. 87) W okresie od października 2016 r. do marca 2018 r. M. S. (2) pracował za granicami kraju, a także w kraju. dowód: wyjaśnienia oskarżonego M. S. (2) (k. 81), pismo US w G. (k. 62) M. S. (2) nie był karany za przestępstwo. dowód: zapytanie o karalność (k. 136) Oskarżony M. S. (2) w toku postępowania przygotowawczego werbalnie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu zabronionego. Składając wyjaśnienia oskarżony podał jednak, że nie płacił alimentów, bo nie miał pieniędzy (k. 80v-81, k. 94-95, k. 131v.). Sąd oceniając przytoczone wyjaśnienia oskarżonego sąd dał im wiarę w zakresie, w jakim pozostawały one spójne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, a więc co do tego, że oskarżony nie płacił alimentów na rzecz syna. Była to w istocie okoliczność bezsporna, znajdująca wsparcie w pozostałym materiale, głównie zeznaniach świadka K. K. , matce syna oskarżonego. Sąd odmówił natomiast wiarygodności wyjaśnieniom złożonym przez oskarżonego co do przyczyn, z powodu których nie płacił alimentów. W tym zakresie wyjaśnienia oskarżonego były sprzeczne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Z zeznań świadka K. K. (k. 5-6, k. 57-58, k. 132), zeznań świadka W. K. (k. 71v., k. 133v.) wynikało, że oskarżony w okresie objętym aktem oskarżenia podejmował dorywczo prace zarobkowe. Wyjaśnienia oskarżonego były także sprzeczne z informacją uzyskaną z US w G. , iż w 2017 r. podejmował on prace zarobkowe ze stosunku pracy (k. 62). Sąd dał wiarę temu dokumentowi, a także innym zgromadzonym w sprawie, gdyż żadna ze stron, a także sąd z urzędu, nie dopatrzył się podstaw, aby zakwestionować ich autentyczność oraz prawdziwość. M. S. (2) został oskarżony o to, że w okresie od 1 października 2016 roku do marca 2018 roku w miejscowości G. uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego określonego w postanowieniu Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 października 2016 r. o sygn. akt (...) na rzecz N. S. w kwocie 350 zł miesięcznie oraz w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 29 czerwca 2017 roku o sygn. akt (...) na rzecz N. S. w kwocie 600 zł miesięcznie, a wskutek tego zaległość wynosi 9500 zł, co stanowi równowartość 16 świadczeń okresowych, tj. o czyn z art. 209 § 1 k.k. Oceniając zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy z punktu widzenia treści art. 209 § 1a k.k. należało uznać, że oskarżony M. S. (2) popełnił zarzucany mu czyn zabroniony w okresie od 1 marca 2017 r. do końca marca 2018 r. Z zeznań świadka K. K. , W. K. oraz A. K. , a także częściowo z wyjaśnień oskarżonego oraz dowodów z dokumentów wynikało, że oskarżony we wskazanym okresie – wbrew obowiązkowi alimentacyjnemu skonkretyzowanemu co do wysokości orzeczeniem Sądu Okręgowego w T. oraz Sądu Apelacyjnego w G. – uchylał się od obowiązku uiszczenia obowiązku alimentacyjnego na rzecz syna N. , czym naraził go na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Gdyby wszakże nie pomoc finansowa dziadków N. , jego podstawowe potrzeby związane z jego utrzymaniem mogłyby pozostać niezaspokojone. Zdaniem Sądu nie było natomiast podstaw do przypisania oskarżonemu jako przestępnego okresu niepłacenia przez niego alimentów w okresie od października 2016 r. do końca lutego 2017 r., gdyż w tym okresie obowiązek ten nie był skonkretyzowany co do wysokości, jak tego wymaga obecne brzmienie art. 209 § 1 i 1a k.k. nadane ustawą nowelizującą z dnia 23 marca 2017 r. (Dz. U. poz. 952), która weszła w życie 31 maja 2017 r. W tym zakresie należy przychylić się do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie, wedle którego po wejściu w życiu tej ustawy kryminalizacją objęte są więc także takie sytuacje, w których niewykonywany obowiązek alimentacyjny wynika z ustawy. W odróżnieniu jednak od poprzedniego stanu prawnego, nie każde uchylanie się od takiego ustawowego obowiązku (przy założeniu spełnienia pozostałych znamion) będzie stanowiło przestępstwo, a tylko takie, gdy ustawowy obowiązek został skonkretyzowany co do jego wysokości (tak SN w postanowieniu z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 10/17, OSNKW 2018, Nr 3, poz. 24, a także w postanowieniu z dnia 9 maja 2018 r., IV KK 79/18, (...) informacji prawnej L. ). Z tych też względów sąd wyeliminował okres od października 2016 r. do końca lutego 2017 r. z opisu czynu przypisanego oskarżonemu. Przestępstwo przewidziane w art. 209 § 1a k.k. zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Rozważając wymiar kary wobec oskarżonego M. S. (2) Sąd miał na względzie następujące okoliczności. W ramach dyrektywy odwołującej się do stopnia społecznej szkodliwości Sąd na niekorzyść oskarżonego miał na uwadze okres roku czasu nie alimentacji. Na niekorzyść oskarżonego sąd potraktował brak jakiejkolwiek wpłaty alimentów. Z kolei, uwzględniając dyrektywę prewencji indywidualnej sąd uwzględnił na korzyść oskarżonego jego uprzednią niekaralność. Mając na względzie wszystkie powyżej opisane okoliczności Sąd uznał, że należało wymierzyć wobec oskarżonego na podstawie art. 209 § 1a k.k. karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu kara ta z uwagi na jej rodzaj i wysokość jest adekwatna do ustalonego w sprawie stopnia społecznej szkodliwości czynu przestępnego, który był stosunkowo znaczny. W ocenie Sądu kara ta nie przekracza stopnia winy oskarżonego, który należy uznać podobnie za dość znaczny. Sąd wymierzając oskarżonemu karę pozbawienia wolności w tym wymiarze wyszedł z przekonania, że jej wysokość odpowiada dyrektywie prewencji indywidualnej. Zdaniem Sądu poprzednia niekaralność oskarżonego za przestępstwa przemawia wszakże za tym, że czyn, który popełnił oskarżony miał charakter wyjątkowy. W świetle tych okoliczności nie ulegało zatem wątpliwości, że dla powstrzymania oskarżonego przed popełnieniem innego lub podobnego przestępstwa za wystarczające należy uznać wymierzenie kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu kara ta zdaje się wreszcie czynić zadość wskazaniom prewencji ogólnej, a mianowicie uzmysławia ona społeczeństwu, że niełożenie na utrzymanie osoby uprawnionej spotyka się z natychmiastową reakcją organów wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu wykonanie kary pozbawienia wolności wobec oskarżonego nie jawiło się w momencie orzekania jako bezwzględnie konieczne, gdyż zasługiwał on z uwagi na uprzednią niekaralność na zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary na okres próby. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w punkcie I-szym i II-gim wyroku . Celem zapobieżenia popełnieniu przez oskarżonego nowego czynu sąd w okresie próby nałożył na niego obowiązki probacyjne, a także oddał go w okresie próby pod dozór kuratora, o czym orzeczono jak w punkcie III-cim i IV-tym wyroku . Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. z 1983 r. Dz. U. Nr 49, poz. 223 ze zm.) w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. Sąd w punkcie V-tym wyroku zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty oraz wydatków postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. Podejmując takie rozstrzygnięcie sąd miał na uwadze konieczność łożenia przez oskarżonego na utrzymanie małoletnich dzieci.