II K 227/15

Sąd Okręgowy
SAOSKarnepostępowanie karneNiskaokręgowy
ocena dowodówzasady procesowebezstronność sędziegopełnomocnik z urzędukoszty procesu

Podsumowanie

Sąd odwoławczy oddalił apelację oskarżycielki prywatnej, uznając jej zarzuty dotyczące oceny dowodów, wyłączenia sędziego i rzekomego działania pełnomocnika na jej szkodę za bezzasadne.

Oskarżycielka prywatna złożyła apelację, kwestionując ocenę dowodów przez sąd I instancji i zarzucając sędziemu brak bezstronności. Sąd odwoławczy odrzucił te zarzuty, wskazując, że apelacja nie wykazała obrazy przepisów proceduralnych ani zasad logicznego rozumowania. Oddalono również zarzuty dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu i jego rzekomego działania na szkodę klientki, podkreślając prawidłowość postępowania.

Sąd Okręgowy rozpatrywał apelację wniesioną przez oskarżycielkę prywatną U. O. od wyroku sądu I instancji w sprawie o sygnaturze akt II K 227/15. Głównym zarzutem apelacji było kwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez sąd I instancji oraz ustalenia faktyczne. Sąd odwoławczy uznał ten zarzut za nieskuteczny, stwierdzając, że apelacja ograniczała się do polemiki i przedstawiania alternatywnej oceny dowodów, bez wykazania obrazy art. 7 kpk (zasady swobodnej oceny dowodów). Kolejnym zarzutem było wyłączenie sędziego z mocy prawa (art. 40 § 1 kpk) lub istnienie wątpliwości co do jego bezstronności z uwagi na orzekanie w innej sprawie z udziałem tej samej strony. Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego zarzutu, podkreślając brak dowodów na stronniczość sędziego. Sąd odwoławczy odniósł się również do zarzutów dotyczących ustanowienia pełnomocnika z urzędu i jego działania. Wyjaśniono, że wniosek o pełnomocnika został uwzględniony, a strona została pouczona o możliwości obciążenia kosztami. Zarzut działania pełnomocnika na szkodę klientki uznano za bezzasadny i wynikający z roszczeniowej postawy strony, a nie z zaniedbań pełnomocnika. Sąd podkreślił, że brak kontaktu ze strony klientki nie obciąża adwokata, a zarzuty o braku zadawania pytań czy lękliwości nie zostały poparte dowodami. Na koniec, sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zwolnienia oskarżycielki od kosztów procesu, wskazując na możliwość spłaty ratalnej w przypadku trudności finansowych.

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd I instancji prawidłowo ocenił dowody i poczynił ustalenia faktyczne. Apelacja nie wykazała obrazy art. 7 kpk ani zasad logicznego rozumowania.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzut naruszenia swobodnej oceny dowodów nie może sprowadzać się do polemiki z ustaleniami sądu I instancji, lecz wymaga wykazania obrazy zasad wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Sąd I instancji (utrzymanie wyroku w mocy)

Strony

NazwaTypRola
U. O.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów; zarzut naruszenia nie może sprowadzać się do polemiki z ustaleniami sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 87a § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

k.p.k. art. 87a § § 2

Kodeks postępowania karnego

Ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

k.p.k. art. 87a § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie strony kosztami ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena dowodów przez sąd I instancji. Brak podstaw do wyłączenia sędziego. Prawidłowe pouczenie strony o kosztach pełnomocnika z urzędu. Brak działania pełnomocnika na szkodę strony. Brak podstaw do zwolnienia od kosztów procesu.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa ocena dowodów przez sąd I instancji. Wyłączenie sędziego z mocy prawa lub wątpliwości co do bezstronności. Brak pouczenia o kosztach pełnomocnika z urzędu. Działanie pełnomocnika na szkodę strony. Potrzeba zwolnienia od kosztów procesu z uwagi na trudną sytuację materialną.

Godne uwagi sformułowania

Tego typu zabieg czyni apelację nieskuteczną, albowiem skarżąca nie poparła tych oczekiwań wskazaniem, jakich konkretnie uchybień, w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego. Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu I instancji wyrażonymi w uzasadnieniu orzeczenia, czy też przeciwstawianiu tymże ustaleniom odmiennego poglądu, opartego na własnej, dokonanej przez skarżącego, ocenie materiału dowodowego. Posądzanie go o niesumienność, czy nierzetelność tylko w oparciu o niekorzystny dla skarżącej wynik procesu, jest wyłącznie wyrazem jej roszczeniowej postawy, opartej o oczekiwanie na satysfakcjonujące orzeczenie końcowe, bez liczenia się z realiami dowodowymi.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu karnym, procedury dotyczące pełnomocnika z urzędu i kosztów procesu."

Ograniczenia: Orzeczenie ma charakter proceduralny i odnosi się do konkretnych zarzutów apelacyjnych, nie ustanawia nowych zasad prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter głównie proceduralny, skupiając się na zarzutach apelacyjnych dotyczących oceny dowodów i prawidłowości postępowania. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

