II K 22/23

Sygn. akt II K 22/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 07 września 2023 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Olejarczyk Protokolant: st. sekr. sądowy Ewelina Kazberuk Prokurator Prokuratora Prok. Rej. w Kętrzynie: Tomasz Niesłuchowski po rozpoznaniu w dniach: 25.04.2023r., 13.06.2023r. i 07.09.2023r. sprawy A. D. c. B. i B. z domu S. ur. (...) w B. oskarżonej o to, że: W dniu 02 lutego 2022r. w B. , gm. K. nie udzieliła pomocy R. P. (1) , znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, czym nieumyślnie spowodowała śmierć wymienionego w dniu 03 lutego 2022r., tj. o czyn z art. 162 § 1 kk w zb. z art. 155 kk w zw. z art. 11 § 2 kk oskarżoną A. D. uznaje za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i za to z mocy art. 162 § 1 kk zb. z art. 155 kk w zw. z art. 11 § 2 kk skazuje, zaś na podstawie art. 155 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierza jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk , art. 70 § 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza tytułem próby na okres 2 (dwóch) lat; na podstawie art. 46 § 1 kk zasądza od oskarżonej na rzecz oskarżycielki posiłkowej Z. P. kwotę 5.000 (pięć tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; na podstawie art. 43b kk orzeka podanie wyroku do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie jego treści na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K. przez okres 1 (jednego) miesiąca; na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982 roku Prawo o Adwokaturze zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. J. G. kwotę 1.176 (jeden tysiąc sto siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonej wykonywaną z urzędu oraz kwotę 270,48 (dwieście siedemdziesiąt i 48/100) złotych tytułem podatku VAT od przyznanego wynagrodzenia; na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalnia oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 22/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) A. D. W dniu 02 lutego 2022r. w B. , gm. K. nie udzieliła pomocy R. P. (1) , znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, czym nieumyślnie spowodowała śmierć wymienionego w dniu 03 lutego 2022r., tj. o czyn z art. 162 § 1 kk w zb. z art. 155 kk w zw. z art. 11 § 2 kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty W dniu 29 stycznia 2022 r. R. P. (1) udał się do poznanej przez Internet A. D. zamieszkałej w miejscowości B. gm. B. , W dniu 30 stycznia 2022 r. kontakt R. P. (2) za pośrednictwem komunikatora M. z matką Z. P. , która przypomniała mu o konieczności zażycia insuliny, Interwencja Z. P. na policji w B. i prośba by ustalono, czy R. P. (2) nadal przebywa u A. D. z powodu braku kontaktu, W dniu 2 lutego 2022 r. przyjazd patrolu policji do B. i rozmowa z R. P. (1) , który sprawiał wrażenie nietrzeźwego, W dniu 2 lutego 2022 r. nie udzielenie pomocy R. P. (1) , znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez A. D. poprzez wyprowadzenie go wspólnie z S. S. na zewnątrz i pozostawienie w samochodzie V. (...) , W dniu 3 lutego 2022 r. ujawnienie zwłok R. P. (1) w zaparkowanym V. (...) Ostra niewydolność krążeniowo- oddechowa w przebiegu niewyrównanej insulinozależnej cukrzycy jako przyczyna śmierci R. P. (1) Zeznania świadków : - Z. P. - M. S. - A. S. - W. Ż. S. S. - D. D. Pisemna opinia sądowo – lekarska B. Z. i ustna opinia złożona przed Sądem - protokół miejsca ujawnienia zwłok - dokumentacja fotograficzna do protokołu oględzin zwłok - protokół oględzin i otwarcia zwłok - protokół oględzin płyty CD-R z nagraniem z Centrum Powiadamiania Ratunkowego w O. - częściowe wyjaśnienia A. D. k. 24-25, 73-74, 162 k. 39-40, 59-60, 163 k.42-43, 163 k. 50-51, 163 k. 54-55, 163v-164 k.57-58, 170v, 89- 93, 171-172, k. 3-5 k. 6, 7 k. 81-83 k. 68-69 k. 161, 103 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) A. D. W dniu 02 lutego 2022r. w B. , gm. K. nie udzieliła pomocy R. P. (1) , znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, czym nieumyślnie spowodowała śmierć wymienionego w dniu 03 lutego 2022r., tj. o czyn z art. 162 § 1 kk w zb. z art. 155 kk w zw. z art. 11 § 2 kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Nie znajdowanie się R. P. (1) w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu Częściowe wyjaśnienia A. D. k. 161, 103 OCena DOWOdów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.3 Zeznania Z. P. Zeznania spójne, logiczne. Matka R. P. (1) zaalarmowała policję, że syn się do niej nie odzywa od paru dni. Opisała przed Sądem kolejno czynności jakie podejmowała, by nawiązać z nim kontakt. Jej zaniepokojenie wynikało z faktu, że syn chorował na cukrzycę i dotąd nie zdarzyło się, by nie dał znaku życia. 