II K 268/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę A. K., oskarżonej pierwotnie o oszustwo (art. 286 § 1 kk) dotyczące doprowadzenia M. W. (1) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20 000 zł tytułem zadatku na poczet sprzedaży nieruchomości. W toku postępowania, sąd zmienił kwalifikację czynu i uznał oskarżoną za winną przywłaszczenia 10 000 zł, stanowiących połowę zadatku wręczonego przez M. W. (1) na poczet ceny zakupu nieruchomości, która stanowiła współwłasność A. K. i jej byłego męża R. K. Sąd ustalił, że A. K. zataiła fakt przyjęcia zadatku przed R. K., swoim byłym mężem, który był drugim współwłaścicielem nieruchomości. Zachowanie to wyczerpało dyspozycję art. 284 § 2 kk (przywłaszczenie). Jednakże, z uwagi na fakt, że R. K. jako osoba najbliższa dla oskarżonej, skorzystał z prawa do odmowy ścigania i nie złożył wymaganego wniosku o ściganie, sąd na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 kpk umorzył postępowanie karne. Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonej kwotę 1 344 zł tytułem zwrotu kosztów obrońcy z wyboru oraz zwolnił ją od dalszych kosztów procesu, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście współwłasności oraz znaczenie wniosku o ściganie jako przesłanki procesowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie ze strony osoby najbliższej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zachowanie współwłaściciela nieruchomości polegające na przyjęciu zadatku na poczet sprzedaży nieruchomości i zatajeniu tego faktu przed drugim współwłaścicielem wyczerpuje znamiona przestępstwa przywłaszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie takie wyczerpuje znamiona przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 2 kk, ponieważ współwłaściciel rzecz stanowiącą współwłasność traktuje jak swoją własność, działając wbrew woli pozostałych współwłaścicieli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyjęcie zadatku i zatajenie tego faktu przed drugim współwłaścicielem, przy jednoczesnym wpłaceniu pieniędzy na własne konto, świadczy o zamiarze włączenia cudzej części zadatku do własnego majątku, co jest istotą przywłaszczenia. R. K. miał prawo do połowy zadatku.
Czy brak wymaganego wniosku o ściganie ze strony pokrzywdzonego przestępstwa ściganego na wniosek (art. 284 § 4 kk) skutkuje umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wymaganego wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej stanowi bezwzględną przeszkodę procesową skutkującą umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 kpk.
Uzasadnienie
Przestępstwo przywłaszczenia jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego, jeśli jest on osobą najbliższą dla sprawcy. W tej sprawie pokrzywdzony R. K. nie złożył wniosku o ściganie, co uniemożliwiło prowadzenie postępowania karnego i wymusiło jego umorzenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. W. (2) | osoba_fizyczna | kupujący |
| E. W. (1) | osoba_fizyczna | żona kupującego |
| P. W. | osoba_fizyczna | córka kupującego |
| M. W. (3) | osoba_fizyczna | kupujący |
| M. W. (4) | osoba_fizyczna | kupujący |
| M. W. (5) | osoba_fizyczna | kupujący |
Przepisy (6)
Główne
kk art. 284 § 2
Kodeks karny
Przywłaszczenie mienia powierzonego, w tym części zadatku przez współwłaściciela.
kpk art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu braku wymaganego wniosku o ściganie.
Pomocnicze
kk art. 286 § 1
Kodeks karny
Pierwotnie zarzucany czyn, uznany za nieudowodniony w tej kwalifikacji.
kk art. 115 § 9
Kodeks karny
Definicja rzeczy ruchomej, obejmująca polski pieniądz.
kk art. 284 § 4
Kodeks karny
Wniosek o ściganie wymagany w przypadku przestępstwa przywłaszczenia, gdy pokrzywdzony jest osobą najbliższą dla sprawcy.
kpk art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasądzenie od Skarbu Państwa zwrotu kosztów obrońcy z wyboru w przypadku umorzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wymaganego wniosku o ściganie ze strony pokrzywdzonego R. K.
Odrzucone argumenty
Oskarżona dopuściła się oszustwa (art. 286 § 1 kk) poprzez wprowadzenie w błąd M. W. (1) co do zamiaru zbycia nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
przywłaszczyła sobie kwotę 10.000 zł stanowiącą połowę zadatku • zatajenie faktu przyjęcia zadatku • brak wymaganego wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej • rzecz stanowiąca współwłasność jest dla każdego ze współwłaścicieli rzeczą cudzą w rozumieniu art. 115 § 9 kk • klasyczny przykład tzw. transakcji "pod stołem"
Skład orzekający
Małgorzata Krupska-Świstak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście współwłasności oraz znaczenie wniosku o ściganie jako przesłanki procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie ze strony osoby najbliższej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje rodzinne i finansowe, a także jak ważne są formalne wymogi procesowe w prawie karnym. Pokazuje również, że nawet w sprawach karnych mogą pojawić się elementy typowe dla sporów cywilnych (np. transakcje 'pod stołem').
“Przywłaszczyła zadatek, ale wyszła na wolność. Kluczowy błąd pokrzywdzonego.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.