inne

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Ka 671 / 17 UZASADNIENIE Co do tej części apelacji, w której skarżąca stara się zanegować przedstawioną przez sąd I instancji ocenę dowodów oraz poczynione na tej podstawie ustalenia faktyczne – w tej części jej środek odwoławczy ogranicza się do wskazania możliwości czynienia ustaleń alternatywnych na bazie innych dowodów, niż te, na których oparł się sąd I instancji. Zdaniem U. O. , ich podstawą winny być jej zeznania, jak również zeznania B. J. , T. K. oraz M. K. . Tego typu zabieg czyni apelację nieskuteczną, albowiem skarżąca nie poparła tych oczekiwań wskazaniem, jakich konkretnie uchybień, w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego. Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu I instancji wyrażonymi w uzasadnieniu orzeczenia, czy też przeciwstawianiu tymże ustaleniom odmiennego poglądu, opartego na własnej, dokonanej przez skarżącego, ocenie materiału dowodowego ( tak SA w Lublinie w wyroku z dnia 17 października 2012 r., II AKa 199 / 12, Legalis ). Ustalenia faktyczne mogą być skutecznie zakwestionowane tylko wtedy, gdyby zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiadała prawidłowości logicznego rozumowania, nadto gdyby sąd pominął istotne w sprawie dowody lub oparł się na dowodach na rozprawie nie ujawnionych. Możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dopuszczeniu się przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Tego typu prosta polemika oskarżycielki z oceną dowodów dokonaną przez sąd orzekający, bez wykazania obrazy art. 7 kpk , jest zabiegiem nieskutecznym – aby skutecznie podnieść ten zarzut, formułująca go strona procesowa winna wykazać, że sąd orzekający nie respektował przy ocenie zebranych w sprawie dowodów wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady prawidłowego ( logicznego ) rozumowania. Nie wystarczy samo przeciwstawienie dokonanej przez sąd meriti ocenie poszczególnych dowodów własnej ( subiektywnej ) ich oceny i prosta negacja wyrażonego w tym przedmiocie stanowiska. Sąd Okręgowy nie podzielił twierdzeń, jakoby w postępowaniu pierwszoinstancyjnym orzekał sędzia wyłączony z mocy prawa z uwagi na regulację wynikającą z art. 40 § 1 kpk . Nie zaistniała bowiem którakolwiek z okoliczności, do których odwołują się punkty od 1 do 10 tego przepisu. Wydaje się, że intencją skarżącej było podniesienie, że wobec sędziego Piotra Nowaka zaistniała okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w związku z tym, iż orzekał również w innej sprawie, w której uczestniczyła U. O. . Sąd odwoławczy tego zarzutu nie podziela. Postępowanie przed sądem I instancji przeprowadzone bowiem zostało w sposób prawidłowy i nic nie wskazywało, że orzekał sędzia, którego obiektywizm mógłby budzić wątpliwości. Z akt nie wyłania się żaden motyw ( powód ), dla którego sędzia miałby być stronniczy. Nie wykazano takich powiązań personalnych między sędzią, a uczestnikami postępowania ( opartych na przyjaźni, niechęci, wrogości, zbieżność lub rozbieżność interesów itp.), które mogłyby rzutować na takie jego nastawienie do sprawy i wykluczało obiektywne jej rozpoznanie. Nie można się także zgodzić z oskarżycielką prywatną, iż nie wnosiła o ustanowienie jej pełnomocnika z wyboru, a także, iż nie była pouczana o tym, iż w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia procesu może ponosić koszty związane z jego ustanowieniem. Wszak kartę 76 akt stanowi pismo U. O. , w którym wnosi „ (…) o powołanie pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 87a § 1 § 2 kpk na rozprawę dot. sygn. akt II K 227/15 adw. W. U. z Kancelarii Adwokackiej w B. , ul. 19 stycznia 4 dla pokrzywdzonej oskarżycielki prywatnej U. O. (…) ”. Wniosek ten został uwzględniony w całości, zaś wyznaczając termin kolejnej rozprawy zarządzono o pouczeniu oskarżycielki o treści art. 87a § 1 i 3 kpk ( k. 73 ). Stosowne pouczenie doręczono jej do rąk wraz z zawiadomieniem o rozprawie wyznaczonej na dzień 22 stycznia 2016 r. ( k. 79 ). Przypomnieć więc już tylko należy, iż art. 87a § 3 kpk , o którego treści U. O. została pouczona, stanowił, że strona ubiegająca się o pełnomocnika z urzędu może zostać obciążona kosztami wyznaczenia pełnomocnika z urzędu w zależności od wyniku procesu. Lektura akt sprawy nie odzwierciedla także zarzutu, że reprezentujący ją pełnomocnik działał na jej szkodę. Posądzanie go o niesumienność, czy nierzetelność tylko w oparciu o niekorzystny dla skarżącej wynik procesu, jest wyłącznie wyrazem jej roszczeniowej postawy, opartej o oczekiwanie na satysfakcjonujące orzeczenie końcowe, bez liczenia się z realiami dowodowymi. Jeśli skarżąca sama przyznaje, że nie szukała kontaktów z pełnomocnikiem, bo nie odczuwała takiej potrzeby, to taka sytuacje nie obciąża adwokata. Trudno też odnosić się do kierowanych pod jego adresem zarzutów, że nie zadawał świadkom właściwych pytań oraz wykazywał nadmierną lękliwość przed sądem, bo nie zostały one poparte stosownymi przykładami. Nie ma także podstaw do tego, aby oskarżycielkę zwolnić od obowiązku ponoszenia kosztów procesu w sytuacji, gdy wniesiony przez nią akt oskarżenia okazał się bezzasadny. Co prawda obecnie jej sytuacja materialna jest trudna, tym niemniej nie można wykluczyć, że w stosunkowo krótkim okresie czasu ulegnie poprawie, np. wskutek podjęcia pracy zarobkowej, z której dochody umożliwią spłacenie kosztów. Podkreślić też należy, że jeśli obecnie skarżąca nie jest w stanie uiścić kosztów w całości, może ubiegać się o ich spłatę ratalną.