II K 1319/22

Sygn. akt II K 1319/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2023r Sąd Rejonowy w Kaliszu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący sędzia Marta Przybylska Protokolant Ilona Pilarczyk w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kaliszu --- po rozpoznaniu dnia 15.12.2022r, 19.01.2023r, 27.02.2023r sprawy J. G. (1) , syna A. i M. z domu K. , urodzonego (...) w P. oskarżonego o to, że w okresie od 17 kwietnia 2021r. do 28 kwietnia 2022r w miejscowości J. gm. B. , uchylał się od obowiązku alimentacyjnego względem swojego syna O. G. , określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Jarocinie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w P. za sygn. akt VIII RC 100/14 z dnia 16 września 2014 w kwocie 400 zł miesięcznie, czym naraził wyżej wymienionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, przy czym suma powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3-świadczeń okresowych, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu w okresie od 24 września 2019 roku do 24 marca 2022 roku kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 28 maja 2019 roku, sygn. II K 365/18 za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 209 §1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk 1. uznaje oskarżonego J. G. (1) za winnego zarzucanego mu czynu z tą zmianą, iż przyjmuje, że oskarżony odbywał karę pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Pleszewie sygn. akt II K 365/18 w okresie od 24 września 2019r do 24 marca 2020r tj. czynu wyczerpującego znamiona art. 209§1a kk w zw. z art. 64§1 kk i za to na podstawie art. 209§1a kk wymierza mu karę 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokat K. S. kwotę (...) (tysiąc sto siedemdziesiąt sześć) złotych podwyższoną o należny podatek od towarów i usług (...) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu, 3. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych i opłaty. Sędzia Marta Przybylska UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 1319/22 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1 J. G. (1) w okresie od 17 kwietnia 2021r. do 28 kwietnia 2022r w miejscowości J. gm. B. , uchylał się od obowiązku alimentacyjnego względem swojego syna O. G. , określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Jarocinie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w P. za sygn. akt VIII RC 100/14 z dnia 16 września 2014 w kwocie 400 zł miesięcznie, czym naraził wyżej wymienionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, przy czym suma powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3-świadczeń okresowych, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu w okresie od 24 września 2019 roku do 24 marca 2022 roku kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 28 maja 2019 roku, sygn. II K 365/18 za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 209 §1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty Oskarżony J. G. (1) ma 31 lat, wykształcenie gimnazjalne, z zawodu ogrodnik. Jest rozwiedziony, posiada dwoje dzieci na utrzymaniu - O. G. i K. G. (1) , wobec których jest zobowiązany alimentacyjnie. Oskarżony wcześniej był karany, w tym za czyny z art. 209 § 1 i 1a kk . W okresie od 24 września 2019 r. do 24 marca 2020 r odbywał karę 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie sygnatura akt II K 365/18 za czyn z art. 209 § 1 a kk .. wyjaśnienia oskarżonego karta karna odpisy wyroków k.56 - 57 k. 27 – 28 k. 29 - 44 Na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Jarocinie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w P. dnia 16 września 2014 r, w sprawie VIII RC 100/14 oskarżony zobowiązał się do płacenia na rzecz małoletniego syna O. G. kwotę 400 zł miesięcznie. Oskarżony w okresie od 17 kwietnia 2021r. do 28 kwietnia 2022r nie wykonywał obowiązku alimentacyjnego na rzecz O. G. Pokrzywdzony i jego matka pozostają na wyłącznym utrzymaniu partnera K. G. (2) . Bez jego pomocy finansowej matka pokrzywdzonego nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych dziecka. wyjaśnienia oskarżonego kopia ugody zeznania K. G. (2) k. 56 - 57 k. 3, k. 91 Pokrzywdzony O. G. reprezentowany przez matkę złożył wniosek do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Pleszewie o egzekucję świadczeń alimentacyjnych. Egzekucja jest częściowo skuteczna. Decyzją Wójta Gminy B. z dnia 7.10.2021r. O. G. otrzymywał świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 400 złotych w okresie od 1.10.2021 do 30.09.2022r. Decyzją Wójta Gminy B. z dnia 10.11.2021r. K. G. (2) otrzymywała zasiłek rodzinny na O. G. w wysokości 124 zł miesięcznie złotych w okresie od 1.11.2021 do 