II K 228/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Wąbrzeźnie rozpoznał sprawę przeciwko M. D., oskarżonemu o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 298 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Oskarżony zaplanował celowe uszkodzenie swojego pojazdu, aby uzyskać odszkodowanie od ubezpieczyciela. W tym celu zaproponował swojemu koledze P. Z. udział w zdarzeniu, a P. Z. zaangażował swoją partnerkę J. M. do zakupu jednego z pojazdów i spisania fałszywego oświadczenia o kolizji. Mężczyźni celowo zderzyli ze sobą dwa pojazdy, a następnie J. M. spisała oświadczenie wskazujące nieprawdziwe okoliczności zdarzenia, co miało posłużyć do wyłudzenia odszkodowania od (...) S.A. V. (...) . Mimo zgłoszenia roszczenia, ubezpieczyciel zakwestionował okoliczności szkody i wstrzymał wypłatę odszkodowania. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia J. M., zeznania świadków oraz opinię biegłego z zakresu badań wypadków drogowych, uznał oskarżonego M. D. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów. Wymierzono mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Sąd orzekł również obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego ubezpieczyciela.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie kwalifikacji prawnej czynów polegających na aranżowaniu kolizji w celu wyłudzenia odszkodowania oraz stosowania kary mieszanej w takich przypadkach.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów karnych dotyczących oszustwa i oszustwa ubezpieczeniowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy celowe spowodowanie kolizji drogowej w celu wyłudzenia odszkodowania z polisy ubezpieczeniowej stanowi oszustwo i oszustwo ubezpieczeniowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, celowe spowodowanie kolizji drogowej w celu wyłudzenia odszkodowania z polisy ubezpieczeniowej stanowi przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) oraz oszustwa ubezpieczeniowego (art. 298 § 1 k.k.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżony M. D. umyślnie doprowadził do zderzenia pojazdów, aby wyłudzić odszkodowanie, wprowadzając ubezpieczyciela w błąd co do losowego charakteru zdarzenia. Działanie to wypełnia znamiona zarówno oszustwa, jak i oszustwa ubezpieczeniowego, a ponieważ wypłata odszkodowania nie nastąpiła, stanowiło usiłowanie popełnienia tych przestępstw.
Jak należy kwalifikować prawne zachowanie polegające na zaaranżowaniu kolizji i próbie wyłudzenia odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zachowanie takie należy kwalifikować kumulatywnie z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo) i art. 298 § 1 k.k. (oszustwo ubezpieczeniowe), w zbiegu z art. 11 § 2 k.k. (zasada absorpcji), jako jeden czyn zabroniony z uwagi na z góry powzięty zamiar.
Uzasadnienie
Sąd przyjął kumulatywną kwalifikację prawną, ponieważ oba zachowania (spowodowanie zdarzenia i próba wyłudzenia odszkodowania) stanowiły realizację tego samego, z góry powziętego zamiaru uzyskania korzyści majątkowej. Kwalifikacja ta oddaje pełną kryminalną zawartość czynu.
Czy działanie z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu, prowadzące do dwóch powiązanych przestępstw, powinno być traktowane jako jeden czyn ciągły?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zachowania te stanowią realizację tego samego, z góry powziętego zamiaru, należy je traktować jako jeden czyn zabroniony w warunkach czynu ciągłego (art. 12 § 1 k.k.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spowodowanie kolizji i następnie zgłoszenie szkody w celu uzyskania odszkodowania stanowiło jeden czyn ciągły, ponieważ oba działania były elementami realizacji tego samego zamiaru uzyskania korzyści majątkowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| P. Z. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| Z. A. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. A. | osoba_fizyczna | świadek |
| O. P. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. P. (2) | inne | biegły |
| E. K. | inne | biegły |
| P. M. | inne | biegły |
| W. P. (2) | inne | biegły |
| W. P. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | świadek |
| (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
Odpowiedzialność za usiłowanie popełnienia czynu zabronionego.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Oszustwo – doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd lub wyzyskania błędu.
k.k. art. 298 § 1
Kodeks karny
Oszustwo ubezpieczeniowe – spowodowanie zdarzenia będącego podstawą do wypłaty odszkodowania z umowy ubezpieczenia.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów – gdy czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch przepisach, sąd orzeka karę według przepisu przewidującego surowszą karę.
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
Czyn ciągły – popełnienie w krótkich odstępach czasu, przy wykorzystaniu tej samej sposobności, co najmniej dwóch przestępstw podobnych.
Pomocnicze
k.k. art. 53
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary.
k.k. art. 57b
Kodeks karny
Wymóg orzeczenia kary powyżej dolnej granicy zagrożenia w przypadku czynu ciągłego.
k.k. art. 37b
Kodeks karny
Możliwość orzeczenia kary mieszanej.
k.k. art. 34 § 3
Kodeks karny
Obowiązek wykonywania pracy zarobkowej jako środek karny.
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
Obowiązki nałożone na skazanego w okresie próby.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
k.k. art. 115 § 2
Kodeks karny
Dyrektywy oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zwrotu kosztów sądowych.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od ponoszenia wydatków w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dowody z wyjaśnień J. M. i zeznań świadków potwierdzające celowe działanie oskarżonego. • Opinia biegłego z zakresu badań wypadków drogowych wskazująca na niemożność powstania uszkodzeń w sposób losowy. • Dokumentacja akt szkodowych potwierdzająca zgłoszenie roszczenia i jego zakwestionowanie przez ubezpieczyciela.
Odrzucone argumenty
Wyjaśnienia oskarżonego M. D. negujące jego winę i próbujące przerzucić odpowiedzialność na J. M. lub P. Z. • Zeznania świadka P. Z. negujące jego udział w aranżacji kolizji. • Zeznania świadka O. P. próbujące przedstawić J. M. jako inicjatorkę przestępstwa.
Godne uwagi sformułowania
Zaplanował dokonanie celowych uszkodzeń pojazdu i wystąpienie o wypłatę odszkodowania. • Udział w zdarzeniu zaproponował swojemu koledze P. Z. udział w zamian za uzyskanie korzyści majątkowej. • Mężczyźni dokonali celowego uszkodzenia pojazdów poprzez celowe i kontrolowane kilkukrotne zderzanie ze sobą. • Oświadczenie zostało sporządzone w celu uzyskania nienależnego odszkodowania. • Wypłata odszkodowania została wstrzymana. • Sąd uznał, że stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego jest bardzo wysoki.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie kwalifikacji prawnej czynów polegających na aranżowaniu kolizji w celu wyłudzenia odszkodowania oraz stosowania kary mieszanej w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów karnych dotyczących oszustwa i oszustwa ubezpieczeniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak daleko można się posunąć w próbie wyłudzenia odszkodowania, angażując inne osoby i aranżując zdarzenia. Jest to przykład przestępstwa, które dotyka każdego ubezpieczonego poprzez potencjalny wzrost składek.
“Zaaranżował kolizję, by wyłudzić odszkodowanie – sąd wymierzył karę mieszaną.”
Dane finansowe
WPS: 6200 PLN
koszty najmu samochodu zastępczego: 3445,23 PLN
koszty likwidacji szkody: 3198 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.