II K 239/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła oskarżonego K. L., który uchylał się od obowiązku alimentacyjnego wobec swojego małoletniego syna A. D. (1) w okresie od 5 września 2013 r. do 21 września 2016 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 października 2012 r. (sygn. akt III RC 456/11) K. L. został uznany za ojca dziecka i zobowiązany do płacenia alimentów w kwocie 500 zł miesięcznie. Oskarżony nie mieszkał z matką i dzieckiem, nie płacił alimentów regularnie, co skutkowało wypłatą świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W okresie objętym zarzutem oskarżony dokonał jedynie czterech wpłat na poczet alimentów, choć jego dochody w latach 2014-2015 były znaczące (odpowiednio 107.246,02 zł i 129.450,70 zł). Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia oskarżonego dotyczące jego sytuacji finansowej, problemów zdrowotnych (złamanie nóg w 2014 r.) oraz zobowiązań wobec urzędu skarbowego i ZUS. Mimo tych okoliczności, sąd uznał, że oskarżony miał obiektywną możliwość świadczenia alimentów w większym zakresie. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, sąd podkreślił, że nawet jeśli potrzeby dziecka były zaspokajane przez inne osoby lub fundusz alimentacyjny, uchylanie się od obowiązku może stanowić przestępstwo. Jednakże, biorąc pod uwagę brak znacznej społecznej szkodliwości czynu, dotychczasową niekaralność oskarżonego oraz pozytywną prognozę kryminologiczną, sąd warunkowo umorzył postępowanie na okres próby 2 lat, zobowiązując oskarżonego do bieżącego łożenia rat alimentacyjnych. Oskarżony został również obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1 k.k.) oraz przesłanek warunkowego umorzenia postępowania w takich sprawach, zwłaszcza w kontekście okoliczności łagodzących.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, pomimo sporadycznych wpłat i zaspokajania potrzeb dziecka przez inne osoby lub instytucje, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, które naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, stanowi przestępstwo z art. 209 § 1 k.k., nawet jeśli potrzeby te są zaspokajane przez inne podmioty.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (VI KZP 13/75), która stanowi, że samo narażenie uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jest wystarczające do wypełnienia znamion przestępstwa, a fakt zaspokajania tych potrzeb przez inne osoby nie wyłącza odpowiedzialności karnej zobowiązanego.
Czy problemy zdrowotne, zobowiązania finansowe i trudna sytuacja majątkowa mogą stanowić podstawę do warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o niealimentację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, te okoliczności, wraz z pozytywną prognozą kryminologiczną, mogą stanowić podstawę do warunkowego umorzenia postępowania, jeśli czyn nie jest znaczny społecznie szkodliwy, a sprawca nie był karany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że problemy zdrowotne oskarżonego, jego zobowiązania wobec US i ZUS, a także fakt dokonywania sporadycznych wpłat, wraz z jego dotychczasowym sposobem życia i podjętą realizacją zobowiązań w trakcie postępowania, pozwalają na przyjęcie pozytywnej prognozy kryminologicznej i zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. L. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. D. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (małoletni syn) |
| A. D. (2) | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy pokrzywdzonego (matka) |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, które naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
k.k. art. 66 § § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
Pomocnicze
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
Zobowiązanie do bieżącego łożenia rat alimentacyjnych jako środek probacyjny.
k.k. art. 72 § § 1 pkt 3
Kodeks karny
Obowiązek bieżącego łożenia alimentów.
kpk art. 629
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania.
Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 ze zm. art. 17 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Obciążenie opłatą w sprawach karnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Problemy zdrowotne oskarżonego w okresie objętym zarzutem. • Zobowiązania finansowe oskarżonego wobec US i ZUS. • Sporadyczne, ale znaczące wpłaty alimentacyjne. • Pozytywna prognoza kryminologiczna. • Niska społeczna szkodliwość czynu. • Niekaralność oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego przez dłuższy okres. • Wysokie dochody oskarżonego w latach 2014-2015. • Narażenie syna na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (pomimo zaspokajania przez inne źródła).
Godne uwagi sformułowania
uporczywie uchylał się od ciążącego z mocy wyroku Sądu rejonowego w K. sygn. akt III RC 456/11 z dnia 9 października 2012 roku obowiązku opieki , poprzez nie łożenie na utrzymanie osoby najbliższej małoletniego syna A. D. (1) • znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. wyczerpuje sprawca, który nie dostarcza środków utrzymania, do których dostarczania jest zobowiązany lub gdy dostarcza ich w zaniżonej kwocie niż ta, która wynika z orzeczenia sądu. • Okoliczność, że w rzeczywistości potrzeby uprawnionego są zaspokajane przez inne osoby, nie wyłącza odpowiedzialności karnej zobowiązanego.
Skład orzekający
Krzysztof Matysiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1 k.k.) oraz przesłanek warunkowego umorzenia postępowania w takich sprawach, zwłaszcza w kontekście okoliczności łagodzących."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet w sprawach karnych dotyczących obowiązku alimentacyjnego, sąd bierze pod uwagę szeroki kontekst sytuacji życiowej i finansowej oskarżonego, stosując zasady humanitaryzmu i indywidualizacji kary.
“Czy problemy finansowe i zdrowotne usprawiedliwiają niepłacenie alimentów? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.