II K 222/19

Sąd Rejonowy w KaliszuKalisz2020-01-24
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniarejonowy
wymuszeniewierzytelnośćprzemocgroźbakradzieżzawieszenie karykuratoralkohol

Sąd Rejonowy w Kaliszu skazał mężczyznę za wymuszenie zwrotu wierzytelności przy użyciu przemocy i groźby, orzekając karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Oskarżony D.S. został uznany za winnego wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 zł poprzez użycie przemocy (uderzenia w głowę) i groźby wobec pokrzywdzonego G.W., a następnie zabranie jego dowodu osobistego, dowodu rejestracyjnego motoroweru i telefonu. Sąd Rejonowy w Kaliszu, mimo pierwotnych zarzutów z art. 280 § 1 k.k. i art. 191 § 2 k.k., zakwalifikował czyn ostatecznie z art. 191 § 2 k.k., wymierzając karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, pod dozorem kuratora i z obowiązkiem powstrzymywania się od nadużywania alkoholu.

Sąd Rejonowy w Kaliszu rozpoznał sprawę przeciwko D.S., oskarżonemu o popełnienie przestępstw z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. i art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (kradzież rozbójnicza) oraz z art. 191 § 2 k.k. (wymuszenie zwrotu wierzytelności). W toku postępowania sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 191 § 2 k.k., polegającego na tym, że w dniu 26 grudnia 2018 roku w Kaliszu, działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych, użył wobec G.W. przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz groził pobiciem, po czym zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru i telefon o wartości 150 złotych. Sąd uzasadnił zmianę kwalifikacji prawnej tym, że wszystkie działania oskarżonego, w tym zabór rzeczy, miały na celu wymuszenie zwrotu wierzytelności. Za popełniony czyn orzeczono karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 2 lata. Dodatkowo, oskarżony został oddany pod dozór kuratora, zobowiązany do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, a także obciążony kosztami sądowymi w kwocie 365,30 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że zabór rzeczy, podobnie jak użycie przemocy i groźby, stanowił środek do celu, jakim było wymuszenie zwrotu wierzytelności, co kwalifikuje czyn z art. 191 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wszystkie elementy zachowania oskarżonego, w tym zabór przedmiotów, były ukierunkowane na wymuszenie zwrotu wierzytelności. Zastosowanie przemocy i groźby w celu odzyskania długu, nawet jeśli wierzytelność istniała, jest działaniem pozaprawnym, gdyż istnieją odpowiednie procedury cywilne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

skazanie

Strona wygrywająca

Oskarżony D.S. (warunkowo)

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaoskarżony
G. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
T. S.osoba_fizycznaojciec oskarżonego
B. S.osoba_fizycznamatka oskarżonego
K. P.osoba_fizycznakonkubina oskarżonego
J. D. (1)osoba_fizycznaświadek
J. D. (2)osoba_fizycznaświadek
Ł. N.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 191 § 2

Kodeks karny

Karze podlega ten, kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności. Sąd uznał, że zabór rzeczy również mieści się w tej dyspozycji, gdy jest środkiem do celu wymuszenia wierzytelności.

Pomocnicze

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Określa okres próby przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary.

k.k. art. 73 § 1

Kodeks karny

Podstawa oddania sprawcy pod dozór kuratora w okresie próby.

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

Podstawa zobowiązania sprawcy do powstrzymania się od nadużywania alkoholu.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Podstawa obciążenia oskarżonego kosztami sądowymi.

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

Pierwotny zarzut dotyczący kradzieży rozbójniczej.

k.k. art. 283

Kodeks karny

Pierwotny zarzut dotyczący kradzieży rozbójniczej.

k.k. art. 275 § 1

Kodeks karny

Pierwotny zarzut dotyczący kradzieży rozbójniczej.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Pierwotny zarzut dotyczący zbiegu przepisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprzednia niekaralność oskarżonego jako podstawa do warunkowego zawieszenia kary. Częściowe przyznanie się do winy przez oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Oskarżony kwestionował stosowanie przemocy w mieszkaniu i przypadkowe zabranie dokumentów. Oskarżony twierdził, że wydanie motoroweru miało nastąpić na propozycję pokrzywdzonego.

Godne uwagi sformułowania

jest to działanie całkowicie pozaprawne tym bardziej, że prawo przewiduje procedurę postępowania również w przypadku, gdy wierzytelność powstała na skutek czynu niedozwolonego. Sąd nie dopatrzył się okoliczności wyłączających winę lub bezprawność czynu oskarżonego. Oskarżony był przekonany o przysługiwaniu takiej wierzytelności jego konkubinie K. P.

