II K 260/08

VI K 96/16 UZASADNIENIE Oskarżony S. W. (1) jest znajomym M. P. (1) . W dniu 23 listopada 2015 r. M. P. był w mieszkaniu S. W. i tam zgubił swój dowód osobisty serii (...) . Dokument ten znalazł oskarżony, nie powiadomił jednak o tym jego właściciela, lecz dowód przywłaszczył. dowód: wyjaśnienia oskarżonego S. W. (1) k. 74, 81 zeznania M. P. (1) k. 5 zbioru C Dysponując dowodem osobistym M. P. , oskarżony postanowił bez jego wiedzy dokonać oszustwa na szkodę operatora telekomunikacyjnego. Wprowadzając w błąd pracownika O. Polska co do swojej tożsamości poprzez podanie danych personalnych M. P. , oskarżony złożył telefoniczne zamówienie u tego operatora na zawarcie trzech umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych o nr. (...) , (...) i (...) , z których jedna obejmowała zakup telefonu komórkowego. W dniu 25.11.2015 r. około godz. 13:00 umowy te zostały dostarczone oskarżonemu do M. na ul. (...) za pośrednictwem kuriera (...) . Oskarżony okazał kurierowi dowód osobisty M. P. , podając się za niego. Początkowo pracownik firmy kurierskiej nie zauważył, że ma do czynienia z inną osobą niż widniejąca w dokumencie tożsamości i rozpoczął procedurę wydawania przesyłek. Oskarżony podpisał się na umowach nazwiskiem M. P. (1) i otrzymał przesyłki z całą zawartością. Następnie kurier zażądał – zgodnie z warunkami narzuconymi przez operatora – okazania dowodu opłacenia rachunku związanego z eksploatacją mieszkania. Oskarżony okazał mu dowód zapłaty za energię elektryczną, na którym uprzednio przerobił swoje imię i nazwisko oraz adres na odpowiednie dane M. P. (1) . Dokument ten wzbudził jednak podejrzenie doręczyciela co do autentyczności, dlatego poprosił o inny. S. W. oświadczył, że zaraz przyniesie, po czym oddalił się i nie wrócił. Kurier niezwłocznie zawiadomił o zdarzeniu Policję, a ta w krótkim czasie zatrzymała oskarżonego i odebrała mu kompletne przesyłki. dowód: zeznania D. Z. (1) k. 2 zbioru C wyjaśnienia oskarżonego k. 74, 81 zeznania Ż. S. k. 9 zbioru C protokół zatrzymania rzeczy k. 2 – 4 kopia pokwitowania k. 8 protokół oględzin k. 12 – 13 kopie umów i dokumentów z nimi związanych k. 14 – 29 pismo O. Polska k. 85 notatka urzędowa k. 1 S. W. (1) ma 34 lat, jest kawalerem, na jego utrzymaniu pozostaje córka (k. 66). Był wielokrotnie karany za przestępstwa umyślne (k. 35 – 36). Między innymi Sąd Rejonowy w Gryfinie skazał S. W. wyrokiem z dnia 13.08.2008 r. za czyn z art. 278§1 kk na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie II K 104/08, zaś w sprawie II K 388/07 za występek z art. 278§1 kk na karę roku pozbawienia wolności (wyrok z 28.10.2008 r.). Kary te zostały objęte wyrokiem łącznym wydanym przez ten sam sąd w dniu 01.04.2009 r., sygn. akt II K 260/08, a orzeczone nim kary łączne roku i ośmiu miesięcy pozbawienia wolności oraz trzech lat pozbawienia wolności S. W. odbył w okresach 27.12.2009 r. - 27.01.2011 r., 27.01.2011 r. – 27.01.2014 r. (k. 41 – 45). Oskarżony został dwukrotnie przesłuchany w toku postępowania przygotowawczego i w pełni przyznał się do winy. W krótkich wyjaśnieniach potwierdził opisane wyżej okoliczności zarzucanych mu czynów. Jako że wyjaśnienia te są całkowicie zgodne z zeznaniami świadków oraz pozostałymi dowodami, w tym z protokołem zatrzymania rzeczy, kserokopiami umów, a także informacjami przekazanymi przez O. Polska, sąd ocenił je jako wiarygodne. Należy dodać, że do końca postępowania przygotowawczego i postępowania przed sądem I instancji oskarżony nie kwestionował któregokolwiek z dowodów ani nie zgłaszał do protokołów przesłuchania uwag odnośnie toku tych czynności, w tym co do stanu, w jakim się znajdował. Nie budzą zastrzeżeń zeznania świadków M. P. , D. Z. oraz mające drugorzędne znacznie zeznania Ż. S. . Są one klarowne, stanowcze i w odpowiednim zakresie korespondują ze sobą, jak również z kopiami umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, czy protokołem zatrzymania rzeczy. Zeznania M. P. wskazują, że nie wiedział on w jakich okolicznościach utracił dowód osobisty i nie wiązał tego faktu z wizytą u S. W. . W dotychczasowym postępowaniu nie przedstawiono żadnego dowodu, który wskazywałby na jakąkolwiek formę współuczestnictwa tego świadka w czynie zarzuconym oskarżonemu. W odniesieniu do zeznań Ż. S. należy stwierdzić, że zawarte w nich informacje nie przeczą okolicznościom wynikającym z zeznań M. P. i wyjaśnień oskarżonego, mają jednak ogólnikowy charakter. Protokoły zatrzymania rzeczy i oględzin, notatka urzędowa, kopie dokumentacji związanej z zamówionymi przez oskarżonego usługami, sąd zaliczył w poczet wiarygodnego materiału dowodowego, biorąc pod uwagę zgodność wynikających z tych dokumentów faktów z wyjaśnieniami oskarżonego i zeznaniami świadków. Wyniki przewodu sądowego uzasadniając przypisanie oskarżonego sprawstwa w zakresie obu zarzuconych mu czynów. Nie ujawniono okoliczności, które wyłączałyby zawinienie S. W. . Pierwszy z czynów należało zakwalifikować z art. 275§1 kk . Dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym tożsamość danej osoby. Zachowanie oskarżonego po legalnym wejściu w posiadanie dowodu osobistego M. P. jednoznacznie wskazywało na zamiar przywłaszczenia tego dokumentu. Oskarżony nie tylko nie dopełnił obowiązku niezwłocznego zawiadomienia właściciela dowodu (ewentualnie innego uprawnionego organu) o jego znalezieniu, ale dokument ten wykorzystał jak własny, posługując się nim w obrocie prawnym. Gdy idzie o czyn drugi, to istotnym jego elementem jest działanie oskarżonego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Korzyść ta polegała na uzyskaniu kosztem innej osoby ( M. P. ) określonych w umowach usług telekomunikacyjnych oraz telefonu komórkowego. Gdyby intencją oskarżonego nie było uniknięcie kosztów transakcji, to nie miałby powodu posługiwania się cudzą tożsamością. Posługując się nią, oskarżony wprowadził najpierw O. Polska, a następnie pracownika firmy kurierskiej (...) w błąd co do swej tożsamości. Konsekwencją tego byłoby niekorzystne rozporządzenie mieniem przez operatora telekomunikacyjnego, który - gdyby umowy weszły w życie - w przyszłości nie mógłby egzekwować swoich roszczeń. Ostatecznie jednak do rozporządzenia tego nie doszło, jako że kurier nie zakończył procedury doręczenia, nie otrzymawszy wiarygodnego dowodu uiszczania przez klienta opłat eksploatacyjnych, w następstwie czego przesyłki zostały oskarżonemu odebrane przez Policję. W ustalonym stanie faktycznym nie jest wykluczone traktowanie zachowania oskarżonego jako przestępstwa dokonanego, sąd przyjął jednak korzystniejszą dla S. W. koncepcję. Jako że w ramach opisanego zachowania oskarżony podrobił umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, podpisując