II K 1489/22

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2022-09-15
SAOSKarnepostępowanie wykonawczeWysokaapelacyjny
Europejski Nakaz Aresztowaniatymczasowe aresztowaniezażaleniesąd apelacyjnyprawo karnewspółpraca międzynarodowa

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie o tymczasowym aresztowaniu i przekazaniu osoby ściganej na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania, uznając zażalenie za bezzasadne.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie W. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. o tymczasowym aresztowaniu i przekazaniu go na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania do K. celem przeprowadzenia postępowania karnego. Sąd Apelacyjny uznał, że zażalenie jest bezzasadne, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie. Podkreślono, że w postępowaniu o wykonanie Europejskiego Nakazu Aresztowania sąd nie bada podstaw dowodowych nakazu, a przesłanki tymczasowego aresztowania należy postrzegać przez pryzmat utrudniania postępowania związanego z realizacją ENA. Z uwagi na surową karę grożącą ściganemu oraz brak stałego miejsca zamieszkania, zastosowanie tymczasowego aresztowania uznano za konieczne.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie złożone przez ściganego W. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia (...) r., które uwzględniało wniosek prokuratora o przekazanie ściganego na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) do K. celem przeprowadzenia postępowania karnego. Sąd Okręgowy zastosował również wobec W. C. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. W zażaleniu ścigany wnosił o zmianę środka zapobiegawczego na dozór Policji, podkreślając brak obawy matactwa i zobowiązując się do stawiennictwa na wezwania. Sąd Apelacyjny, zgodnie z art. 433 k.p.k., pominął w swoich rozważaniach kwestię przekazania ściganego, skupiając się wyłącznie na środku zapobiegawczym, gdyż tylko w tym zakresie złożono zażalenie. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o wykonanie ENA sąd nie bada podstaw dowodowych nakazu, a samoistną podstawę stosowania tymczasowego aresztowania określa art. 607k § 3 k.p.k. jako lex specialis wobec art. 249 § 1 k.p.k. Istota ENA opiera się na wzajemnym zaufaniu państw członkowskich. Sąd zaznaczył, że nie może to oznaczać automatyzmu w stosowaniu aresztu, ale należy mieć na uwadze cel ENA. Przesłanki tymczasowego aresztowania z art. 258 k.p.k. muszą być postrzegane przez pryzmat utrudniania postępowania związanego z realizacją ENA. Wskazano, że ścigany stoi pod zarzutem popełnienia czynu zagrożonego bardzo surową karą pozbawienia wolności, co implikuje obawy o celowe utrudnianie postępowania. Obawy te są uzasadnione faktem, że W. C. nie posiada w kraju stałego miejsca zameldowania ani zamieszkania, a po zdarzeniu opuścił K. Sąd uznał, że żaden łagodniejszy środek zapobiegawczy nie byłby wystarczający. Nie uwzględniono zobowiązania do stawiennictwa ani braku działań mataczących jako wystarczających do uchylenia aresztu. Nie stwierdzono również przesłanek szczególnych z art. 259 § 1 k.p.k. uniemożliwiających stosowanie tymczasowego aresztowania. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zasądzono również od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. K. kwotę 369 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie bada podstaw dowodowych nakazu w postępowaniu o wykonanie ENA. Samoistna podstawa stosowania tymczasowego aresztowania w tym postępowaniu została określona w art. 607k § 3 k.p.k., stanowiącym lex specialis względem art. 249 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że istota ENA opiera się na wzajemnym zaufaniu państw członkowskich, a sąd wykonujący ENA nie weryfikuje podstaw dowodowych nakazu. Podstawą do zastosowania aresztu jest sam ENA i przesłanki z art. 607k § 3 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
W. C.osoba_fizycznaściganym
Prokuratura Regionalna w Poznaniuorgan_państwowyprokurator
A. K.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 607k § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 607k § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 607l § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 607t § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 287

Kodeks karny

k.k. art. 288

Kodeks karny

k.k. art. 289

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawo o adwokaturze art. 29

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 18 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 4 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

k.p.k. art. 433

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samoistna podstawa stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu o wykonanie ENA (art. 607k § 3 k.p.k.). Przesłanki z art. 258 k.p.k. należy postrzegać przez pryzmat utrudniania postępowania związanego z realizacją ENA. Grożąca surowa kara pozbawienia wolności jako podstawa obaw o celowe utrudnianie postępowania. Brak stałego miejsca zamieszkania i wcześniejsze opuszczenie kraju jako czynniki zwiększające ryzyko ucieczki lub ukrywania się. Niewystarczalność łagodniejszych środków zapobiegawczych w sytuacji wysokiego ryzyka.

Odrzucone argumenty

Brak obawy matactwa. Zobowiązanie do stawiennictwa na każde wezwanie sądu. Niepodejmowanie dotychczas działań mataczących.

Godne uwagi sformułowania

Samoistna podstawa stosowania tymczasowego aresztowania w tym postępowaniu została określona w wymienionym przepisie, stanowiącym lex specialis względem art. 249 § 1 k.p.k. in fine Istota europejskiego nakazu aresztowania opiera się bowiem na wysokim stopniu zaufania między państwami członkowskimi Przesłanki tymczasowego aresztowania z art. 258 k.p.k. muszą być postrzegane przez formułę utrudniania postępowania związanego z realizacją europejskiego nakazu aresztowania.

Skład orzekający

Marek Kordowiecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu o wykonanie Europejskiego Nakazu Aresztowania, w szczególności w kontekście przesłanek z art. 258 k.p.k. i zasady wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonania ENA i zastosowania środka zapobiegawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu współpracy międzynarodowej w sprawach karnych i stosowania tymczasowego aresztowania w kontekście Europejskiego Nakazu Aresztowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Tymczasowe aresztowanie w świetle Europejskiego Nakazu Aresztowania – sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
1P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 września 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Marek Kordowiecki Protokolant: prot. sąd. Sylwester Leńczuk przy udziale Prokuratora Prokuratury Reg. w Poznaniu - Mariusza Orlickiego po rozpoznaniu w sprawie ściganego W. C. podejrzanego na podstawie Kodeksu karnego K. o zabójstwo kwalifikowane i inne zażalenia ściganego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia (...) r., sygn. akt (...) w przedmiocie tymczasowego aresztowania i przekazania osoby ściganej na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. oraz art. 29 Ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w zw. z § 18 ustęp 2 i § 4 ustęp 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu p o s t a n a w i a 1. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. K. kwotę 369 (trzysta sześćdziesiąt dziewięć) złotych, w tym VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej obrony świadczonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia (...) r. Sąd Okręgowy w K. uwzględnił wniosek prokuratora i na podstawie art. 607k § 1 i § 3 k.p.k. i art. 607l §1 k.p.k. w zw. z art. 607t § 1 k.p.k. , art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. przekazał ściganego W. C. z terytorium R. do K. na mocy Europejskiego Nakazu Aresztowania wydanego w dniu (...) r. w sprawie (...) -U- (...) ( (...) ) celem przeprowadzenia wobec niego postępowania karnego. Jednocześnie zastosował wobec ściganego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, na okres 40 dni od dnia zatrzymania, to jest od dnia (...) r. godzina (...) Na postanowienie to zażalenie złożył ścigany W. C. , wnosząc o zmianę środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na dozór Policji. Skarżący podkreślił brak obawy matactwa, zobowiązując się jednocześnie do stawiennictwa na każde wezwanie sądu w P. i H. . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się bezzasadne. Przede wszystkim dla porządku, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że analiza treści środka odwoławczego wskazuje, iż ścigany W. C. zaskarżył je wyłącznie w zakresie zastosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego. Tym samym, tut. Sąd Apelacyjny, zgodnie z art. 433 k.p.k. , pominął w swoich rozważaniach kwestię przekazania ściganego z terytorium R. do K. na mocy Europejskiego Nakazu Aresztowania wydanego w dniu (...) r. w sprawie (...) -U- (...) ( (...) ) celem przeprowadzenia wobec niego postępowania karnego. Przechodząc do meritum sprawy, wypada przypomnieć, że sam fakt wydania (...) oznacza, iż nie ma potrzeby weryfikowania dowodowej podstawy postanowienia o aresztowaniu. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2014 r. „ przy rozstrzyganiu wniosku prokuratora o zastosowanie na podstawie art. 607k § 3 k.p.k. tymczasowego aresztowania wobec osoby ściganej w trybie (...) w celu przeprowadzenia przeciwko niej na terenie innego państwa członkowskiego UE postępowania karnego sąd nie bada podstawy dowodowej nakazu. Samoistna podstawa stosowania tymczasowego aresztowania w tym postępowaniu została określona w wymienionym przepisie, stanowiącym lex specialis względem art. 249 § 1 k.p.k. in fine ( vide : postanowienie Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r. I KZP 9/14, OSNKW 2014/8/60). Istota europejskiego nakazu aresztowania opiera się bowiem na wysokim stopniu zaufania między państwami członkowskimi, które wykonują go w oparciu o wzajemne uznawanie decyzji organów wymiaru sprawiedliwości, w tym także decyzji o aresztowaniu. Nie może to oznaczać oczywiście automatyzmu w stosowaniu wobec ściganego izolacyjnego środka zapobiegawczego, ale podejmując decyzję w przedmiocie charakteru tego środka należy mieć na uwadze nadrzędny cel, jakim jest wydany nakaz, będący w istocie wnioskiem o przekazanie osoby ściganej, która już jest nieobecna na terytorium danego kraju, a czasem także obywatelem innego państwa. Taka osoba ma niewątpliwie w znacznym stopniu ułatwioną możliwość uchylenia się od odpowiedzialności karnej. W tym stanie rzeczy, przesłanki tymczasowego aresztowania z art. 258 k.p.k. muszą być postrzegane przez formułę utrudniania postępowania związanego z realizacją europejskiego nakazu aresztowania. Pogląd taki od lat jest utrwalony w orzecznictwie ( vide : postanowienia Sądów Apelacyjnych w Lublinie z dnia 15.10.2008r. II AKz 468/08, OSA 2010/2/24-28, z dnia 17.03.2010r. II AKz 110/10, OSA 2012/1/3-7, w K. z dnia 18.08.2007r. II AKz 478/07, LEX nr 344405, w W. z dnia 2.07.2010r. II AKz 517/10, LEX nr 832780). Ścigany stoi w niniejszej sprawie pod zarzutem popełnienia przestępstwa określonego według prawa strony holenderskiej jako umyślnego pozbawienia życia, tj. czynu z art. 287 , casu quo 288, casu quo 289 Kodeksu karnego K. (zabójstwo kwalifikowane, casu quo zabójstwo, casu quo zabójstwo nieumyślne; wymuszenie rozbójnicze, ciężkie pobicie ze skutkiem śmiertelnym i/lub podpalenie), zagrożonego karą dożywotniego pozbawienia wolności lub karą pozbawienia wolności do 30 lat, karą 15 lat pozbawienia wolności, karą 10 i 9 lat pozbawienia wolności. Tym samym ściganemu za to przestępstwo faktycznie grozi wymierzenie surowej kary pozbawienia wolności, o której mowa w art. 258 § 2 k.p.k. , a co implikuje obawy w zakresie celowego utrudniania postępowania karnego prowadzonego na terytorium obcego państwa właśnie w obawie przed jej wymierzeniem. Obawy te są tym bardziej uzasadnione, gdy uwzględni się fakt, że W. C. nie posiada w kraju ani stałego miejsca zameldowania, ani stałego miejsca zamieszkania, co jednoznacznie wynika z protokołu przesłuchania go w charakterze podejrzanego w dniu (...) r. (k. 29). Nadto, skoro po zdarzeniu objętym postępowaniem prowadzonym na terytorium państwa wydającego (...) W. C. opuścił K. , to przekłada się to także na stwierdzenie, że również w postępowaniu wykonującym (...) istnieje obawa destabilizowania prawidłowego toku postępowania, w tym poprzez ucieczkę lub ukrywanie się ściganego. To zaś wskazuje na konieczność zastosowania wobec ściganego najsurowszego środka zapobiegawczego, gdyż żaden środek łagodniejszego rodzaju nie byłby tu wystarczający do skutecznego wykonania (...) . Oceny tej bez wątpienia nie dezawuuje – jak domaga się tego skarżący – niepodejmowanie dotychczas działań mataczących czy zobowiązanie się do stawiennictwa na każde wezwanie sądu w P. jak i H. . W stosunku do ściganego brak jest również przesłanek szczególnych z art. 259 § 1 k.p.k. uniemożliwiających stosowanie tymczasowego aresztowania. Skarżący nie podnosił ich w zażaleniu, a Sąd Apelacyjny nie dostrzegł ich także z urzędu. W tym stanie rzeczy, nie znajdując żadnych podstaw do wzruszenia w jakikolwiek sposób zaskarżonego postanowienia, Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie. Z uwagi na wniosek obrońcy z urzędu o zasądzenie kosztów związanych ze świadczeniem obrony, która nie została opłacona w postępowaniu zażaleniowym zasądzono na rzecz adwokata A. K. kwotę 369 złotych brutto na podstawie wskazanych wyżej w punkcie 2 przepisów. Na kwotę tę składa się opłata w wysokości 50 procent od opłaty przewidzianej w § 17 ustęp 1 pkt 5 Rozporządzenia, tj. od kwoty 600 złotych, gdyż obrońca brał udział w posiedzeniu zażaleniowym Sądu Apelacyjnego, na którym było rozpoznawane zażalenie na zastosowanie środka zapobiegawczego. Opłata ta została powiększona o 23 procentowy VAT, zgodnie z § 4 ustęp 3 Rozporządzenia. M. K. Pouczenie Niniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI