II K 208/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Zamościu, rozpoznając sprawę B. C. vel K. oskarżonej z art. 301 § 1 kk, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Biłgoraju i uniewinnił oskarżoną. Sąd Rejonowy uznał oskarżoną za winną zarzucanego czynu, skazując ją na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz grzywnę, a także zobowiązał ją do naprawienia szkody poprzez zapłatę określonych kwot na rzecz wierzycieli. Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca oskarżonej oraz sama oskarżona, zarzucając m.in. błędy w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów prawa materialnego. Sąd Okręgowy uznał apelacje za uzasadnione, wskazując przede wszystkim, że czyn przypisany oskarżonej (wniesienie aportem przedsiębiorstwa spółki cywilnej do spółki z o.o.) nie miał celu ani skutku w postaci udaremnienia lub ograniczenia zaspokojenia wierzycieli. Sąd szczegółowo analizował przepisy dotyczące zbycia przedsiębiorstwa (art. 55¹ i 526 k.c.) oraz wykładnię znamienia skutku w art. 301 § 1 kk, dochodząc do wniosku, że aport nie ograniczył możliwości egzekucji. W związku z tym, że kluczowe znamię przestępstwa nie zostało wypełnione, Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżoną na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 414 § 1 kpk. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu i wynagrodzeniu obrońcy z urzędu nastąpiło na podstawie odpowiednich przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 301 § 1 kk w kontekście aportu przedsiębiorstwa do spółki z o.o., interpretacja art. 526 k.c. dotycząca odpowiedzialności za długi, zasada ne peius w postępowaniu karnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji aportu przedsiębiorstwa spółki cywilnej do spółki z o.o. i wykładni przepisów obowiązujących w dacie czynu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniesienie aportem przedsiębiorstwa spółki cywilnej do spółki z o.o. stanowiło udaremnienie lub ograniczenie zaspokojenia wierzycieli w rozumieniu art. 301 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie aportem przedsiębiorstwa spółki cywilnej do spółki z o.o. nie spowodowało udaremnienia lub ograniczenia zaspokojenia wierzycieli, ponieważ wierzyciele nadal mogli dochodzić swoich należności z majątku spółki z o.o. do wysokości wartości aktywów przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na wykładni art. 55¹ i 526 k.c., zgodnie z którą wartość przedsiębiorstwa dla celów odpowiedzialności nabywcy obejmuje jedynie aktywa. W związku z tym, że aport nie spowodował zmniejszenia majątku dostępnego dla wierzycieli, nie doszło do wypełnienia znamienia skutku przestępstwa z art. 301 § 1 kk. Dodatkowo, analiza zeznań świadków i dokumentów wskazała, że celem aportu nie było pokrzywdzenie wierzycieli, a sama spółka cywilna była już niewypłacalna przed aportem.
Jaka jest wykładnia art. 526 k.c. w kontekście odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa za długi zbywcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość przedsiębiorstwa dla określenia zakresu odpowiedzialności nabywcy obejmuje wyłącznie jego aktywa, a nie pasywa.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do gramatycznej, historycznej i funkcjonalnej wykładni przepisów, a także orzecznictwa Sądu Najwyższego, które potwierdzają, że wartość przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 526 k.c. to wartość jego aktywów. Uwzględnienie pasywów czyniłoby konstrukcję odpowiedzialności nabywcy bezprzedmiotową i naruszałoby interesy wierzycieli.
Czy oskarżona działała w usprawiedliwionym błędzie co do bezprawności swojego czynu?
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżona mogła działać w usprawiedliwionym błędzie co do bezprawności swojego czynu, opierając się na poradzie prawnej kompetentnej osoby.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że oskarżona otrzymała poradę prawną od radcy prawnego Z. B., który upewniał ją, że wniesienie aportem przedsiębiorstwa nie ograniczy ani nie udaremni zaspokojenia wierzycieli. Nawet hipotetycznie przyjmując inną wykładnię art. 526 k.c., porada ta mogła uzasadniać błąd co do bezprawności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. C. vel K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| P. S. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| T. M. (1) | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| J. P. (1) | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| R. W. (1) | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Starostwo Powiatowe w Z. | instytucja | wierzyciel |
| (...) Bank (...) w Z. | instytucja | wierzyciel |
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | współwłaściciel spółki cywilnej |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 301 § § 1
Kodeks karny
Znamię skutku w postaci udaremnienia lub ograniczenia zaspokojenia wierzyciela należy interpretować tak samo jak w art. 300 § 1 k.k. Oznacza to udaremnienie lub uszczuplenie możliwości zaspokojenia.
k.c. art. 526
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za długi zbywcy. Wartość przedsiębiorstwa dla celów tej odpowiedzialności obejmuje wyłącznie aktywa.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uniewinnienia, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego w przypadku uwzględnienia apelacji wniesionej na jego korzyść.
Pomocnicze
k.c. art. 55¹
Kodeks cywilny
Przedsiębiorstwo jako zespół składników, w tym zobowiązań.
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz opierania się na opinii biegłego w zakresie wykładni prawa.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Zasady ponoszenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 1025 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kolejność zaspokojenia wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym (w kontekście hipoteki i pierwszeństwa).
k.p. art. 23¹ § § 2
Kodeks pracy
Odpowiedzialność następcy prawnego za zobowiązania pracodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aport przedsiębiorstwa spółki cywilnej do spółki z o.o. nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 301 § 1 kk, gdyż nie udaremnia ani nie ogranicza zaspokojenia wierzycieli. • Wykładnia art. 526 k.c. ogranicza odpowiedzialność nabywcy do wartości aktywów przedsiębiorstwa. • Brak zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli. • Działanie w usprawiedliwionym błędzie co do bezprawności czynu na podstawie porady prawnej. • Opinia biegłego była wadliwa i naruszała art. 193 § 1 kpk.
Odrzucone argumenty
Zachowanie oskarżonej wypełnia znamiona art. 301 § 1 kk poprzez przeniesienie majątku i udaremnienie zaspokojenia wierzycieli. • Spółka z o.o. była nowym podmiotem w rozumieniu art. 301 § 1 kk. • Opinia biegłego potwierdzała cel ograniczenia możliwości wyegzekwowania należności.
Godne uwagi sformułowania
"...czynność w postaci wniesienia przedsiębiorstwa wspólników spółki cywilnej (...) tytułem aportu na pokrycie udziałów w (...) sp. z o.o. , nie ograniczyła, ani tym bardziej nie udaremniła zaspokojenia wierzycieli wspólników spółki cywilnej..." • "...ratio legis przepisu art.526 k.c. była więc ochrona zasady niepogarszania sytuacji wierzycieli w przypadku podmiotowych zmian po stronie dłużnika..." • "...nie można przypisać jej usiłowania udaremnienia lub utrudnienia zaspokojenia wierzycieli, co do któregokolwiek z przestępstw na szkodę wierzycieli." • "...brak jest podstaw twierdzić, że celem czynności podjętych przez oskarżoną i A. K. było ograniczenie lub udaremnienie zaspokojenia wierzycieli."
Skład orzekający
Przemysław Szyszka
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Krzysztofiak
sędzia
Grażyna Gorzko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 301 § 1 kk w kontekście aportu przedsiębiorstwa do spółki z o.o., interpretacja art. 526 k.c. dotycząca odpowiedzialności za długi, zasada ne peius w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aportu przedsiębiorstwa spółki cywilnej do spółki z o.o. i wykładni przepisów obowiązujących w dacie czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów prawa handlowego i karnego w kontekście restrukturyzacji przedsiębiorstwa i ochrony wierzycieli, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i karnego.
“Czy restrukturyzacja firmy chroni przed zarzutami karnymi? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za pomoc prawną: 619,92 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.