się na nich nazwiskiem innej osoby, które to działanie miało na celu posłużenie się rzeczonymi dokumentami jako autentycznymi, jego czyn należało zakwalifikować ostatecznie z art. 13§1 kk w zw. z art. 286§1 kk w zb. z art. 270§1 kk . Ponadto scharakteryzowane wyżej warunki uprzedniej karalności S. W. za przestępstwa podobne nakazują przyjęcie, że mamy do czynienia z recydywą z art. 64§1 kk . Społeczna szkodliwość obu czynów oskarżonego jest znaczna. Należy podkreślić, że oskarżony nie tylko nie zwrócił znalezionego u siebie w mieszkaniu dowodu osobistego kolegi, nadużywając tym samym jego zaufania, ale dowodem tym posłużył się w taki sposób, że w przyszłości mogło to rodzić negatywne konsekwencje dla M. P. (co najmniej konieczność wyjaśnienia sytuacji i wykazania, że nie on podpisywał umowy z operatorem). Fakt, że oskarżony zamówił usługi telekomunikacyjne w tym samym dniu, w którym znalazł dowód osobisty M. P. , wskazuje na brak moralnych zahamowań przed działaniami sprzecznymi z prawem. Nie bez znaczenia jest to, że oskarżony sfałszował aż trzy umowy, z czego wynikało narażenie pokrzywdzonej spółki na odpowiednio wyższe straty. Wysoki jest stopień zawinienia oskarżonego, osoby w pełni poczytalnej w czasie popełnienia przedmiotowych przestępstw. Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności umniejszających zawinienie sprawcy. Zaproponowane w ramach instytucji z art. 335§2 kk kary za poszczególne czyny sąd ocenił jako adekwatne do wagi czynów oskarżonego i stopnia jego zawinienia. Sięgnięcie po najsurowszą z sankcji przewidzianych w art. 275§1 kk jest jak najbardziej zasadne, zważywszy na liczne wcześniejsze skazania S. W. za przestępstwa o charakterze umyślnym, dowodzące jego głębokiej demoralizacji i braku jakiejkolwiek poprawy. Kara 8 miesięcy pozbawienia wolności, jaką sąd orzekł za ten czyn, będzie właściwą reakcją na postępek oskarżonego. To samo powiedzieć trzeba o karze roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu za drugie przestępstwo (również do niej odnosi się argument z zakresu uprzedniej karalności oskarżonego). Należy jeszcze raz podkreślić, że oskarżony bez skrupułów wykorzystał cudzy dokument, sfałszował trzy umowy i naraził M. P. na poważne kłopoty. W końcu niezbędne jest zaakcentowanie, że na wymiar kary za występek z art. 13§1 kk w zw. z art. 286§1 kk niebagatelny wpływ miała okoliczność, iż czyn ten popełniony został w warunkach powrotu do przestępstwa określonych w art. 64§1 kk . Nie umknęło przy tym uwadze sądu, że zachowanie oskarżonego zakończyło się na etapie usiłowania, co w pewnym stopniu redukuje naganność tego czynu. Karę łączną sąd ustalił na poziomie dwóch lat, uznając że kumulacja obu kar, która prowadziłaby do wymierzenia kary łącznej 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, nie uwzględniałaby zbieżności czasowej obu czynów. Z drugiej strony trzeba pamiętać, że są to przestępstwa o odmiennym charakterze, godzące w różne dobra chronione prawem. Na poczet kary łącznej zaliczono okres pozbawienia oskarżonego wolności w niniejszej sprawie (zatrzymania), jak tego wymaga przepis art. 63§1 kk . Ze względu na obecną sytuację oskarżonego, który odbywa kary pozbawienia wolności i nieprędko opuści zakład karny, czego naturalną konsekwencją jest brak możliwości zarobkowania, sąd zwolnił go od ponoszenia kosztów procesu.