31.10.2022r. oraz uzyskała jednorazowy dodatek do zasiłku w wysokości 100 złotych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. J. G. (2) nie był zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny. Oskarżony nie pracował w czasie całego okresu wskazanego w zarzucie aktu oskarżenia. wyjaśnienia oskarżonego, kopia decyzji zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji pismo PUP informacje Komornika zeznania K. G. (2) k. 56 – 57, 82 k. 5,6 k. 4 k. 14 k. 18 - 22 k. 91 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2. OCENA DOWODÓW 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Wyjaśnienia oskarżonego Oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wskazał, że żałuje swojego czynu i odmówił składania wyjaśnień . Zdaniem Sądu wyjaśnienia oskarżonego w zakresie przyznania się do winy znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci dokumentów oraz zeznaniach świadka K. G. (2) . Zeznania K. G. (2) Sąd uznał zeznania złożone przez reprezentującą pokrzywdzonego K. G. (3) za wiarygodne i zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Zeznania te nie były wymuszane i stanowiły swobodną oraz wyczerpującą relację przedstawiciela pokrzywdzonego dotyczącą przebiegu zdarzenia objętego aktem oskarżenia. K. G. (2) opisała sytuację finansową i życiową swojego syna. Dokumenty Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej X 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem 1 J. G. (1) Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Oskarżony J. G. (1) swym zachowaniem wyczerpał ustawowe dyspozycje 209 § 1 a w zw. z art. 64 § 1 kk w ten sposób, że w okresie od 17 kwietnia 2021r. do 28 kwietnia 2022r w miejscowości J. gm. B. , uchylał się od obowiązku alimentacyjnego względem swojego syna O. G. , określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Jarocinie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w P. za sygn. akt VIII RC 100/14 z dnia 16 września 2014 w kwocie 400 zł miesięcznie, czym naraził wyżej wymienionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, przy czym suma powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3-świadczeń okresowych, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu w okresie od 24 września 2019 roku do 24 marca 2020 roku kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 28 maja 2019 roku, sygn. II K 365/18 za umyślne przestępstwo podobne Zgodnie z art. 209 § 1a kk karze podlega ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące narażając osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zarówno przed zmianą art. 209 § 1 k.k. , dokonaną ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 952), jak i po nowelizacji, ustawa stanowi jedno ze źródeł obowiązku alimentacyjnego, z tym że od dnia 31 maja 2017 r. obowiązek ten musi być skonkretyzowany co do jego wysokości w orzeczeniu sądowym, ugodzie zawartej przed sądem albo innym organem lub w innej umowie. ( por. postanowienie SN z 25.01.2018 w sprawie I KZP 10/17, opubl. OSNKW 2018/3/24 ). Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w uchwale z 9.06.1976 r., VI KZP 13/75, OSNKW 1976/7–8, poz. 86: „Uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany mając obiektywną możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli”. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 17.04.1996 r., II KRN 204/96, Prok. i Pr.-wkł. (...) , poz. 4: „W pojęciu «uchyla się» mieści się negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego na nią obowiązku, który sprawia, że mimo obiektywnej możliwości jego wykonania, sprawca tego obowiązku nie wypełnia, gdyż wypełnić nie chce lub też zlekceważył obowiązek nałożony wyrokiem.” Należy zgodzić się również ze stanowiskiem doktryny, że częściowe spełnianie przez sprawcę nałożonego na niego obowiązku bez uzasadnionej przyczyny i nacechowane złą wolą uzasadnia interwencję karną z art. 209 § 1 kk (por. A. Wąsek Kodeks karny..., red. A. Wąsek, R. Zawłocki, s. 1026, S. Hypś [w:] Kodeks karny..., s. 766). O uchylaniu się od dokonania określonej powinności można mówić bowiem nie tylko wtedy, gdy sprawca ma wybitnie negatywny stosunek do ciążącego na nim obowiązku i gdy specjalnie nie czyni mu zadość (zła wola), lecz także wtedy, gdy nie wywiązuje się ze swojego obowiązku wcale nie dlatego, że spełnić go nie chce, lecz uważa że spełnić go nie może, pomimo że obiektywnie rzecz biorąc możliwość dopełnienia danego obowiązku istnieje” (por. S. Hypś [w:] Kodeks karny..., s. 765; por. także A. Wąsek, J. Warylewski [w:] Kodeks karny..., s. 1246–1247). J. G. (1) we wskazanym w zarzucie aktu oskarżenia okresie uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Mając realne możliwości uzyskiwania dochodów nie podjął żadnych działań zmierzających do wywiązania się z nałożonego obowiązku. Gdyby oskarżony chciał wykonać nałożony na niego obowiązek mógł podjąć pracę. Łączna wysokość powstałych wskutek jego zachowania zaległości przekracza równowartość trzech świadczeń okresowych. Oskarżony swym działaniem naraził pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Matka pokrzywdzonego musiała w okresie wskazanym w akcie oskarżenia korzystać z pomocy społecznej oraz obecnego partnera. Bez uzyskanych w ten sposób środków nie była w stanie utrzymać dziecka. Oskarżony świadomie zaniechał płacenia alimentów na rzecz syna. Jednocześnie J. G. (1) nie podjął jakichkolwiek czynności, wobec wskazywanej przez siebie trudnej sytuacji finansowej, do znalezienia rozwiązania np. w drodze powództwa o obniżenie wysokości alimentów. Taka postawa z pewnością nie zasługuje na aprobatę i usprawiedliwienie, stanowi bowiem lekceważenie obowiązku nałożonego na oskarżonego na mocy ugody, na którą sam wyraził zgodę i wyraża negatywne nastawienie psychiczne względem płacenia alimentów na syna. Oskarżony przestępstwo popełnił w warunkach recydywy z art. 64 § 1 k.k. . Przedmiotowy występek został bowiem popełniony w ciągu pięciu lat od odbycia przez J. G. (1) kary 6 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 209 § 1a k.k. orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 28 maja 2019 roku, sygn. II K 365/18. Zarzucany oskarżonemu czyn był przez niego zawiniony, brak bowiem jakichkolwiek okoliczności wyłączających bezprawność bądź winę oskarżonego. Oskarżony w chwili dokonania zarzucanego mu czynu rozumiał jego znaczenie i mógł pokierować swoim postępowaniem. Miał zdolność rozpoznania bezprawności czynu i zachodziła normalna sytuacja motywacyjna. 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNE I ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności J. G. (1) 1 1 Sąd kierując się określonymi w art. 53 § 1 i 2 k.k. dyrektywami wymiaru kary wymierzył oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu orzeczona kara jest sprawiedliwa i słuszna w odczuciu społecznym, spełniając tym samym wymogi prewencji generalnej, jak również stanowi zasłużoną dolegliwość, jaka spotyka sprawcę za naruszenie pozostających pod ochroną dóbr. Przy wymiarze kary Sąd wziął pod uwagę jako okoliczność obciążającą okres trwania przestępstwa oraz uprzednią karalność oskarżonego. Sąd wziął również pod uwagę rodzaj i rozmiar ujemnych następstw wywołanych zachowaniem oskarżonego oraz prewencyjne oddziaływanie kary w znaczeniu zarówno prewencji indywidualnej, jak i ogólnej. Jako okoliczność łagodzącą sąd uwzględnił wyrażenie przez oskarżonego skruchy. Zdaniem sądu dokonując oceny zarówno okoliczności przedmiotowych związanych z popełnionym przez oskarżonego przestępstwem w niniejszej sprawie, jak i analizując postawę samego oskarżonego zauważyć należy, iż brak jest, co do osoby J. G. (1) pozytywnych prognoz na przyszłość. Przeciwko takim ustaleniom przeczy przede wszystkim postawa samego oskarżonego, który był już w przeszłości karany, w tym za czyn z art. 209 § 1a kk i zarzucanego mu czynu dopuścił się bezpośrednio po opuszczeniu zakładu karnego. Swoją postawą, w ocenie Sądu oskarżony wykazał rażące lekceważenie porządku prawnego. Mając na uwadze fakt kolejnego skazania za czyn z art. 209 § 1a kk uznać należy, iż oskarżony nie tylko lekceważy orzeczenia sądowe, ale przede wszystkim przyjąć należy, iż wymierzone mu dotychczas kary nie realizowały swoich funkcji. Reasumując, zatem tylko kara pozbawienia wolności orzeczona w postaci izolacyjnej wobec oskarżonego spełni w ocenie Sądu zarówno funkcję wychowawczą jak i represyjną. Rodzaj kary wymierzonej oskarżonemu jest także istotny w ocenie Sądu z uwagi na zasady prewencji ogólnej i wydźwięk, jaki wyrok ten wywoła w środowisku, w którym żyje oskarżony. Inne, bowiem rozstrzygnięcie Sądu wywołać może nie tylko błędne przeświadczenie oskarżonego o swojej bezkarności, ale także wzbudzić może poczucie w jego środowisku o bezsilności wymiaru sprawiedliwości. Biorąc powyższe pod uwagę sąd wymierzył oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. 5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. INNE ZAGADNIENIA W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOSZTY PROCESU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2,3 Sąd zasądził od Skarbu Państwa na adwokat K. S. kwotę 1176 zł podwyższoną o 23 % podatku od towarów i usług (...) , tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu Z uwagi na sytuację majątkową, na podstawie art. 624 § 1 kpk sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych i opłaty . 8. PODPIS SSR Marta Przybylska