II K 164/24

Sygn. akt: II K 164/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 05 listopada 2025 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział II Karny
w składzie :
Przewodniczący sędzia SO Marcin Buzdygan
ProtokolantJustyna Huzar
w obecności Prokuratora Jana Teodorczyka
po rozpoznaniu w dniach 05 maja 2025 roku, 09 czerwca 2025 roku, 25 sierpnia 2025 roku, 20 października 2025 roku, 05 listopada 2025 roku,
sprawy
T. T.
syna T. i G. z d. T., urodz. (...) w O.
oskarżonego o to że:
I. W dniu 25.06.2018r. w S., w złożonej Naczelnikowi (...)Urzędu Skarbowego w S. korekcie deklaracji (...)za miesiąc (...)
w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą (...)
(...) ul. (...), (...)-(...) S., NIP:(...) zawyżył podatek naliczony o łączną kwotę (...) złotych wskutek posłużenia się wystawionymi
w sposób nierzetelny fakturami na łączną kwotę podatku VAT (...) złotych wystawionymi przez (...) (...) ul. (...),
(...)-(...) O., NIP:(...):
-Nr. (...) z dnia (...) (...),
-Nr. (...) z dnia (...) (...),
-NR.(...) z dnia (...) (...),
-Nr. (...) z dnia (...) (...)„
-Nr. (...) z dnia (...) (...)
powodując przez to nierzetelność ksiąg podatkowych w zakresie ujęcia w nich faktur czym naraził podatek od towarów i usług za miesiąc (...)na uszczuplenie
w kwocie (...) złotych
tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks w zw. z at. 62 § 2a kks w zw. z
art. 61 § 1 kks przy zastosowaniu art. 6 § 2 kk i art. 7 § 1 kks
II. W dniu 25.06.2018r. w S. prowadząc działalność gospodarczą pod (...) (...) ul. (...),(...)-(...) S. ,NIP:(...) i będąc podatnikiem podatku od towarów i usług, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przez podanie w korekcie deklaracji (...) za miesiąc (...).danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym polegających na zawyżaniu podatku naliczonego w celu obniżenia zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług w w/w deklaracji (...) , posłużył się nierzetelnymi i poświadczającymi nieprawdę fakturami VAT wystawionymi przez firmę (...) (...)
ul. (...),(...)-(...) O., NIP:(...) o następujących numerach:
-Nr. (...) z dnia (...)
-Nr. (...) z dnia (...)
-Nr.(...) z dnia (...)
-Nr. (...) z dnia (...)
-Nr.(...) z dnia (...), czym wprowadził ten organ w błąd, narażając podatek od towarów i usług za miesiąc (...)na uszczuplenie w łącznej kwocie (...) zł, co stanowi mienie znacznej wartości doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie (...) złotych Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika (...)Urzędu Skarbowego
w S.
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 273 kk przy zast. art. art. 11 §2 kk
1. uznaje oskarżonego T. T. (w ramach czynów opisanych w punkcie I i II części wstępnej wyroku) za winnego tego, że w dniu 25 czerwca 2018 roku w S., pełniąc w Spółce (...) z siedzibą w S. przy ul. (...) funkcję (...)i będąc z tego tytułu, osobą odpowiedzialną za sprawy gospodarczej tej Spółki, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, użył poświadczających nieprawdę co do faktu zaistnienia transakcji kupna, a więc nierzetelnych, faktur VAT o numerach: (...), (...), (...), o łącznej wartości netto (...) zł, z wykazanym łącznym podatkiem VAT w wys. (...) zł i wartości łącznej należności ogółem w kwocie (...) zł, wystawionych w dniu(...)przez firmę (...) z siedzibą w O. przy ul. (...), ewidencjonując je w dokumentacji księgowej firmy (...) i dokonując na ich podstawie rozliczeń z organami skarbowymi złożył w (...) Urzędzie Skarbowym w S. deklarację (...) za miesiąc (...)roku podając dane niezgodne z rzeczywistością i w efekcie naraził na uszczuplenie podatek VAT za (...) roku – na kwotę (...) zł, stanowiącą małą wartość, przy czym przyjmuje, iż zachowania przypisane oskarżonemu stanowią jeden czyn w rozumieniu art. 8 § 1 kks stanowiący przestępstwo z art. 271a § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk oraz stanowiący przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks i art. 62 § 2a kks w zw. z art. 9 § 3 kks przy zastosowaniu art. 7 § 1 kks i za przestępstwo powszechne z mocy art. 271a § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk oraz art. 33 § 1, 2 i 3 kk wymierza oskarżonemu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 200 (dwustu) stawek ustalając, iż wysokość jednej stawki dziennej grzywny wynosi 100 (sto) zł, natomiast za przestępstwo skarbowe na mocy art. 62 § 2a kks w zw. z art. 7 § 2 kks oraz art. 23 § 1 i 3 kks wymierza oskarżonemu karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, iż wysokość jednej stawki dziennej grzywny wynosi 100 (sto) zł, przyjmując, że zgodnie z art. 8 § 2 i 3 kks, jako surowsza wykonaniu podlega tylko kara orzeczona wobec oskarżonego za przestępstwo powszechne w wymiarze 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 200 (dwustu) stawek ustalając, iż wysokość jednej stawki dziennej grzywny wynosi 100 (sto) zł;
2. na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk w zw. z art. 70 § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk wykonanie orzeczonej oskarżonemu T. T. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata;
3. na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk zobowiązuje oskarżonego T. T. do informowania Sądu o przebiegu okresu próby raz na 6 (sześć) miesięcy;
4. na podstawie art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego T. T. opłatę w kwocie (...)zł i wydatki w kwocie (...)zł.
II K 164/24
UZASADNIENIE
Mając na uwadze złożony charakter sprawy, Sąd odstąpił od sporządzenia uzasadnienia w trybie wskazanym w art. 99a k.p.k.
Od 2004 roku w S. przy ul. (...) działała firma (...). (...) tej spółki był oskarżony T. T., który pełnił tą funkcję również w 2018 roku. Przeważającym przedmiotem działalności tej spółki była działalność (...), a jako przedmiot pozostałej działalności wskazywano również m.in. sprzedaż (...).
W (...) roku powstał podmiot o nazwie (...) (...) z siedzibą w K.. Następnie jako adres spółki wskazano ul. (...) w O., gdzie prowadzona jest działalność firmy (...), która udostępnia biura wirtualne. (...) spółki była J. Ł.. W (...) roku połowę udziałów w spółce objął O. O., który został też (...).
We (...)roku oskarżony T. T. w ramach kierowania spółką (...) nawiązał współprace ze spółką (...).
dowód: odpis z KRS k. (...), częściowo wyjaśnienia oskarżonego T. T. k. (...)
W ramach tej współpracy firma (...) wystawiła faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a więc poświadczały nieprawdziwe zdarzenia. Faktury te miały obrazować rzekome transakcje sprzedaży przez firmę (...) firmie (...) towarów. Były to następujące faktury:
- nr (...) z dnia (...) dot. sprzedaży towaru „N. Ł. J. W. (...)” w ilości (...)sztuk, wartość netto (...) zł, kwota VAT (...) zł, wartość brutto (...)
- nr (...) z dnia (...) dot. sprzedaży towaru (...) N. (...) (...)” w ilości (...) sztuk, wartość netto (...) zł, kwota VAT (...)zł, wartość brutto (...)zł,
- nr 29(...) z dnia (...)dot. sprzedaży towaru (...) N. (...)” w ilości (...)sztuk, wartość netto (...) zł, kwota VAT (...) zł, wartość brutto(...)zł,
- nr 30(...) z dnia (...)dot. sprzedaży towaru „N. (...) (...)” w ilości (...)sztuk, wartość netto (...) zł, kwota VAT (...) zł, wartość brutto (...) zł,
- nr (...) z dnia (...) dot. sprzedaży towarów „N. Ł. J. (...)” w ilości (...)sztuk oraz (...) N. (...)” w ilości (...)sztuk, wartość netto (...)zł, kwota VAT (...) zł, wartość brutto (...)
Faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych między firmą (...) (...) a (...) (...) (...), gdyż transakcje takie w rzeczywistości nie miały miejsca.
Następnie, w celu uniknięcia zapłaty podatku należnego VAT, oskarżony T. T. polecił zaewidencjonować faktury wystawione przez (...) (...)w dokumentacji księgowej spółki (...) (...) i na ich podstawie dokonał rozliczeń z organami skarbowymi.
W dniu (...) oskarżony T. T. złożył w (...) Urzędzie Skarbowym w S. deklarację (...) za miesiąc (...)roku, która została sporządzona m.in. w oparciu o poświadczające nieprawdę faktury ewidencjonowane przez oskarżonego. W deklaracji tej podał nieprawdziwe informacje co do kwoty podatku od towarów i usług, gdyż wykazał jako naliczony i odliczył od należnego, podatek wynikający z w/w faktur wystawionych na rzecz (...) (...) (...) przez podmiot (...) (...) W efekcie oskarżony T. T. naraził na uszczuplenie podatek VAT za (...) roku – na kwotę (...)zł.
dowód: rejestr VAT k. (...), kopie faktur k. (...) deklaracja k. (...), zeznania świadka J. J. k. (...), k opia umowy o współpracy (...) akt (...), protokół badania ksiąg k. (...), odpisy decyzji dotyczących (...) k. (...), odpis wyroku k. (...), kserokopie z akt(...)– załącznik.
W dniu (...) Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w L. wydał decyzję nr (...), w której określił wysokość zobowiązania podatkowego (...) (...) (...) w podatku od towarów i usług za (...) r. ustalając je na kwotę (...) zł oraz ustalił wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie (...) zł. podlegające wpłacie do urzędu skarbowego. Wysokość ta stanowi nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym wynikającego z zakwestionowanych faktur VAT wystawionych przez spółkę (...) w łącznej kwocie (...) zł i kwoty zobowiązania podatkowego do wpłaty wykazanej za ten miesiąc w kwocie (...) zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia (...) roku Naczelnika (...) Celno-Skarbowego w L. nr (...)Wyrokiem z dnia (...) roku w sprawie sygn. (...)Wojewódzki Sąd Administracyjny w (...)oddalił skargę wniesioną na tą decyzję.
dowód: kopie decyzji k. (...), odpis wyroku k. (...)
Oskarżony T. T. nie był dotychczas karany przez Sąd.
dowód: dane o karalności k. (...)
Sąd częściowo dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego T. T., w których opisał ogólne kwestie dotyczące działalności spółki (...) (...), daty nawiązania współpracy ze spółką (...) oraz wskazywał, iż nie zostały zakwestionowane inne faktury wystawione przez firmę (...), albowiem znajdują one potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Ponadto Sąd uznał za wiarygodne jego twierdzenie, iż znał Ł. T., albowiem okoliczność ta wynika również z dokumentów zawartych w aktach sprawy.
Sąd w pozostałej części nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego T. T. uznając je za kłamliwe, nastawione na uniknięcie odpowiedzialności karnej, pozostające w oczywistej sprzeczności z materiałem dowodowym, na którym oparł się sąd, jak też z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Ze zgromadzonego materiału dowodowego poddanego ocenie wynika jednoznacznie, iż nie doszło do żadnych transakcji pomiędzy firmami (...) i (...) (...), które miały być udokumentowane przedmiotowym fakturami. Jako absurdalne wręcz należy ocenić wyjaśnienia oskarżonego, w których podał, że mimo, iż wcześniej (...) (...) nie zajmowało się sprzedażą (...), nie reklamowało się jako sprzedawca takich towarów i nie miało żadnych kontaktów na rynku (...)to firma (...)sama, z własnej inicjatywy, przysłała do firmy (...) (...) ofertę nawiązania współpracy w zakresie sprzedaży do firmy (...)różnych towarów w tym (...). Twierdzenia te w oczywisty sposób nie zasługują na wiarę, gdyż pozostają w oczywistej sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Kolejnym elementem dyskwalifikującym wyjaśnienia oskarżonego jest ich sprzeczność z zeznaniami świadka J. Ł.. Oskarżony wyjaśnił, bowiem, że J. Ł. poznał przy okazji kontaktu z firmą (...), jako (...) tej spółki. Z kolei świadek J. Ł. zeznała, że oskarżonego T. T. poznała ok. (...)roku, gdy brała udział w szkoleniu organizowanym przez firmę oskarżonego w zakresie organizowania platform zakupowych. Ta sprzeczność dyskwalifikuje zarówno wyjaśnienia oskarżonego, jak i zeznania świadka J. Ł.. Wskazać należy, iż oskarżony wyjaśnił, że to J. Ł. zgłosiła się do niego z ofertą swojej firmy, co potwierdziła ona w swoich zeznaniach. Co ciekawe jednak, to to, że spółka (...) miała rozpocząć swoją działalność z inicjatywy Ł. T., który miał tam nawet pełnić funkcje dyrektora ds. handlowych, a był jednocześnie związany z firmą (...).Z. (...) (...) z którą oskarżony T. T. przeprowadzał transakcje już w (...)roku, a które również były w polu zainteresowania organów skarbowych i organów ścigania (sprawa (...) - akt oskarżenia, kopia umowy o współpracy).
Ponadto wyjaśnieniom oskarżonego, podobnie jak zeznaniom świadków J. Ł., Ł. T. i W. N. przeczy analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Z materiału dowodowego wynika wprost, iż spółka (...) w rzeczywistości nie prowadziła działalności gospodarczej i nie wykonywała czynności opodatkowanych w okresie od (...)do (...) (...) roku. W związku z tym wystawiane przez nią faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych – nie poświadczały sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, a więc były nierzetelne. Wskazać należy, iż towar, który miał być sprzedany spółce (...) (...), firma (...) miała nabyć od spółki (...), która nie dokonywała żadnych rozliczeń podatkowych, nie uiszczała należności podatkowych, a więc była tzw. znikającym podatnikiem. Spółka (...) nie posiadała nawet właściwej siedziby, a jako adres wskazała adres, pod którym mieści się (...) (...). Spółka nie dysponowała więc żadną siedzibą, biurem, administracją, zapleczem magazynowym lub transportowym, nie posiadała istotnego majątku trwałego a miała dokonywać transakcji o wartości około 1 mln zł miesięcznie. Na fikcyjność jej działalności wskazuje również to, że spółka ta powstała w (...) (...)roku, a już we (...) (...)roku uczestniczyła w transakcjach dostawy towarów o wartości ponad (...) zł. Spółka (...) nie prowadziła strony internetowej, na której oferowałaby swoje towary, w żaden sposób nie reklamowała swojego asortymentu. Co charakterystyczne dla tego typu nielegalnej działalności, spółka (...) nie składała sprawozdań finansowych, a w (...)roku udziały w niej przejął obywatel K.. Podobnie rzecz się miała ze spółka (...), w której udziały mieli obywatele obcych państw nie mający miejsca zamieszkania w Polsce. Okoliczności działania tych spółek ((...) „sprzedawała towar” tylko spółce (...)), ich powstania i funkcjonowania wskazują jednoznacznie, iż podmioty te powstały tylko w celu udziału w zaprojektowanym łańcuchu nielegalnych transakcji nabyć i dostaw, których celem było niezapłacenie podatku od towarów i usług.
Oskarżony T. T., jako zarządzający spółką (...) (...), miał świadomość tego, iż faktycznie firma (...) nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Zauważyć należy, iż spółka (...) (...) co do zasady zajmowała się usługami (...)i praktycznie zajmowała się tylko taką działalnością. Działalność handlowa tej firmy pojawiła się tylko jako transakcje z firmą (...) i po ich zakończeniu (...) (...) nie zajmowało się już handlem tego typu towarami. Prowadzi to do oczywistego wniosku, iż była to działalność incydentalna, nastawiona na możliwość uzyskania korzyści majątkowych wynikających z zaniżenia zobowiązań podatkowych w oparciu o nierzetelne faktury dostarczane przez (...). Oskarżony musiał mieć świadomość, iż spółka (...) jest nowym podmiotem mającym siedzibę w biurze wirtualnym, a nadto, że fakt objęcia funkcji (...) spółki przez J. Ł. nie został nawet wpisany do KRS. Fakt ten dla Sądu nie podlega wątpliwości, gdyż oskarżony T. T. w swoich wyjaśnieniach stwierdził, iż zapoznał się z dokumentami firmy (...). O wiedzy oskarżonego w tym zakresie świadczy również to, że nawiązał współpracę handlową co do nabywania znacznej ilości towarów o dużej wartości z podmiotem, który nie miał żadnego doświadczenia w zakresie takiego handlu. Kolejną okolicznością wskazująca na współdziałanie tych podmiotów w nielegalnym procederze było ustalenie 60 dniowego terminu płatności należności wynikających z faktur w sytuacji, gdy sprzedawcą był nowy podmiot, który miał minimalny kapitał zakładowy. Zauważyć należy również, że spółka (...) dostarczała kolejne towary dla firmy (...) (...) mimo, że ta nie uiszczała znacznych należności z poprzednich faktur, które były już nawet przeterminowane. Na uwagę zasługuje też opis towarów zawarty na przedmiotowych fakturach. Przedmiotem tych rzekomych transakcji miały być, bowiem (...) niewiadomego pochodzenia, których opis nie pozwalał na weryfikację ich pochodzenia, producenta. Oczywistym jest, że był to celowy zabieg mający utrudnić ustalenie szczegółów dotyczących tych towarów.
Również dalsze losy tych towarów rzekomo zakupionych od spółki (...) wskazują na pozorność tych transakcji. (...) (...) miało sprzedać te towary firmie (...). (...) z siedzibą w T.. Zgromadzony materiał dowodowy prowadzi do oczywistego wniosku, iż również do transakcji tych w rzeczywistości nie doszło. Świadczy o tym całokształt okoliczności, w jakich miało dojść do tej sprzedaży. Firma (...) (...) nie zawarła żadnej umowy handlowej z odbiorcą z T., kontakt odbywał się tylko w drodze maili wysyłanych przez oskarżonego. Taki sposób prowadzenia transakcji gospodarczych mógłby być zrozumiały w kontaktach z inną firmą mającą siedzibę w Polsce, ale nie z kontrahentem z T., biorąc pod uwagę, jak skomplikowane są tego typu transakcje i jakie rozliczenia są z nimi związane, tym bardziej w przypadku firmy ((...) (...)), która nie miała doświadczenia w handlu towarami, gdyż taka działalność była incydentem w jej historii, a nie stała praktyką.
Dla poparcia tezy o fikcyjności tych wszystkich transakcji i udziale spółek (...), (...) i (...) (...) w zaprojektowanym łańcuchu nielegalnych transakcji nabyć i dostaw, których celem było niezapłacenie podatku od towarów i usług przytoczyć można fakt odnoszący się do realizacji dostaw towarów. Mianowicie magazyn firmy (...) (S. ul. (...)), z którego J. Ł. miała przewozić towar do magazynu spółki (...) (...) (S. ul. (...)) dzieli odległość 1,4 km, którą samochód pokonuje w 3 minuty.
Na uwagę zasługuje również fakt, że pomimo, iż firmy (...) (...) miały się znać jedynie z kontaktów handlowych, to w postępowaniach podatkowych były reprezentowane przez tego samego pełnomocnika.
Nadmienić należy, iż fakt, że inne faktury, które miały dotyczyć rzekomych transakcji między firmami (...) a (...) (...) nie zostały zakwestionowane nie ma wpływu na ocenę zachowania oskarżonego w niniejszej sprawie. Fakt podjęcia bądź nie podjęcia działań przez organy skarbowe w odniesieniu do innych zdarzeń nie stanowi dowodu potwierdzającego wersję oskarżonego.
Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadka J. J. uznając je za spójne, logiczne, konsekwentne, znajdujące oparcie w materiale dowodowym, na którym oparł się Sąd. Świadek w sposób kompleksowy i szczegółowy opisał swoje ustalenia, jakie poczynił w toku kontroli celno – skarbowej wskazując jednocześnie dokumenty, o jakie oparł swoje ustalenia. Po stronie świadka nie stwierdzono występowania motywacji, która mogłaby wpływać negatywnie na ocenę jego zeznań.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków J. Ł., W. N., Ł. T., w których podali, iż do przedmiotowych transakcji między firmami (...) a (...) (...) faktycznie doszło i opisywali ich okoliczności. Powołane powyżej okoliczności przeczą zeznaniom w/w świadków. Wskazać należy również na sprzeczności między relacjami J. Ł. i W. N.. J. Ł. podała, iż zawsze sama zawoziła towar do firmy (...) (...), podczas, gdy W. N. zeznał, iż towar ten zawsze przywoził mężczyzna. Ponadto z zeznań W. N. wynika, że (...) (...) nie zajmowało się żadnym handlem za pośrednictwem stron internetowych, podczas, gdy J. Ł. zeznała, iż firma ta prężnie zajmowała się ta branżą i nawet organizowała w tym zakresie szkolenia. Są to zasadnicze sprzeczności między relacjami tych osób, które istotnie rzutują na wiarygodność ich depozycji. Ponadto zauważyć należy, iż wszystkie te osoby miały interes w złożeniu zeznań korzystnych dla oskarżonego o treści potwierdzającej jego wersję faktycznego dokonywania zakupów z firmy (...). J. Ł. i Ł. T. działali, bowiem w tym nielegalnym procederze razem z oskarżonym T. T., a W. N. przez wiele lat był zatrudniony
Sąd uznał oskarżonego T. T. (w ramach czynów opisanych w punkcie I i II części wstępnej wyroku) za winnego tego, że w dniu (...)roku w S., pełniąc w (...) (...) z siedzibą w S. przy ul. (...) funkcję (...) i będąc z tego tytułu, osobą odpowiedzialną za sprawy gospodarczej tej Spółki, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, użył poświadczających nieprawdę co do faktu zaistnienia transakcji kupna, a więc nierzetelnych, faktur VAT o numerach: (...), (...), (...), (...), o łącznej wartości netto (...) zł, z wykazanym łącznym podatkiem VAT w wys. (...) zł i wartości łącznej należności ogółem w kwocie (...) zł, wystawionych w dniu (...)przez firmę (...) (...) z siedzibą w O. przy ul. (...), ewidencjonując je w dokumentacji księgowej firmy (...) (...) (...) i dokonując na ich podstawie rozliczeń z organami skarbowymi złożył w(...) Urzędzie Skarbowym w S. deklarację (...) za miesiąc (...)roku podając dane niezgodne z rzeczywistością i w efekcie naraził na uszczuplenie podatek VAT za (...) roku – na kwotę (...) zł, stanowiącą małą wartość, przy czym przyjmuje, iż zachowania przypisane oskarżonemu stanowią jeden czyn w rozumieniu art. 8 § 1 kks stanowiący przestępstwo z art. 271a § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk oraz stanowiący przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks i art. 62 § 2a kks w zw. z art. 9 § 3 kks przy zastosowaniu art. 7 § 1 kks.
Przedmiotem działania oskarżonego w tym przypadku były faktury VAT wystawione przez firmę (...) (...)z siedzibą w O. przy ul. (...) na rzecz zarządzanej przez niego firmy (...) (...) z siedzibą w S. przy ul. (...). Nie ma wątpliwości, iż były to faktury mieszczące się w zakresie przestępstwa z art. 271a kk. Jak wykazano wcześniej wszystkie te faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wskazane w nich transakcje w rzeczywistości nie doszły do skutku. Niewątpliwie faktury te były dokumentami poświadczającymi nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu w rozumieniu art. 271a kk. W doktrynie powszechnie przyjmuje się, że poświadczenie nieprawdy na gruncie art. 271a kk należy interpretować identycznie jak na gruncie art. 271 kk. Stad można odwołać się do poglądów dotyczących art. 271 kk. Zgodnie z przyjętymi w doktrynie i orzecznictwie poglądami, w odniesieniu do przestępstwa z art. 271 kk przyjmuje się, iż: „Poświadczenie nieprawdy może polegać na potwierdzeniu okoliczności, która nie miała miejsca lub na przeinaczeniu rzeczywiście zaistniałej bądź na zatajeniu okoliczności, która powinna być zaświadczona w wystawianym dokumencie (por. wyrok SN z 25 listopada 2004 r., WA 24/04, OSNwSK 2004, poz. 2206). Określone w art. 271 § 1 poświadczenie nieprawdy musi odnosić się do okoliczności mającej znaczenie prawne, a nie prawnie obojętnej. Ocena, czy konkretne okoliczności mają taki charakter, zależy od rodzaju wystawianego dokumentu. Poświadczenie nieprawdy może być zawarte w samoistnym dokumencie lub może stanowić integralną część innego dokumentu (wyrok SN z 9 stycznia 1976 r., IV KR 305/75, LexisNexis nr 356893, OSNPG 1976, nr 6, poz. 57).” (Joanna Piórkowska – Flieger Komentarz do art. 271 kk). W przypadku tych faktur mieliśmy do czynienia z poświadczeniem w dokumencie, iż doszło do sprzedaży towarów, która w rzeczywistości nie miała miejsca. Okoliczność ta niewątpliwie miała znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu, gdyż dokumenty te były podstawą rozliczeń z organami skarbowymi. Zachowanie oskarżonego polegało na przyjmowaniu faktur wystawionych przez firmę (...), ewidencjonowaniu ich w dokumentach księgowych swojej firmy, a następnie ujęciu ich w deklaracji podatkowej.
Elementem istotnym zaistnienia przestępstwa z art. 271a kk jest kwota należności ogółem wskazana w fakturach stanowiących przedmiot tego czynu. „Kwota należności ogółem jest elementem obligatoryjnym faktury (por. art. 106e ust. 1 pkt 15 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług) i stanowi końcową kwotę brutto na fakturze, a zatem – sumę sumy wartości sprzedaży netto i kwoty podatku od tej sumy.” (Komentarz do art. 270a kk pod red. W. Wróbel i A. Zoll, WKP 2017). W przypadku, gdy przedmiotem działania jest więcej faktur brać należy pod uwagę łączną wartość określonych w nich kwot należności ogółem. W tym przypadku wartość łączną wynosiła (...) zł. Jest to wartość, która jest większa niż kwota określająca mienie znacznej wartości, a nie przekracza pięciokrotności kwoty określającej mienie wielkiej wartości. Jak już podniesiono zachowanie przestępne oskarżonego polegało na posługiwaniu się nierzetelnie wystawionymi fakturami poprzez ich przyjęcie i wprowadzenie do obrotu jako nabywca, mając na celu pomniejszenie kwoty podatku VAT należnego Skarbowi Państwa.
Dokonane przez Sąd powyższe ustalenia faktyczne wskazują, że oskarżony prowadził działalność gospodarczą w celu uzyskania korzyści majątkowej poprzez obniżenie lub nienależny zwrot podatku VAT. T. T. brał udział w sposób świadomy w szeregu transakcji, które miały na celu uszczuplenie, poprzez pomniejszenie albo zwrot, podatku od towarów i usług podlegającemu wpłacie do Skarbu Państwa. Oskarżony kierował działalnością spółki i w jej ramach dokonywał fikcyjnych transakcji, z podmiotem (...), nie prowadzącym faktycznie żadnej działalności gospodarczej, a następnie posługiwał się fakturami, które miały je dokumentować. Z uwagi na wyłącznie pozorne nabycie od w/w podmiotu towarów, kierowana przez oskarżonego spółka nie nabyła prawa, do dysponowania towarem, jako właściciel. Pomimo iż jego rzekomy kontrahent nie prowadził działalności, a działanie oskarżonego sprowadzało się de facto do załatwiania poświadczających nieprawdę faktur i podejmowania działań w tym zakresie nie zaś na zawieraniu umów sprzedaży, to oskarżony uwzględnił je w przedłożonej (...)Urzędowi Skarbowemu deklaracji podatkowej. Wobec tego należy uznać, że posługiwał się nierzetelnymi fakturami, tj. takimi które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych między podmiotami wskazanymi w fakturach. Przez posługiwanie się w/w fakturami należy rozumieć przyjmowanie faktur wystawionych przez (...), wpisywanie ich do rozliczeń w deklaracji VAT. Mając na względzie fikcyjność transakcji dokonywanie odliczeń podatku VAT, poprzez pomniejszanie podatku należnego od naliczonego, jest bezpodstawne. Na podstawie fałszywych informacji zawartych w fakturach oraz w deklaracji podatkowej VAT złożonej przez oskarżonego kwota podatku VAT, który (...) (...) uiściło na rzecz Skarbu Państwa była mniejsza niż wynikająca z obowiązków nałożonych na niego przez przepisy obowiązującego prawa. Wobec powyższego należy uznać, że jego świadome działania, były ukierunkowane na osiągnięcie korzyści majątkowej w postaci uzyskania wartości dodanej, przysporzenia w majątku.
Nie ulega wątpliwości, że faktury, którymi posłużył się T. T., oprócz tego że zawierały łącznie kwotę należności ogółem większą niż (...) zł, to poświadczały nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu. Faktury miały stanowić dowód na istnienie transakcji, które faktycznie nie miały miejsca. Przyjęcie przez Urząd Skarbowy ich istnienia stanowi podstawę do odliczeń podatku VAT, który bezsprzecznie jest należnością publicznoprawną zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r, o podatku od towarów i usług.
Na podstawie ujawnionych okoliczności sprawy Sąd oceniając uznał ze oskarżony podejmując wskazane działania działał z zamiarem bezpośrednim kierunkowym w celu osiągniecia korzyści majątkowej, co oznacza, że sprawca miał świadomość dokonywania czynów przestępnych, mimo tego chciał je popełnić, a jego działania były ukierunkowane na osiągnięcie celu. W ten sposób oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona przestępstwa powszechnego z art. 271a § 1 k.k.. W tym zakresie nastąpiła zmiana kwalifikacji prawnej w stosunku do aktu oskarżenia, albowiem opisane powyżej zachowanie zakwalifikowano w nim jako przestępstwo z art. 273 kk. Przepis art. 271a kk stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 271 kk, a co za tym idzie również w stosunku do art. 273 kk. Stąd niewłaściwa była kwalifikacja działania oskarżonego jako przestępstwa z art. 273 kk. Sąd zakwalifikował czyn oskarżonego w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk. W ocenie Sądu przepisy obowiązujące w chwili popełnienia czynu były dla oskarżonego względniejsze, aniżeli te obowiązujące w momencie orzekania.
W akcie oskarżenia zarzucono T. T. ponadto, że posługując się w/w fakturami wprowadził w błąd (...) Urząd Skarbowy w S., narażając podatek od towarów i usług za miesiąc (...) na uszczuplenie w łącznej kwocie (...) zł, co stanowi mienie znacznej wartości doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie (...) złotych Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika (...)Urzędu Skarbowego w S., a więc czyny z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk. Brak podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 kk. W myśl ugruntowanego w doktrynie i orzecznictwie poglądu: „Nie stanowi doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa zachowanie sprawcy polegające na obniżeniu (zaniżeniu) wysokości należnego do zapłaty podatku (VAT, podatku dochodowego lub innego rodzaju podatku, ustalanego zgodnie z procedurą samoobliczania) za dany okres rozliczeniowy. W takiej sytuacji, z uwagi na sposób ustalania wysokości zobowiązania podatkowego za dany okres rozliczeniowy, które dokonywane jest samodzielnie przez podatnika bez udziału odpowiedniego organu podatkowego, uiszczenie należności podatkowej (zaliczki) w kwocie niższej od należnej stanowi samodzielną dyspozycję majątkową podatnika, bez jakiejkolwiek czynności ze strony organu podatkowego. Brak jest zatem konstytutywnego dla oszustwa elementu rozporządzenia mieniem, dokonywanego przez odpowiedni organ podatkowy. Zaniżenie należnego za dany okres zobowiązania podatkowego stanowi realizację znamion przestępstwa skarbowego określonego w art. 56 § 1 k.k.s. w wypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, a w szczególności złożenia przez podatnika organowi podatkowemu lub innemu uprawionemu organowi deklaracji lub oświadczenia zawierającego nieprawdę lub zatajającego prawdę i narażenia w ten sposób na uszczuplenie należnego podatku lub uszczuplenia podatku. Tego rodzaju zachowań nie sposób kwalifikować jako oszustwa określonego w art. 286 § 1 , także odwołując się do treści postanowienia SN z 1.03.2004 r., V KK 248/03, OSNKW 2004/5, poz. 51, w którym stwierdzono, że: „W wypadku, gdy czynności wykonawcze sprawcy wyłudzającego nienależny zwrot podatku VAT, w myśl ustawy z 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (...), nie sprowadzają się do zaniechania rzetelnego zgłoszenia przedmiotu opodatkowania, prowadzącego do uniknięcia wydatku z własnego mienia kosztem uszczuplenia spodziewanego dochodu finansowego Skarbu Państwa, lecz polegają na działaniu fingującym istnienie obowiązku podatkowego – wyłącznie w celu osiągnięcia z tego tytułu korzyści z majątku Skarbu Państwa – przez upozorowanie przed organem skarbowym (przy pomocy fikcyjnych dokumentów lub przez podjęcie innych jeszcze czynności) przeprowadzenia realnej transakcji, w tym dotyczącej rzeczywiście istniejącego towaru, a nie jego substytutu, to działanie takie stanowi przestępstwo określone w przepisach kodeksu karnego, nie zaś przestępstwo skarbowe”. Zachowanie polegające na zaniżeniu należnego za dany okres rozliczeniowy podatku prowadzi do uniknięcia wydatku z własnego mienia podatnika kosztem uszczuplenia spodziewanego dochodu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i jako takie nie stanowi niekorzystnego rozporządzenia mieniem z majątku Skarbu Państwa, polega bowiem na zaniechaniu rzetelnego zgłoszenia przedmiotu opodatkowania, prowadzącym do uniknięcia wydatku z własnego majątku podatnika kosztem uszczuplenia spodziewanego dochodu finansowego Skarbu Państwa lub innego uprawnionego podmiotu, i jako takie, także według powołanego wyżej stanowiska Sądu Najwyższego, pozostaje poza zakresem znamion oszustwa (por. P. Kardas, Prawnokarne aspekty uchylania się od wykonania zobowiązania..., s. 28 i n.). Trafnie zatem wskazuje się w orzecznictwie, że „nie stanowi doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa zachowanie sprawcy polegające na obniżeniu (zaniżeniu) wysokości należnego do zapłaty podatku, ustalonego na podstawie procedury samoobliczania za dany okres rozliczeniowy. W takiej bowiem sytuacji, z uwagi na sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za dany okres rozliczeniowy, które dokonywane jest samodzielnie przez podatnika, bez udziału organu podatkowego, uiszczenie należności podatkowej (zaliczki) w kwocie niższej niż należna, stanowi samodzielną dyspozycję majątkową podatnika, bez jakiejkolwiek czynności za strony organu podatkowego” (wyrok SA w Katowicach z 26.06.2014 r., II AKa 139/14, LEX nr 1537359; por. identycznie wyrok SA w Katowicach z 26.06.2014 r., II AKa 153/14, KZS 2014/10, poz. 97).” ( Wróbel Włodzimierz (red.), Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363 k.k., wyd. V, Opublikowano: WKP 2022) W oparciu o powyższe dokonano zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skarżonemu poprzez usunięcie art. 286 kk i art. 294 kk.
Zachowanie oskarżonego T. T. wypełniało też znamiona przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 kks i art. 62 § 2a kks w zw. z art. 9 § 1 kks, przy zastosowaniu art. 7 § 1 kks.
Zgodnie art. 56 § 1 kks karze określonej w tym przepisie podlega podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie. Oskarżony T. T. podał w deklaracji podatkowej nieprawdziwe dane, na podstawie, których czynił wyliczenia należności publiczno – prawnych i w efekcie wskazane przez niego wyliczenia należnego podatku od towarów i usług były nieprawidłowe. W konsekwencji narażał on ten podatek na uszczuplenie w łącznej kwocie (...)zł. Łączna kwota tego podatku nie przekraczała kwoty (...) zł, a więc była to mała wartość (minimalne wynagrodzenie w chwili popełnienia czynu – 2.100 zł), a co za tym idzie prawidłowa kwalifikacja to art. 56 § 2 kks.
Natomiast stosownie do treści art. 62 § 2a kks karze podlega ten, kto fakturę lub rachunek wystawia w sposób nierzetelny albo takim dokumentem się posługuje a kwota podatku wynikająca z faktury albo suma kwot podatku wynikających z faktur jest małej wartości. Wskazać należy, że znamię czynnościowe wystawienia faktury lub rachunku z art. 62 § 2a kks w sposób nierzetelny obejmuje zachowanie polegające na sporządzeniu dokumentu nieodzwierciedlającego stanu rzeczywistego. W świetle zgromadzonego materiału oczywistym jest, że faktury, którymi posługiwał się oskarżony T. T. były fakturami nierzetelnymi, albowiem nie odzwierciedlały one rzeczywistych transakcji.
Oskarżonemu zarzucono tez działanie w warunkach art. 61 § 1 kks w myśl, którego karze podlega ten, kto nierzetelnie prowadzi księgę podatkową. Zauważyć jednak, iż oskarżony nie prowadził tych ksiąg bezpośrednio zlecając to innym osobom. Stąd brak podstaw do przypisania mu odpowiedzialności z art. 61 § 1 kks. Ma tu jednak zastosowanie art. 9 § 3 kks, zgodnie, z którym za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada, jak sprawca, także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Niewątpliwie oskarżony T. T. zajmował się sprawami gospodarczymi spółki (...) (...) na tej podstawie. Ponieważ zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona większej ilości przepisów kodeksu karnego skarbowego w kwalifikacji prawnej powołano także art. 7 § 1 k.k.s.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu, przy czym jego zachowanie jednocześnie wypełniało znamiona przestępstwa powszechnego i przestępstwa karnoskarbowego. Sytuacja taka jest uregulowana w treści art. 8 § 1 k.k.s., który wskazuje, że jeśli ten sam czyn będący przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym wyczerpuje znamiona przestępstwa lub wykroczenia określonego w przepisach karnych innej ustawy, stosuje się każdy z tych przepisów.
Przy wymiarze kary jako okoliczności obciążające Sąd wziął pod uwagę nagminność tego typu przestępstw, znaczną wysokość narażonego na uszczuplenie podatku.
Jako okoliczność łagodzącą przemawiającą na korzyść oskarżonego Sąd wziął pod uwagę jego dotychczasową niekaralność.
Sąd uznał za stosowne wymierzyć oskarżonemu T. T. następujące kary pozbawienia wolności oraz z uwagi na fakt, że oskarżony dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej następujące grzywny:
- za przestępstwo z art. 271a § 1 kk i inne - karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 200 stawek
- za przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2a kks i inne - karę 7 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 150 stawek.
Ustalając wysokość stawki dziennej Sąd miał na uwadze sytuację materialną i osobistą oskarżonego, jego dochody. W związku z tym Sąd ustalił wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł. Ta kara zdaniem Sądu jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów oskarżonego. Winna ona spełnić cele w zakresie prewencji indywidualnej i powstrzymać oskarżonego przed kolejnymi niezgodnymi z prawem zachowaniami, jak również cele w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Jednocześnie stosownie do treści art. 8 § 2 i 3 kks Sąd orzekł, że wykonaniu podlega jedynie kara surowsza, tj. kara orzeczona za przestępstwo powszechne.
Sąd na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk w zw. z art. 70 § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk wykonanie orzeczonej oskarżonemu T. T. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata, uznając, że jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary, a zwłaszcza zapobiegnie powrotowi oskarżonego do przestępstwa. Jednocześnie ewentualność zarządzenia wykonania kary powinna oddziaływać na oskarżonego wychowawczo.
Ponadto na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 23.06.2020 roku w związku z art. 4 § 1 kk Sąd zobowiązał oskarżonego T. T. do informowania Sądu o przebiegu okresu próby raz na 6 miesięcy.
Orzeczenie o kosztach jest konsekwencją skazania. Na opłatę winny składać się kwota (...)zł (opłata od wymierzonej kary pozbawienia wolności) i kwota (...) zł (opłata od wymierzonej kary grzywny). Sąd błędnie jednak obliczył wysokość opłaty od wymierzonej kary grzywny orzekając, iż jest to kwota (...) zł. Błąd ten skutkował ustaleniem łącznej opłaty w wysokości (...)zł. Z kolei na kwotę wydatków składają się należności związane z opłatą ryczałtową za doręczanie pism w postępowaniu przygotowawczym i sądowym (łącznie (...)zł), opłata związana z uzyskaniem danych o karalności oskarżonego ((...)zł), koszty sporządzenia opinii (k. (...)). Suma wydatków wyniosła (...)zł.