Skład orzekający

Agnieszka Wachłaczenko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 191 § 2 k.k. w kontekście zaboru mienia jako środka do wymuszenia wierzytelności oraz odpowiedzialności za działanie na rzecz innej osoby."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak próba samodzielnego odzyskania długu przy użyciu przemocy może prowadzić do odpowiedzialności karnej, nawet jeśli wierzytelność istniała. Pokazuje również, że sąd może zastosować warunkowe zawieszenie kary dla sprawcy, który nie był wcześniej karany.

Próba odzyskania długu przemocą zakończona wyrokiem. Czy zawieszenie kary to szansa na poprawę?

Dane finansowe

WPS: 150 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
7.Sygn. akt II K 222/19 1.2. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2020r. Sąd Rejonowy w Kaliszu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSR Agnieszka Wachłaczenko Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Dębowa w obecności Prokuratora --- po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14.10.2019r.., 22.11.2019r., 17.01.2020r. sprawy D. S. , syna T. i B. z domu Początek, ur. (...) w L. oskarżonego o to, że: I. w dniu 26 grudnia 2018 roku w K. używając wobec G. W. przemocy w postaci uderzeń zadawanych w głowę pokrzywdzonego oraz grożąc dalszym użyciem przemocy dokonał kradzieży dowodu osobistego, dowodu rejestracyjnego motoroweru Romet nr rej. (...) oraz telefonu Samsung (...) o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi tj. o czyn z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. i art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. II. w dniu 26 grudnia 2018 roku w K. działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych użył wobec G. W. przemocy w postaci uderzenia go w głowę oraz groził dalszym użyciem wobec niego przemocy tj. o czyn z art. 191 § 2 k.k. 1. w miejsce zarzucanych oskarżonemu D. S. w punktach I i II czynów uznaje oskarżonego D. S. za winnego tego, że w dniu 26 grudnia 2018 roku w K. działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobec G. W. przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Romet nr rej. (...) oraz telefon Samsung (...) o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 191 § 2 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 191 § 2 k.k. wymierza mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata; 3. na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddaje oskarżonego D. S. w okresie próby pod dozór kuratora; 4. na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązuje oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu; 5. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 365,30 (trzysta sześćdziesiąt pięć 30/100) zł tytułem kosztów sądowych. SSR Agnieszka Wachłaczenko UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 222/19 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. D. S. 1. w dniu 26 grudnia 2018 roku w K. działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobec G. W. przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Romet nr rej. (...) oraz telefon Samsung (...) o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 191 § 2 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty W dniu 26 grudnia 2018 r. pokrzywdzony G. W. , na ul. (...) w pobliżu miejsca swojego zamieszkania, przypadkowo spotkał oskarżonego D. S. . Oskarżony szedł ze znajomym Ł. N. . Oskarżony widząc pokrzywdzonego zażądał od niego zwrotu 2000 zł, a gdy pokrzywdzony odmówił zaczął go uderzać w głowę. Pokrzywdzony uciekł do mieszkania lecz nie zamknął za sobą drzwi. Oskarżony początkowo pukał do okna, chcąc żeby pokrzywdzony wpuścił go do mieszkania następnie wszedł do mieszkania pokrzywdzonego. Nadal domagał się zwrotu pieniędzy, groził pokrzywdzonemu pobiciem. Pokrzywdzony odmówił, wtedy ponownie został uderzony. Pod wpływem stosowanej przemocy pokrzywdzony zgodził się wydać oskarżonemu motorower Romet. Oskarżony zabrał dowód rejestracyjny pojazdu oraz dowód osobisty oskarżonego a także telefon oskarżonego. Motorower jednak nie został ostatecznie wydany oskarżonemu, gdyż w tym czasie powrócili rodzice pokrzywdzonego którzy interweniowali i kategorycznie nakazali zwrot pojazdu, czemu oskarżony się podporządkował. Pokrzywdzony w trakcie zdarzenia był w stanie po użyciu alkoholu, oskarżony był nietrzeźwy 1. Częściowo wyjaśnienia oskarżonego, 2. Zeznania świadków G. W. , K. P. , J. D. (1) , J. D. (2) , Ł. N. 3. Protokół badania trzeźwości, 4. Protokół przeszukania, 5. Opinia biegłego 1. K. 84-85, 2. K. 85, 17, 86, 86, 55, 87, 91, 3. K. 5, 12 4. K. 20 5. K. 43 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. D. S. 1. w dniu 26 grudnia 2018 roku w K. działając w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 złotych używał wobec G. W. przemocy w postaci uderzania go w głowę oraz grożąc pobiciem zabrał dowód osobisty pokrzywdzonego, dowód rejestracyjny motoroweru Romet nr rej. (...) oraz telefon Samsung (...) o wartości 150 złotych, czym spowodował straty w wysokości 150 złotych na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 191 § 2 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim podał, iż w mieszkaniu pokrzywdzonego nie stosował wobec niego przemocy oraz jedynie przez przypadek zabrał dowód rejestracyjny wraz z dowodem osobistym pokrzywdzonego, a także iż wydanie motoroweru miało nastąpić w wyniku tylko i wyłącznie propozycji pokrzywdzonego. 