II K 21/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Nidzicy umorzył postępowanie karne z oskarżenia prywatnego przeciwko A. Z., oskarżonemu o przestępstwo zniesławienia (art. 212 § 1 kk). Oskarżycielka prywatna J. Z. zarzuciła A. Z., że w dniu 25 stycznia 2017 roku, składając zeznania jako świadek przed Sądem Okręgowym w O., pomówił ją o to, że „w życiu żadnej pracy zarobkowej nie prowadziła, posiadała mężczyzn, którzy ją utrzymywali”. Sąd uznał, że nie jest dopuszczalna merytoryczna ocena zarzutów, ponieważ w sprawie zachodzi negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 9 kpk, czyli brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd wskazał, że czyn przypisany oskarżonemu, popełniony w trakcie składania zeznań świadka przed organem powołanym do orzekania w sprawach o przestępstwo, należałoby rozważyć także przez pryzmat realizacji znamion przestępstwa z art. 233 kk (fałszywe zeznania). Zgodnie z teorią jedności czynu (art. 11 kk), ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo. Ponieważ przestępstwo fałszywych zeznań jest ścigane z oskarżenia publicznego, a jedynym podmiotem uprawnionym do wystąpienia ze skargą procesową jest prokurator, postępowanie w tej sprawie nie mogło toczyć się z oskarżenia prywatnego. Sąd podkreślił, że wniesienie aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego w sytuacji, gdy z opisu czynu wynika, że stanowi on przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, powoduje brak skargi uprawnionego oskarżyciela. W związku z umorzeniem postępowania, na podstawie art. 632 pkt 1 kpk, Sąd obciążył kosztami procesu oskarżycielkę prywatną J. Z.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady jedności czynu w kontekście zbiegu przepisów (zniesławienie i fałszywe zeznania) oraz dopuszczalności oskarżenia prywatnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn popełniony w zeznaniach świadka może być jednocześnie zniesławieniem i fałszywymi zeznaniami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn polegający na zniesławieniu, popełniony w trakcie składania zeznań świadka przed sądem, może być ścigany z oskarżenia prywatnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki czyn, wyczerpując znamiona przestępstwa fałszywych zeznań (art. 233 kk), jest ścigany z oskarżenia publicznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czyn przypisany oskarżonemu, popełniony w trakcie zeznań świadka przed sądem, należy rozpatrywać również w kontekście art. 233 kk. Zgodnie z teorią jedności czynu (art. 11 kk), jeden czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo. Ponieważ art. 233 kk jest ścigany z oskarżenia publicznego, postępowanie nie mogło być wszczęte z oskarżenia prywatnego, co stanowi negatywną przesłankę procesową z art. 17 § 1 pkt 9 kpk.
Czy sąd jest związany kwalifikacją prawną czynu zaproponowaną w akcie oskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ma obowiązek analizować, jaki w istocie jest przedmiot toczącego się postępowania, w tym pod kątem tego, czy zostało ono wszczęte na skutek skargi uprawnionego oskarżyciela.
Uzasadnienie
Sąd nie jest związany opisem czynu i jego kwalifikacją prawną zaproponowaną w akcie oskarżenia. Ma obowiązek samodzielnie badać przedmiot postępowania, w tym kwestię dopuszczalności jego wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | oskarżycielka prywatna |
| A. Z. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.k. art. 233
Kodeks karny
Przestępstwo składania fałszywych zeznań, ścigane z oskarżenia publicznego.
k.k. art. 11 § 1
Kodeks karny
Teoria jedności czynu – ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo.
k.p.k. art. 632 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami procesu oskarżyciela prywatnego w przypadku umorzenia postępowania.
Pomocnicze
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo zniesławienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czyn przypisany oskarżonemu wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 233 kk (fałszywe zeznania), które jest ścigane z oskarżenia publicznego. • Zasada jedności czynu (art. 11 kk) wyklucza możliwość ścigania jednego czynu jako dwóch różnych przestępstw (zniesławienie i fałszywe zeznania). • Brak skargi uprawnionego oskarżyciela (prokuratora) stanowi negatywną przesłankę procesową z art. 17 § 1 pkt 9 kpk.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalna jego merytoryczna ocena, gdyż w tym przypadku zachodzi negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 9 kpk w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela • ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo • nie ma tu bowiem znaczenia liczba naruszonych prawnokarnych norm sankcjonowanych, lecz liczba jego rzeczywistych, naruszających owe normy, zachowań
Skład orzekający
Katarzyna Cygan
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady jedności czynu w kontekście zbiegu przepisów (zniesławienie i fałszywe zeznania) oraz dopuszczalności oskarżenia prywatnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn popełniony w zeznaniach świadka może być jednocześnie zniesławieniem i fałszywymi zeznaniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie podstawy prawnej i trybu ścigania przestępstwa, a także jak zasada jedności czynu wpływa na możliwość prowadzenia postępowania z oskarżenia prywatnego.
“Zniesławienie w sądzie? Dlaczego sprawa może trafić do prokuratury, a nie na wokandę oskarżyciela prywatnego.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.