1.1.5-1.1.6 Zeznania M. S. , A. S. , W. Ż. Zeznania wzajemnie spójne. Świadkowie znaleźli ciało R. P. (1) w samochodzie. Na zewnątrz temperatura była minusowa. M. S. miał z nim kontakt wcześniej, widział P. w mieszkaniu oskarżonej. W jego ocenie był nietrzeźwy, choć alkoholu wokół nie widział. Pokrzywdzony miał niewyraźną mowę, ,, marudził jak pijany’’. 1.1.5 Zeznania S. S. Świadek pomógł oskarżonej wyprowadzić R. P. (1) z mieszkania do samochodu i tam go pozostawić. Opisując wygląd pokrzywdzonego, świadek zeznał że był on bardzo pijany, nie miał siły wstać, miał bełkotliwą mowę i czuć było od niego alkohol. 1.1.4 Zeznania D. D. Świadek miał kontakt z pokrzywdzonym R. P. (1) . Na polecenie policji z B. udał się do B. , by ustalić czy w mieszkaniu oskarżonej przebywa syn Z. P. . Według świadka jego wygląd wskazywał jakby ,, znajdował się na kacu’’, był osłabiony, odpowiadał na zadane mu pytania. Świadek nie zaobserwował, by przy łóżku znajdował się jakikolwiek alkohol. W dniu odnalezienia ciała pokrzywdzonego D. D. odebrał telefon od oskarżonej, która przekazała mu, że wyprowadziła pokrzywdzonego do samochodu, że jej nie pomagał napalić w piecu i wyprowadzić psa, dlatego po konsultacji z dyspozytorem pogotowia, wyprowadziła go do samochodu. Według świadka rozmowa była dziwna, nie bardzo rozumiał o co chodzi oskarżonej, zachowywała się jakby się tłumaczyła i szukała alibi. 1.1.5- 1.1.7 Pisemna opinia sądowo – lekarska B. Z. i ustna opinia złożona przed Sądem Kluczowy dowód w sprawie. Biegły po analizie akt postępowania, dokumentacji lekarskiej stwierdził, że w dniu 2 lutego 2022r. w godzinach wieczornych R. P. (1) był w stanie zdrowia nie pozwalającym na logiczny z nim kontakt oraz uniemożliwiającym samodzielne wstanie z podłogi i poruszanie się. Nie znając przyczyny tak istotnego zaburzenia czynności psychoruchowych, przeciętna nie posiadająca wiedzy medycznej osoba powinna podjąć adekwatne działanie, najprościej byłoby obserwować jego stan a przy braku poprawy wezwać pogotowie. Bezspornie niewłaściwym zachowaniem było pozostawienie R. P. (1) bez opieki innych osób i nie powiadomienie pogotowia. Postępowanie A. D. w odniesieniu do stanu zdrowia R. P. (1) zaobserwowanego i opisanego operatorowi nr alarmowego należy uznać za stanowiące dla pokrzywdzonego narażenie na istotne pogorszenie stanu zdrowia i jednocześnie pozbawiające go pomocy medycznej. Biegły stwierdził, że A. D. przez kilka dni przebywała z pokrzywdzonym i nagłe pogorszenie jego zdrowia winno wzbudzić w niej niepokój i spowodować adekwatne działanie, wezwanie pogotowia. A. D. mogła udzielić R. P. (3) pomocy bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia. N. R. P. (1) pomocy przez A. D. przyczyniło się bezpośrednio do nieumyślnego spowodowania jego śmierci oraz naraziło go bezpośrednio na niebezpieczeństwo utraty życia. Swoją opinię biegły podtrzymał przed Sądem. Zeznał, że stan zdrowia R. P. (1) świadczył o istotnych niedomaganiach, nie był w stanie iść, stać na nogach, nie można było z nim nawiązać kontaktu słowno- logicznego. (...) pokrzywdzonego było w stanie bezpośredniego narażenia na dalsze pogorszenie, a jego podstawowe funkcje życiowe były zagrożone. Bez znaczenia jest czy pokrzywdzony był chory, trzeźwy czy nietrzeźwy. W jego stanie nie można było go zostawić samego. Przyczyną takiego stanu rzeczy było niewłaściwe zachowanie oskarżonej. Biegły odniósł się także do wyczuwalnej zdaniem oskarżonej i S. S. woni alkoholu wyczuwalnej od pokrzywdzonego. Wskazał, że mogło być to spowodowane kwasicą ketonową. Opinię pisemną i ustną Sąd podzielił w całości jako logiczną, jasną i pełną, popartą ogromną wiedzą biegłego i wieloletnim doświadczeniem zawodowym. 1.1.6-1.1.7 - protokół miejsca ujawnienia zwłok - dokumentacja fotograficzna do protokołu oględzin zwłok - protokół oględzin i otwarcia zwłok - protokół oględzin płyty CD-R z nagraniem z Centrum Powiadamiania Ratunkowego w O. Sporządzone przez osoby uprawnione, kompetentne, zgodne z przepisami prawa, brak kwestionowania w/w dowodów. Protokół oględzin płyty CD- R obrazuje zapis rozmowy oskarżonej z dyspozytorem numeru alarmowego 112. 1.1.5 Częściowe wyjaśnienia A. D. W części w której A. D. przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu i wyraziła chęć dobrowolnego poddania się karze bez przeprowadzania rozprawy. Opisała jak wyglądała wizyta R. P. (4) i jak stopniowo jego stan zdrowia się pogarszał. Według niej R. P. (1) wyglądał na nietrzeźwego, mimo że nie widziała wokół niego alkoholu, ani też nie pili go razem. Podjęła decyzję by wyprowadzić go z mieszkania, bo w domu było dziecko i nie wiedziała jak P. będzie się zachowywał. Mimo, że była pora zimowa według niej nie było na tyle zimno, by zaniechać pozostawienia go w samochodzie, wychodząc do pracy nie zajrzała do niego. Wyjaśnienia w tej części Sąd uznał za wiarygodne. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.2.1 Częściowe wyjaśnienia oskarżonej Na rozprawie oskarżona nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Wyjaśniła, że nie ponosi winy za śmierć pokrzywdzonego. W ocenie Sądu oskarżona przyjęła linię obrony mającą uchronić ją bądź też zminimalizować jej odpowiedzialność karną. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Przestępstwo z art. 162 §1 kk Istota przestępstwa nieudzielenia pomocy polega na zaniechaniu pomocy osobie znajdującej się obiektywnie w położeniu grożącym bezpośrednio niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Chodzi tu o każde działanie zmniejszające lub likwidujące niebezpieczeństwo, choć oceniane na płaszczyźnie okoliczności konkretnego przypadku, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji osoby udzielającej pomocy. Przestępstwo nieudzielenia pomocy można popełnić tylko przez zaniechanie. Jest to przestępstwo abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo, o charakterze formalnym (bezskutkowe). Warunkiem odpowiedzialności sprawcy na podstawie przepisu art. 162 § 1 k.k. nie jest zaistnienie jakiegokolwiek skutku, a w szczególności wymienionych w tym przepisie: utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu człowieka. Warunkiem takim jest świadomość sprawcy, że inna osoba znajduje się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i uchylenie się tegoż sprawcy od udzielenia pomocy, mimo że może on jej udzielić bez narażenia siebie samego lub innej osoby na takie samo niebezpieczeństwo (vide komentarz do art. 162 kk pod red. Igora Zgolińskiego). W ocenie Sądu oskarżona wypełniła swoim zachowaniem dyspozycję art. 162§1kk . Przestępstwa z art. 162 k.k. można się dopuścić umyślnie w obydwu postaciach zamiaru (bezpośrednim i ewentualnym).Warunek umyślności działania, wypełniającej istotę analizowanego występku, jest zachowany, gdy sprawca ma świadomość położenia grożącego bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego i zdaje sobie sprawę ze swojej możności przyczynienia się do uchylenia lub pomniejszenia tego niebezpieczeństwa bez narażenia siebie lub bliskich na bezpośrednie niebezpieczeństwo, a nie czyni tego, godząc się co najmniej na utrzymanie się wspomnianego położenia ( vide wyrok SN z 15.09.1971 r., II KR 163/71, OSNPG 1972/1, poz. 11). Wystarczające więc będzie, jeśli sprawca godzi się na nieudzielenie pomocy, bowiem ustawa nie wymaga, aby sprawca „wiedział”, że inny człowiek znajduje się w stanie zagrożenia, o jakim mowa w art. 162 § 1 k.k. , wystarczające jest bowiem, aby sprawca był świadom takiej możliwości (vide wyrok SA we Wrocławiu z 30.11.2006 r., II AKa 299/06, LEX nr 211735). Oskarżona miała świadomość, że R. P. (1) znajduje się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Stan zdrowia R. P. (1) z dnia na dzień się pogarszał, ostatecznie przed śmiercią nie był w stanie samodzielnie stać na nogach, wypowiadać się w sposób zborny i logiczny oraz poruszać się. Jednocześnie jak potwierdzili świadkowie i sama oskarżona nie było widać nigdzie alkoholu, ani butelek po alkoholu, co miałoby świadczyć o jego upojeniu. Jeśli nawet przyjąć za oskarżoną, że jego stan wynikał z upojenia alkoholowego, to według biegłego, wyprowadzenie osoby w takim stanie do nieogrzewanego samochodu i pozostawienie na noc w niskiej temperaturze jest bardzo niebezpieczne dla podstawowych czynności życia. Temperatura powietrza z dnia 2 lutego 2022 do dnia 3 lutego 2022 r. do godz. 8.00 zez stacji (...) K. wynosiła od -1,7 do -3,1 ( k. 111-112). Ciało osoby nietrzeźwej wychładza się znacznie szybciej niż osoby trzeźwej. Osoba zatruta etanolem nie jest w stanie podjąć czynności obronnych i wydostać się z niekorzystnego położenia. Oskarżona obserwując pokrzywdzonego w takim stanie winna szukać pomocy. W tym miejscu należy podkreślić, że nikt nie wymaga od oskarżonej wiadomości specjalnych, wiedzy jak ma postępować z osoba chorą na cukrzycę, jednakże w ustalonych okolicznościach nagła zmiana zachowania R. P. (1) , od przyjazdu do oskarżonej w dobrym stanie zdrowia do stanu utraty niemal świadomości winna wzbudzić niepokój i wymusić pewne działania, jak chociażby ponowny telefon na numer alarmowy. Czyn z art. 155 kk Przy nieumyślnym spowodowaniu śmierci sprawca nie ma zamiaru pozbawienia życia swojej ofiary. Powoduje tę śmierć nieumyślnie na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach w postępowaniu z chronionym dobrem. Wymagana ostrożność w postępowaniu z dobrem chronionym, jakim w tym przypadku jest życie człowieka, będzie kształtowała się różnie w zależności od podmiotu działającego (czy jest to przeciętny człowiek, czy wykwalifikowany w określonej dziedzinie, w której dochodzi do szkodliwego skutku) oraz okoliczności faktycznych, w których przyszło działać sprawcy. Okoliczności te mogą być zwyczajne, typowe, charakteryzować się normalnym i spokojnym przebiegiem albo wręcz przeciwnie, mogą być nadzwyczajne, atypowe, niespodziewane i wyjątkowo trudne. Skutkiem nieudzielenia pomocy przez A. D. było nieumyślne spowodowanie śmierci R. P. (1) . Związek przyczynowo -skutkowy między zachowaniem oskarżonej a śmiercią pokrzywdzonego jest oczywisty. ☐ Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności A. D. I I Kara 1 roku pozbawienia wolności. Okoliczności obciążające to znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu, przejawiający się w lekceważącym, nieodpowiedzialnym zachowaniu oskarżonej, skutkiem czego była śmierć pokrzywdzonego. Okoliczności łagodzące to wyrażenie skruchy i żalu z powodu popełnionego czynu. II I Warunkowe zawieszenie wykonania kary na okres próby 2 lat z uwagi na pozytywną prognozę kryminologiczną, dotychczasową niekaralność, skutek działania niezamierzony, żal i skrucha z powodu popełnienia czynu. III I Zadośćuczynienie w kwocie 5000zł na rzecz oskarżycielki posiłkowej Z. P. . Częściowa rekompensata poniesionej straty w postaci śmierci syna. Dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i odczuwalnej pustki, cierpienia i wstrząs psychiczny. Cel kompensacja krzywdy doznanej przez matkę. Złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej i pomoc w dostosowaniu się do zmienionej sytuacji. Istnieje możliwość dochodzenia niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego. IV I Podanie wyroku do publicznej wiadomości – wymiar represyjny na sprawcę i prewencyjny charakter, z uwagi na społeczne oddziaływanie kary. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności V na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982 roku Prawo o Adwokaturze Sąd zasadził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. J. G. kwotę 1.176 złotych tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonej wykonywaną z urzędu oraz kwotę 270,48 złotych tytułem podatku VAT od przyznanego wynagrodzenia. VI Sąd zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych, z uwagi na brak stałych dochodów. 1Podpis