1. Wyjaśnienia oskarżonego k. 84 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. 1-5 Wymienione dowody są spójne ze sobą, pozwalają odtworzyć przebieg wydarzenia. Zeznania uzupełniają się wzajemnie. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1. Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim podał, iż w mieszkaniu pokrzywdzonego nie stosował wobec niego przemocy oraz jedynie przez przypadek zabrał dowód rejestracyjny wraz z dowodem osobistym pokrzywdzonego, a także iż wydanie motoroweru miało nastąpić w wyniku tylko i wyłącznie propozycji pokrzywdzonego. W tym zakresie wyjaśnieniom oskarżonego przeczą zeznania pokrzywdzonego, który z drobnymi różnicami w stosunku do postępowania przygotowawczego relacjonował przebieg zdarzenia przed sądem. Nie było powodów aby w pokrzywdzony w kartkę papieru z chaotyczną treścią spisaną przez pokrzywdzonego wkładał swój dowód osobisty. 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem 1. D. S. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Zgodnie z treścią art. 191 § 2 k.k. karze podlega ten, kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności. Zmiana opisu czynu oraz przyjętej kwalifikacji prawnej wynika z tego, iż w ocenie sądu, każdy z elementów zachowania oskarżonego, a zatem uderzanie oskarżonego (przemoc), grożenie pobiciem, następnie zabranie dowodu rejestracyjnego dowodu osobistego oraz telefonu odbywało się w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 2000 zł. Oskarżony był przekonany o przysługiwaniu takiej wierzytelności jego konkubinie K. P. , która konsekwentnie wskazywała G. W. jako sprawcę kradzieży jej biżuterii, wykluczając jakiekolwiek inne osoby z kręgu osób przez nią podejrzewanych. Art. 191 § 2 k.k. nie wyklucza z kręgu osób zdolnych do popełnienia tego przestępstwa osób działających na rzecz innej osoby nawet jeśli ta inna osoba nie zlecała odzyskania wierzytelności. Przepis art. 191 § 1 KK pozostaje w zbiegu pozornym z przepisami określającymi przestępstwa, do których znamion należy posługiwanie się przez sprawcę przemocą lub groźbą dla osiągnięcia zasadniczego przestępnego celu (np. art. 224 § 2, art. 197, art.282, art. 346 KK; zob. A. Zoll , w: Zoll , Kodeks karny, t. II, 2008, s. 521; M. Filar , w: Filar , Kodeks karny, 2010, s. 917). Zatem skoro zabór rzeczy determinowany był celem wymuszenia wierzytelności sąd przypisał oskarżonemu jeden czyn z art. 191 § 2 k.k. ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności D. S. 1. 2. 3. 4. 1. 2. 3. 4. 1. Oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim. Sąd nie dopatrzył się okoliczności wyłączających winę lub bezprawność czynu oskarżonego. Swoim zachowaniem godził w wolność pokrzywdzonego, jego nietykalność cielesną. Czynu dopuścił się znajdując się w stanie znacznej nietrzeźwości. Stopień społecznej szkodliwości Sąd ocenił jako dość spory, gdyż niedopuszczalne jest podejmowanie działań związanych z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia w celu odzyskiwania wierzytelności. Jest to działanie całkowicie pozaprawne tym bardziej, że prawo przewiduje procedurę postępowania również w przypadku, gdy wierzytelność powstała na skutek czynu niedozwolonego. Okolicznościami łagodzącymi jest uprzednia niekaralność oskarżonego i częściowe przyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Okolicznością obciążającą znaczny stan nietrzeźwości oskarżonego, lekceważenie norm okazane również poprzez działanie w obecności osób postronnych. 2. Sąd na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunków zawiesił oskarżonemu karę pozbawienia wolności, z uwagi na jego uprzednia niekaralność. W ocenie Sądu wobec oskarżonego można założyć umiarkowanie pozytywną prognozę na przyszłość. Oskarżony pracuje, prowadzi przeciętnie ustabilizowany tryb życia. 3. Na podstawie art. 73 § 1 k.k. w celu weryfikacji założonej prognozy oraz w związku z popełnieniem przez oskarżonego czynu, podczas gdy oskarżony znajdował się w stanie upojenia alkoholowego oraz orzeczenia na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. obowiązku powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, Sąd oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora. 5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 5. Na podstawie art. 627 k.p.k. Sąd obciążył oskarżonego kosztami sądowymi. Oskarżony wprawdzie deklaruje dochody na poziomie ok. 300 zł miesięcznie, jednak jest osobą zdrową, zdolną do podjęcia pracy dodatkowej lub w pełnym wymiarze, tym bardziej, iż na utrzymaniu posiada pięcioro dzieci. 7. Podpis

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI