II K 184/24

UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 184/24 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1.USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1. J. K. (1) art. 209 § 1 k.k. (czyn zarzucany) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1. J. K. (1) pozostawał w związku małżeńskim z M. K. (1) od 20 kwietnia 1991 roku. Ze związku tego posiadają trzech synów – S. K. , M. K. (2) i J. K. (2) . Wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z dnia 7 listopada 2023 roku w sprawie o sygn. akt (...) rozwiązano przez rozwód związek małżeński J. K. (1) i M. K. (1) z winy J. K. (1) . 2. Postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z dnia 4 października 2022 roku w sprawie o sygn. akt (...) o udzielenie zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych zobowiązano J. K. (1) do uiszczania na rzecz małoletniego syna J. K. (2) , urodzonego (...) alimentów w kwocie po 400 złotych miesięcznie. 3. Postępowanie komornicze z ww. tytułu prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w (...) M. M. pod sygnaturą (...) . Do dnia 22 maja 2023 roku stan zaległości alimentacyjnych wynosił 8 593,55 złotych. W toku przeprowadzonych czynności nie ustalono składników majątkowych dłużnika, co do których można by skutecznie skierować egzekucję. J. K. (1) nie pracuje, posiada znaczny stopień niepełnosprawności i jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, a stan ten powstał przed 01.10.2019 r. Z tego tytułu pobiera on zasiłek stały z MOPS w J. w wysokości (...) złotych. Pobiera on także świadczenie pielęgnacyjne w kwocie (...) złotych oraz świadczenie uzupełniające z ZUS w kwocie (...) złotych. Z uwagi na liczne problemy zdrowotne, J. K. (1) był kilkukrotnie hospitalizowany – m.in. w okresach od 23.10.2022-19.11.2022 r., 24.01.2023-03.02.2023 r., 02.03.2023-14.03.2023 r., 01.04.2023 r., 01.06.2023 – 02.06.2023 r., 04.06.2023 -15.06.2023 r. Obecnie postępowanie egzekucyjne w sprawie jest częściowo skuteczne. J. K. (1) dokonał na poczet zaległych alimentów wpłat w okresie od maja 2023 roku do kwietnia 2024 roku w wysokości po 300 złotych miesięcznie. 1. Wyjaśnienia J. K. (1) , 2. Zeznania J. K. (2) , 3. Zeznania M. K. (1) , 4. Zeznania W. K. , 5. Zeznania L. S. , 6. Postanowienie Sądu Okręgowego w (...) z dnia 4 października 2022 roku w sprawie o sygn. akt (...) 7. Informacja o stanie postępowania egzekucyjnego z dnia 17 maja 2023 roku, 8. Pisma z MOPS w J. z dnia 23 czerwca 2023 roku, 9. Informacja z PUP w R. z dnia 12 czerwca 2023 roku, 10. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, 11. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, 12. Zaświadczenie komornicze z dnia 22 kwietnia 2024 roku, 13. Wyrok Sądu Okręgowego w (...) z dnia 7 listopada 2023 roku w sprawie o sygn. akt (...) 14. Karty informacyjne leczenia szpitalnego, 15. Historia operacji bankowych. 1. k. 57-57v, 138v-139, 2. k. 30v-31, 139v-140, 3. k. 19v-20, 140-141, 4. k. 141-141v, 5. k. 146-146v, 6. k. 23, 7. k. 28, 29-29v, 8. k. 61, 62, 9. k. 50, 51-52, 10. k. 99, 11. k. 100, 12. k. 116, 13. k. 117, 14. k. 118-135, 15. k. 144-145. 4. J. K. (1) ma (...) lat. Posiada wykształcenie średnie techniczne, zawód wyuczony - lakiernik samochodowy. Jest rozwiedziony, ma troje dorosłych dzieci. Nie pracuje, pobiera zasiłek stały z MOPS w J. w wysokości (...) złotych, świadczenie pielęgnacyjne w kwocie (...) złotych oraz świadczenie uzupełniające z ZUS w kwocie (...) złotych. Posiada dom jednorodzinny o pow. około 60 m2 i działkę budowlaną około 2000 m2. Leczy się neurologicznie. Nie był leczony psychiatrycznie. Był karany. 1. Oświadczenie, 2. Informacja z K. , 3. Odpisy wyroków. 1. k. 56-56v, 138, 2. k. 80-80v, 3. k. 54, 55, 64, 65. 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 1.OCena DOWOdów 1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1-3 1. Wyjaśnienia J. K. (1) . Sąd ocenił wyjaśnienia oskarżonego zasadniczo jako polegające na prawdzie. Sąd zważył przy tym, iż J. K. (1) z racji roli procesowej w jakiej występuje w niniejszej sprawie może mieć interes w umniejszaniu swojej winy, jednak jego wyjaśnienia, w których nie przyznał się do zarzucanego mu czynu w ocenie Sądu zasługiwały na wiarę. Znajdują one bowiem odzwierciedlenie w pozostałych, miarodajnych dowodach zgromadzonych w sprawie. J. K. (1) przedłożył do akt sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS oraz dokumentację medyczną potwierdzającą fakt jego problemów zdrowotnych, a także jego kolejne hospitalizacje. Ponadto dołączone zaświadczenie komornicze z dnia 22.04.2024 roku wykazało, iż obecnie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec oskarżonego jest częściowo skuteczne i dokonał on wpłat na poczet zaległych alimentów w okresie od maja 2023 roku do kwietnia 2024 roku w wysokości po 300 złotych miesięcznie. Sąd nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowania wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, aczkolwiek wziął pod uwagę, iż niektóre jego twierdzenia są nacechowane subiektywnym nastawieniem do byłej żony M. K. (1) i ich wspólnych synów, w tym pokrzywdzonego J. K. (2) , z którymi jest skonfliktowany. Wyjaśnienia J. K. (1) odnoszące się do jego sytuacji osobistej, majątkowej i zdrowotnej są jednak spójne, logiczne i poparte obiektywnymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w związku z czym Sąd przyjął je za podstawę ustaleń faktycznych na gruncie niniejszej sprawy. 1-3 1. Zeznania J. K. (2) , 2. Zeznania M. K. (1) . Sąd co do zasady uwzględnił zeznania pokrzywdzonego J. K. (2) oraz jego matki M. K. (1) . W swoich zeznaniach wyczerpująco opisali oni swoją sytuacją osobistą i finansową, jak również potwierdzili obowiązek alimentacyjny oskarżonego i niewywiązywanie się z tego obowiązku przez oskarżonego w okresie wskazanym w zarzucie. Zarówno J. K. (2) , jak i M. K. (1) przyznali, iż oskarżony zaczął płacić komornikowi określone kwoty na poczet zaległych alimentów. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich depozycji, przy czym wziął pod uwagę, iż niektóre ich twierdzenia są nacechowane subiektywnym nastawieniem do oskarżonego, z którym są skonfliktowani. Ich depozycje odnoszące się do przedmiotu niniejszego postępowania były jednak spójne, logiczne i konsekwetne, a ponadto znajdują oparcie w pozostałym, miarodajnym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. 1-3 1. Zeznania W. K. , 2. Zeznania L. S. . W. K. jest znajomym oskarżonego, natomiast L. S. jest kuratorem sądowym, sprawującym nadzór na J. K. (1) z racji prawomocnego skazania. Świadkowie ci zostali przesłuchani na okoliczność sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej oskarżonego. Z treści ich depozycji wynika jednoznacznie, iż w okresie wskazanym w zarzucie oskarżony miał problemy zdrowotne, był hospitalizowany i wymagał pomocy osób trzecich, a ponadto nie był samodzielny i nie miał obiektywnej możliwości podjęcia pracy, a źródłem jego dochodu były jedynie niewielkiej wysokości świadczenia pieniężne. Sąd uwzględnił zeznania W. K. , mając na względzie fakt, iż jako znajomy oskarżonego może mieć interes w konkretnym rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. W ocenie Sądu jego depozycje były jednak spójne, rzeczowe i logiczne. Podawane przez niego okoliczności znajdują także potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, uznanym przez Sąd za wiarygodny. Sąd nie znalazł zatem podstaw do ich zakwestionowania. Sąd dał także wiarę zeznaniom L. S. albowiem w ocenie Sądu cechuje je obiektywizm i rzeczowość. L. S. jest kuratorem sądowym. Jest on osobą obcą, okoliczności sprawy są mu znane z racji wykonywanego zawodu. Jego zeznania nie były tendencyjne ani nie budziły wątpliwości Sądu. Należy podkreślić, iż świadek nie ma żadnego interesu w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Złożone przez niego depozycje korelują ponadto ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. 1-4 Dowody dokumentarne. Za wiarygodne należało również uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione osoby oraz organy w ramach przysługujących im uprawnień w sposób rzetelny i fachowy, a także korespondują ze sobą, tworząc wspólną całość stanu faktycznego. Ich autentyczność nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Stanowią one obiektywne dowody zaświadczonych nimi okoliczności. Sąd nie znalazł zatem żadnych podstaw dla umniejszenia ich wartości dowodowej. 1.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 1.3. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.4. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.5. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 1.6. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 1.7. Uniewinnienie I J. K. (1) Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia W świetle art. 209 § 1 k.k. odpowiedzialności karnej podlega ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. Określony w art. 209 § 1 k.k. występek może być popełniony tylko umyślnie i to z zamiarem bezpośrednim. W pojęciu "uchyla się" zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia, sprawiający, że nie dopełnia ona nałożonego na nią obowiązku, mimo że ma obiektywną możliwość jego wykonania. Sprawca obowiązku nie wypełnia, bo go wypełnić nie chce, lub lekceważy ten obowiązek (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt II KRN 204/96, Prok. i Pr. 1996, Nr 11, poz. 4). Obowiązek ten sprawca, musi mieć jednak możliwość realnie wykonać (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 maja 1995 r., sygn. akt III KRN 29/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 64). Należy przy tym zasygnalizować, że sam fakt niewypełniania obowiązku opieki materialnej nie jest równoznaczny z uchylaniem się od jego spełnienia. Należy bowiem zawsze zbadać przyczyny niewywiązywania się z tego obowiązku, które mogą mieć również charakter obiektywny i usprawiedliwiać sprawcę. W świetle powyższych rozważań oraz dokonanej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ocenie Sądu nie można przypisać oskarżonemu winy i sprawstwa co do zarzucanego mu czynu, kwalifikowanego z art. 209 § 1 kk , a polegającego na tym, że: w okresie od 04 października 2022 roku do 09 maja 2023 roku w miejscowości J. , powiat (...) , województwo (...) , uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz syna J. K. (2) określonego co do wysokości postanowieniem o zabezpieczeniu roszczenia alimentacyjnego z dnia 04 października 2022 roku Sądu Okręgowego w (...) sygn. akt (...) w kwocie po 400 złotych miesięcznie, gdzie łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych. Zdaniem Sądu, na gruncie niniejszej sprawy nie można stwierdzić, iż J. K. (1) uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec syna J. K. (2) w rozumieniu prawnokarnym, mimo iż rzeczywiście w okresie objętym zarzutem łączna wysokość powstałych wskutek niealimentacji zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, a co za tym idzie nie łożył on środków na utrzymanie syna wynikających z orzeczenia Sądu. W omawianej sprawie brak było jednak powołanego negatywnego stosunku psychicznego oskarżonego do świadczenia na rzecz J. K. (2) , w konsekwencji brak było złej woli po jego stronie. Oskarżony nie miał bowiem obiektywnych możliwości uiszczania należności alimentacyjnych na rzecz uprawionego. W jego zachowaniu nie sposób dopatrzeć się intencjonalności i nacechowania złą wolą, zaś powodów tego postępowania należy doszukiwać się w sytuacji osobistej, zdrowotnej i materialnej zobowiązanego do alimentacji, na co zresztą on sam wskazuje. Jak zasygnalizowano powyżej, sam fakt niewypełniania obowiązku opieki materialnej nie jest równoznaczny z uchylaniem się od jego spełnienia. Należy bowiem zawsze zbadać przyczyny niewywiązywania się z tego obowiązku, które mogą mieć również charakter obiektywny i usprawiedliwiać sprawcę. Zdaniem Sądu, taka sytuacja miała miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie bezsprzecznie wynika, że faktyczne możliwości zarobkowe oskarżonego w okresie objętym zarzutem były wyłączone. Należy zauważyć, iż J. K. (1) jest osobą z licznymi schorzeniami, po przebytej chorobie nowotworowej. W dniu 2 października 2020 roku wydane zostało wobec oskarżonego orzeczenie o stwierdzeniu jego niepełnosprawności w stopniu znacznym. W orzeczeniu o niepełnosprawności stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności oskarżonego datuje się od 10.05.2016 roku co dowodzi, że już od tego czasu był on niezdolny do pracy. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 2 stycznia 2020 roku wynika natomiast, iż oskarżony jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, a data tej niezdolności powstała przed 01.10.2019 roku. Wyjaśnienia oskarżonego w kwestii jego złego stanu zdrowia w okresie wskazanym w zarzucie znajdują potwierdzenie w załączonych do akt sprawy dokumentach. Wynikający z załączonej dokumentacji stan jego zdrowia nie może pozostawać bez wpływu na ocenę winy oskarżonego. Z dokumentacji tej wynika, że J. K. (1) był kilkukrotnie hospitalizowany – m.in. w okresach od 23.10.2022-19.11.2022 r., 24.01.2023-03.02.2023 r., 02.03.2023-14.03.2023 r., 01.04.2023 r., 01.06.2023 – 02.06.2023 r., 04.06.2023 -15.06.2023 r. Z zeznań W. K. i L. S. , którzy zostali przesłuchani na okoliczność sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej oskarżonego wynika jednoznacznie, iż w okresie objętym zarzutem oskarżony miał problemy zdrowotne, był hospitalizowany i wymagał pomocy osób trzecich, a ponadto nie był samodzielny i nie miał obiektywnej możliwości podjęcia pracy, a źródłem jego dochodu były jedynie niewielkiej wysokości świadczenia pieniężne. Jednocześnie należy wskazać, że nastawienie psychiczne J. K. (1) nie było nakierowane na uchylanie się od powinności, o czym świadczy fakt, iż dokonał on na poczet zaległych alimentów wpłat w okresie od maja 2023 roku do kwietnia 2024 roku w wysokości po 300 złotych miesięcznie. W tej sytuacji zdaniem Sądu w zachowaniu oskarżonego brak jest elementów koniecznych dla przypisania mu przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. ze względu na brak elementu uchylania się od alimentacji. W ocenie Sądu niepłacenie alimentów przez oskarżonego było wynikiem nieosiągania przez niego wystarczających zarobków, co w jego przypadku jest rzeczą niemożliwą ze względów obiektywnych. Biorąc zatem pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że oskarżony nie wypełnił znamion czynu zabronionego z art. 209 § 1 k.k. i na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. uniewinnił go od popełnienia zarzucanego mu czynu. 1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 1.6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. G. G. kwotę (...) złotych tytułem wynagrodzenia za czynności obrońcy z urzędu. Wobec wyroków Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z ustawą zasadniczą przepisów różnicujących wynagrodzenie profesjonalnych pełnomocników w zależności od tego, czy pomoc prawną świadczą na podstawie umowy, czy z urzędu (np. wyrok TK z dnia 20 grudnia 2022 r., SK 78/21, Dz. U. z 2022 r. poz. 2790) podstawą przyznania wynagrodzenia był § 11 ust. 2 pkt 3, § 17 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. III O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. uwzględniając wynik procesu, w którym uniewinniono oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Zatem kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. 1.1Podpis