II K 179/18

Sygn. akt II K 179/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 07 maja 2018 r. Sąd Rejonowy w Toruniu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Ewa Lemanowicz-Pawlak Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Kroskowska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Arkadiusza Wolskiego po rozpoznaniu w dniu 07 maja 2018 r. sprawy: oskarżonego R. K. (1) syna J. i H. z domu M. ur. (...) w B. oskarżonego o to, że: wbrew przepisowi art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.) pełniąc funkcję prezesa zarządu (...) z siedzibą w T. przy ul. (...) będąc komplementariuszem (...) (...) z siedzibą w T. przy ul. (...) działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru w okresie od 27 września 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. nierzetelnie wystawił 4 faktury (...) nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych tzw. Pustych faktur na rzecz (...) S.A. z siedzibą w W. przy (...) , tj. faktury: - (...) z dnia 27 września 2013 r., podatek VAT 418.600 zł, - (...) z dnia 28 października 2013 r., podatek VAT 386.400 zł, - (...) z dnia 30 listopada 2013 r., podatek VAT 124.000 zł, - (...) z dnia 31 grudnia 2013 r., podatek VAT 133.400 zł, na łączną kwotę podatku VAT 1.062.600 zł tj. o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks Orzeka I. oskarżonego R. K. (1) uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks i za to w myśl art. 62 § 2 kks w zw. z art. 23§ 1 i 3 kks wymierza mu karę grzywny w wysokości 20 (dwudziestu) stawek dziennych przyjmując, iż jedna stawka jest równoważna kwocie 70 zł (siedemdziesiąt złotych) ; II. zwalnia oskarżonego z kosztów sądowych, wydatkami postępowania obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt II K 179/18 UZASADNIENIE R. K. (1) pełnił funkcję prezesa zarządu A (...) Sp. z o. o. z siedzibą w T. przy ul. (...) będąc komplementariuszem (...) (...) z siedzibą w T. przy ul. (...) . W dniu 20 czerwca 2014 roku (...) w T. wszczął kontrolę podatkową w (...) pod kątem prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za okres od IV kwartału 2012 roku do I kwartału 2014 roku. W toku kontroli podatkowej wykryto, że faktury VAT, o których mowa w akcie notarialnym Rep. A nr (...) z dnia 31 grudnia 2014 roku, którego stroną była powyższa spółka, dokumentujące zaliczki i sprzedaż nieruchomości zostały zabezpieczone wekslami z błędną datą. Powyższe daty stały bowiem w sprzeczności z datami umów o emisje weksli. Nadto ustalono, iż (...) z racji tego, że miało posiadać wierzytelności wobec (...) z tytułu emisji weksli, a (...) miało posiadać wierzytelność wobec (...) z tytułu zaliczek ze sprzedaży nieruchomości potwierdzonych ww. fakturami - dokonało potrącenia wzajemnie przysługujących spółkom wierzytelności, wskutek czego dokonano wzajemnej kompensaty roszczeń. Z drugiej strony jednak, w powyższym akcie notarialnym R. K. (1) potwierdził, że kwota stanowiąca cenę sprzedaży nieruchomości została zapłacona w transzach do dnia 31 grudnia 2013 roku, zaś w przedwstępnej umowie sprzedaży zapisano, iż kupujący tytułem zaliczki wpłaci sprzedającemu kwotę 1.820.000 zł netto, a zapłata nastąpi na podstawie faktury VAT. Powyższe sprzeczności wskazywały na pozorność ww. transakcji, a co za tym idzie faktur, które miały ją udokumentować. Nadto w toku kontroli ujawniono, iż w/w działki występowały w obrocie przy okazji fikcyjnych transakcji. W dniu zawarcia umowy z (...) odsprzedała większość z uprzednio nabytych nieruchomości (...) w W. . (dowody: protokół kontroli podatkowej k. 3-13, 309v., przedwstępna umowa sprzedaży k. 49-51, 309v., akt notarialny Rep. A nr (...) k. 56-66, 309v., umowy o emisję weksla k. 69-71 i k. 72-74, 309v., porozumienia k. 75-76, k. 78-80, k. 81-83, k. 84-86, 309v. ) Na podstawie decyzji (...) w T. z dnia 5 maja 2015 roku określono wysokość podatku o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.) z tytułu wystawienia faktur: - nr (...) z dnia 27 września 2013 r., podatek VAT 418.600 zł, - nr (...) z dnia 28 października 2013 r., podatek VAT 386.400 zł, - nr (...) z dnia 30 listopada 2013 r., podatek VAT 124.000 zł, - nr (...) z dnia 31 grudnia 2013 r., podatek VAT 133.400 zł. (dowód: decyzja nr (...) k.15-27v, 309v. ) R. K. (2) ma 45 lat, wykształcenie średnie, z zawodu jest kierowcą. Nie był karany sądownie. (dowód: dane osobowe k. 232, 309v., karta karna k. 248, 309v. ) R. K. (2) został oskarżony o to, że wbrew przepisowi art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.) pełniąc funkcję prezesa zarządu (...) z siedzibą w T. przy ul. (...) , będąc komplementariuszem (...) z siedzibą w T. przy ul. (...) , działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, w okresie od 27 września 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., nierzetelnie wystawił 4 faktury VAT nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tzw. pustych faktur na rzecz (...) z siedzibą w W. przy (...) , tj. faktury: - (...) z dnia 27 września 2013 r., podatek VAT 418.600 zł, - (...) z dnia 28 października 2013 r., podatek VAT 386.400 zł, - (...) z dnia 30 listopada 2013 r., podatek VAT 124.000 zł, - (...) z dnia 31 grudnia 2013 r., podatek VAT 133.400 zł, na łączną kwotę podatku VAT 1.062.600 zł, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks Oskarżony R. K. (2) konsekwentnie nie przyznawał się do popełniania zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. W czasie pierwszego przesłuchania w toku postępowania przygotowawczego R. K. (2) odmówił składania wyjaśnień (k. 221). W trakcie kolejnego przesłuchania (k. 223) wskazał, iż funkcję (...) pełnił do stycznia 2014 r. Jego rezygnacja została przyjęta przez udziałowca spółki, M. D. . Oskarżony wyjaśnił, iż trzy faktury z okresu wrzesień-listopad 2013 r. miały charakter zaliczkowy, podczas gdy faktura z grudnia kończyła transakcję. Wskazał nadto, że zapłaty za nieruchomości dokonano wekslami z uwagi na zamiar wejścia przez (...) S.A. na giełdę – gdyby do tego doszło, weksle zostałyby ,,zamienione” na gotówkę. Ostatecznie spółka nie weszła na giełdę. Odnosząc się do stanowiska zajmowanego w (...) R. K. (2) wskazał, że funkcję (...) przyjął za namową znajomych, którzy byli udziałowcami spółki, w tym wspomnianego już M. D. i A. P. . Wcześniej nie był zatrudniony przez rzeczoną spółkę. Pełniąc funkcję Prezesa, R. K. (2) miał jednie ,,dopilnować” transakcji. Nie podpisywał żadnej umowy o pracę, jak również nie otrzymywał z tytułu pełnionej funkcji wynagrodzenia. R. K. (2) wskazał nadto, że cała dokumentacja księgowa była kierowana do (...) T. , ul. (...) . Oskarżony przyznał, iż miał upoważnienie do podpisywania faktur (k. 225-225v.). Nie wiedział, czy takie uprawnienie miał ktoś jeszcze. R. K. (2) zaprzeczył, by podpisywał faktury nr: (...) okazane mu w czasie przesłuchania. Nie znał autora podpisów, ale wykluczył, by podpisy złożył M. D. . R. K. (2) potwierdził , iż to jego podpisy widnieją na okazanych mu fakturach objętych postępowaniem. Dodał, że zrezygnował z funkcji Prezesa Zarządu (...) Sp. z o. o. (...) , ponieważ ,,nie chciał już pracować społecznie”. Podkreślił, iż nie wiedział, że (...) odsprzedawała sprzedane przez (...) nieruchomości - ,, (...) . z W. . Nadto, R. K. (2) wskazał, iż będąc Prezesem Zarządu nie korzystał z konta (...) Sp. z o. o. (...) i nie miał wiedzy na temat środków zgromadzonych na koncie spółki. W postępowaniu sądowym (k. 245-245v) R. K. (2) nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Potwierdził, iż w okresie od września 2013 r. do 15 stycznia 2014 r. pełnił funkcję Prezesa Zarządu A (...) Sp. z o. o. z siedzibą w T. , a następnie ustąpił z tegoż stanowiska. R. K. (2) ponownie podkreślił, że zgodził się pełnić funkcję Prezesa jedynie czasowo, na prośbę M. D. , natomiast powodem jego rezygnacji był fakt, iż „nic się nie działo”. Oskarżony wyjaśnił, iż (...) miała rzeczywiście kupować działki od (...) ., a kontrahent miał płacić za pomocą weksli, gdyż nie posiadali środków finansowych. Mimo tego (...) spodziewało się zysków z giełdy, na którą mieli wejść w pierwszym kwartale 2014 roku, więc była szansa na wykupienie weksli. Oskarżony nie potrafił wyjaśnić, w jaki sposób spółka weszła w posiadanie działek. R. K. (2) podał, iż pokazywał w (...) wyciąg z księgi wieczystej odnośnie przeniesienia własności działek, jednak nie pamięta czy powoływał się na weksle. Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego za generalnie niewiarygodne. W ocenie sądu wiarygodność wyjaśnień oskarżonego dezawuowała w głównej mierze sprzeczność z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie sposób bowiem racjonalnie przyjąć,iż osoba, będąca z wykształceniem technikiem -mechanikiem , nie dysponująca wiedzą i doświadczeniem w kwestii zagadnień prawnych oraz finansowych została zatrudniona na tak eksponowanym stanowisku, w spółce o znaczącym kapitale do finalizacji skomplikowanych transakcji związanych z obrotem nieruchomościami w dodatku bez wynagrodzenia. Znamiennym jest przy tym fakt, iż oskarżony nie potrafił wskazać, czy spółka (...) miała rachunek bankowy w (...) , jak również czy dysponowała jakimikolwiek środkami na koncie, nie potrafił również w sposób racjonalny określić pochodzenia działek stanowiących przedmiot obrotu ani faktu prawidłowego udokumentowania obrotu nimi. Tymczasem, znajdujące się w aktach sprawy materiały z kontroli skarbowej jednoznacznie wskazują, iż występowały one w obrocie gospodarczym jako element „karuzeli podatkowej”. W/w zastrzeżenia wskazują najdobitniej na fikcyjność zdarzeń, będących przedmiotem analizy w przedmiotowej sprawie. Ponadto wiarygodność depozycji oskarżonego deprecjonował fakt, iż w przedwstępnej umowie sprzedaży zapisano, że kupujący tytułem zaliczki wpłaci sprzedającemu kwotę netto 1820.000 zł , podczas gdy z przedłożonej do US dokumentacji wynikało, iż finalnie nie doszło do zapłaty w/w kwoty. Zawarto bowiem umowy o emisje weksli własnych na kwoty zbieżne z kwotami wystawionymi z należnościami uwzględnionymi w fakturach, w których kupującym poszczególne transze weksli miała być spółka sprzedająca nieruchomości zaś emitentem – spółka dokonująca zakupu nieruchomości. Następnie na przestrzeni kilku dni zawarto porozumienia, w wyniku których spółki dokonały wzajemnej kompensaty roszczeń ( mimo, iż we wcześniejszych umowach precyzowano, że zapłata nastąpi przelewami w ciągu 3 dni). Symptomatycznym jest również fakt, iż kwestionowane weksle zostały wystawione z błędną datą roczną, który to błąd był powielany w taki sposób, że dawało to podstawy do jednoznacznej konkluzji ,iż wszystkie weksle zostały wystawiane jednorazowo na potrzeby kreacji nierzetelnej faktury, a nie na potrzeby rzeczywistego obrotu gospodarczego. Ponadto zastrzeżenia odnośnie rzetelności wskazanego przez oskarżonego sposobu finansowania transakcji wzmacniał fakt, iż spółka (...) sprzedała większość z nieruchomości stanowiących przedmiot kwestionowanych transakcji bezpośrednio po ich rzekomym nabyciu. Nadto dokonując weryfikacji wyjaśnień oskarżonego oraz okoliczności dotyczących kwestionowanych transakcji sąd nie mógł również tracić z pola widzenia powiązań osobowo, kapitałowo, organizacyjnych, występujących pomiędzy podmiotami , które miały uczestniczyć w obrocie w/w nieruchomościami . Mając powyższe względy na uwadze sąd uznał, iż wyjaśnienia oskarżonego nie zasługiwały na przyznanie im waloru wiarygodności i tym samym nie mogły stanowić podstawy do dokonania wiążących ustaleń w zakresie stanu faktycznego.. Sąd dał wiarę wszelkim innym przeprowadzonym w sprawie dowodom z dokumentów w szczególności w postaci decyzji podatkowych, aktów notarialnych czy też różnego rodzaju umów oraz danych o karalności. Dokumenty te zostały pozyskane, sporządzone i przeprowadzone zgodnie z wymogami procedury karnej, a żadna ze stron nie zakwestionowała ich rzetelności ani prawdziwości. Również sąd nie miał podstaw aby podważyć ich wiarygodność Sąd zważył, co następuje: Przechodząc do rozważań materialnoprawnych, należy wskazać, że w art. 62 § 2 k.k.s. zakresem penalizacji objęte zostały zachowania polegające na wystawianiu w sposób nierzetelny faktury lub rachunku bądź posługiwaniu się takim dokumentem. Zgodnie z orzecznictwem i doktryną posługiwanie się nierzetelną fakturą to czyn popełniany przez podatnika, który w postępowaniu w przedmiocie własnego zobowiązania podatkowego, wykorzystuje nierzetelny dokument transakcji. Faktura nierzetelna, o której mowa w art. 62 § 2 k.k.s. , to zarówno faktura nieodzwierciedlająca rzeczywistego przebiegu zdarzenia odnośnie do niektórych tylko jego elementów, przy zaistnieniu jednak samej transakcji, jak i faktura fikcyjna, dokumentująca czynność w ogóle nie zaistniałą ( zob. uchwała Sądu Najwyższego z 30.9.2003 r., I KZP 22/03, OSP 2004, Nr 5, poz. 63 ). W ocenie sądu poczynione ustalenia faktyczne prowadzą do jednoznacznego wniosku, że faktury wystawione przez oskarżonego nie odzwierciedlały faktycznie dokonanych transakcji. Znamiennym jest fakt,iż nie wykazano ich w pierwotnych deklaracjach podatkowych za III i IV kwartał 2013 roku. O fikcyjności transakcji zawartej w akcie notarialnym Rep. A nr (...) z dnia 31 grudnia 2014 roku świadczy nadto fakt, że sprzecznie określono sposób rozliczenia między stronami umowy, a nadto ostatecznie dokonano wzajemnego umorzenia tychże wierzytelności, przy czym przedmiotowe działki niezwłocznie trafiły do dalszego obrotu nieruchomościami. Na fikcyjność analizowanych transakcji wskazywały także powiązania osobowo , kapitałowo, organizacyjne pomiędzy podmiotami, uczestniczącymi w obrocie rzeczonymi nieruchomościami, jak również fakt,iż kwestionowane umowy miały być negocjowane i finalizowane przez oskarżonego tj. osobę , która nie miała żadnego pojęcia o kondycji finansowej reprezentowanej przez niego spółki, jak również wiedzy i doświadczenia w kwestiach dotyczących prawnych i ekonomicznych niuansów związanych z obrotem nieruchomościami. Mimo pozorności powyższych czynności, zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.) z racji wystawienia przedmiotowych faktur podatek w nich wskazany stanowi kwotę podlegającą obowiązkowi zapłaty do Urzędu Skarbowego. Łączna kwota takiego zobowiązania wynosi w niniejszej sprawie 1.062.600 zł. Mając powyższe ustalenia na względzie należało uznać, iż oskarżony wypełnił znamiona czynu zabronionego stypizowanego w art. 62 § 2 kks . Nie ulega również wątpliwości, iż formalnie był on osobą odpowiedzialną za sprawy finansowe spółki w czasie kiedy pełnił funkcję prezesa zarządu w rozumieniu art. 9 § 3 kks . Nadto jego działania w postaci wystawiania faktur następowały w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru, dlatego też należało przyjąć, że działał w warunkach z art. 6 § 2 kks . Reasumując, na podstawie wyżej przytoczonych argumentów należy stwierdzić, iż R. K. wypełnił swoim zachowaniem znamiona czynu zabronionego z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6§2kks w zw. z art. 9§3kks i za to, w myśl art. 62 § 2 kks w zw. z art. 23 § 1 i 3 kks wymierzył mu karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych, przyjmując, iż jedna stawka jest równoważna kwocie 70 zł. Określając wymiar kary sąd kierował się zasadami i dyrektywami określonymi w art. 12 k .ks. oraz art. 13 k.k.s. , mając na uwadze, aby kara nie przekraczała stopnia winy i była dostosowana do stopnia społecznej szkodliwości czynu, jak również aby spełniała cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do oskarżonego. Jako okoliczność łagodzącą sąd poczytał wcześniejszą niekaralność oskarżonego. Natomiast na niekorzyść oskarżonego przemawiał fakt, że w sposób rażący naruszył obowiązki podatkowe i dopuścił się czynu zabronionego, który polega na stworzeniu niebezpieczeństwa powstania uszczerbku finansowego w mieniu Skarbu Państwa. Należy przy tym zaakcentować, iż wysoki stopień zawinienia i społecznej szkodliwości czynu, determinowane były w głównej mierze sposobem działania oraz wysokością należności publicznoprawnej. Zakreślając wymiar poszczególnych stawek dziennych sąd miał na względzie sytuację materialną oskarżonego. Z ustaleń poczynionych przez sąd wynika, iż uzyskuje on dochody oscylujące w granicach 2000 zł miesięcznie , zaś na jego utrzymaniu pozostaje jedno dziecko. W ocenie sądu tak ukształtowana sankcja karna, spełni swe cele w zakresie prewencji szczególnej i generalnej, a nadto jest adekwatna do stopnia zawinienia oskarżonego oraz stopnia społecznej szkodliwości czynu przez niego popełnionego. W takim kształcie orzeczona kara będzie miała wychowawczy wpływ na oskarżonego i uświadomi mu konieczność przestrzegania norm prawnych oraz nieopłacalność działań niezgodnych z prawem. O kosztach procesu orzeczono na podstawie 624 § 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks mając na względzie sytuację materialną oskarżonego.