II K 147/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odstąpił od wymierzenia kary za kierowanie pojazdem pod sądowym zakazem, uznając działanie oskarżonego za usprawiedliwione stanem wyższej konieczności, mimo przekroczenia jego granic.
Oskarżony R. Ś. został oskarżony o kierowanie pojazdem mechanicznym pomimo sądowego zakazu i cofniętych uprawnień. Przyznał się do winy, tłumacząc swoje zachowanie koniecznością pilnego dowiezienia ciężarnej partnerki do domu z powodu pogorszenia jej stanu zdrowia. Sąd uznał, że oskarżony działał w stanie wyższej konieczności, choć przekroczył jej granice. Z uwagi na okoliczności, sąd odstąpił od wymierzenia kary i środka karnego, zasądzając jedynie koszty sądowe.
Sąd Rejonowy w Giżycku rozpoznał sprawę R. Ś., oskarżonego o popełnienie czynu z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym w dniu 27 grudnia 2021 roku w Giżycku, pomimo obowiązującego sądowego zakazu prowadzenia pojazdów i cofniętych uprawnień. Oskarżony przyznał się do winy, wyjaśniając, że jego zachowanie było spowodowane nagłym pogorszeniem stanu zdrowia jego ciężarnej partnerki, A. R., która cierpi na przewlekłą chorobę nerek. Oskarżony obawiał się o jej życie i zdrowie oraz życie nienarodzonego dziecka, dlatego zdecydował się dowieźć ją do domu, aby mogła przyjąć lek, zamiast czekać na karetkę pogotowia. Sąd, analizując materiał dowodowy, uznał stan faktyczny za bezsporny. Potwierdzono, że oskarżony kierował pojazdem wbrew zakazowi, który obowiązywał od 16 września 2021 roku do 14 września 2024 roku. Sąd uznał, że oskarżony działał w warunkach stanu wyższej konieczności, motywowany troską o zdrowie partnerki i dziecka. Jednakże, sąd stwierdził, że oskarżony przekroczył granice stanu wyższej konieczności (tzw. eksces intensywny), podejmując decyzję o dłuższej trasie do domu zamiast udania się do najbliższego punktu pomocy medycznej lub apteki. Mimo to, sąd, na podstawie art. 26§3 k.k. i art. 61§1 i 2 k.k., odstąpił od wymierzenia kary i środka karnego. Uzasadniono to tym, że oskarżony był trzeźwy, nie stworzył zagrożenia w ruchu drogowym, a jego działanie było podyktowane obiektywną obawą o stan zdrowia partnerki i dziecka, a także jej strachem przed zakażeniem w placówce medycznej. Oskarżony został obciążony jedynie kosztami sądowymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli działanie jest adekwatne do sytuacji i nie przekracza granic konieczności. W tym przypadku sąd uznał, że oskarżony działał w stanie wyższej konieczności, ale przekroczył jej granice.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obawa o zdrowie i życie ciężarnej partnerki mogła obiektywnie zdeterminować decyzję oskarżonego o dowiezieniu jej do domu celem przyjęcia leku, zamiast skorzystania z pomocy lekarskiej. Jednakże, podjęta decyzja o dłuższej trasie do domu, zamiast do najbliższego punktu pomocy medycznej lub apteki, została uznana za przekroczenie granic stanu wyższej konieczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odstąpienie od wymierzenia kary i środka karnego
Strona wygrywająca
R. Ś.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. R. | osoba_fizyczna | świadkowie |
| B. M. | osoba_fizyczna | świadkowie |
| K. B. | osoba_fizyczna | świadkowie |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 180a
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 26 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 26 § 3
Kodeks karny
Uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary i środka karnego w przypadku stanu wyższej konieczności.
k.k. art. 61 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 61 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działanie w stanie wyższej konieczności spowodowane nagłym pogorszeniem stanu zdrowia ciężarnej partnerki. Brak stworzenia zagrożenia w ruchu drogowym. Trzeźwość oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie granic stanu wyższej konieczności poprzez wybór dłuższej trasy do domu zamiast udania się do najbliższego punktu pomocy medycznej lub apteki.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie podyktowane było wyłącznie stanem wyższej konieczności przekroczenie granic stanu wyższej konieczności, na zasadzie zaistnienia tzw. ekscesu intensywnego działanie oskarżonego, w warunkach stanu wyższej konieczności, powinno być bowiem wyważone i adekwatne do potrzeb związanych z konkretną sytuacją, co nie zaistniało w przedmiotowej sprawie.
Skład orzekający
Bogdan Wałachowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stanu wyższej konieczności w kontekście kierowania pojazdem pod zakazem, zwłaszcza w sytuacjach nagłych zagrożeń zdrowotnych bliskich."
Ograniczenia: Każda sprawa oceniana indywidualnie; kluczowe jest wykazanie obiektywnej obawy o życie/zdrowie oraz adekwatności podjętych działań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zniuansować zastosowanie przepisów karnych w sytuacjach kryzysowych, gdzie ludzki czynnik i stan wyższej konieczności odgrywają kluczową rolę, mimo formalnego naruszenia prawa.
“Czy można złamać prawo, by ratować życie? Sąd rozstrzyga o wyższej konieczności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II K 147/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2022 r. Sąd Rejonowy w Giżycku w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący – sędzia Bogdan Wałachowski Protokolant – p.o. sekr. sąd. Irina Nizińska w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. - ----------- po rozpoznaniu w dniu 10 października 2022 oraz 14 października 2022 roku sprawy R. Ś. urodz. (...) w m. R. syna H. i H. zd. L. oskarżonego o to, że: W dniu 27 grudnia 2021 roku około godziny 17:35 na ulicy (...) w G. kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki S. (...) o numerach rejestracyjnych (...) pomimo posiadanego sądowego zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi i cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie zgodnej z Wyrokiem Sądu IIK 358/20 Decyzji Starosty (...) (...) z dnia 18 listopada 2021 roku tj. o czyn z art. 244 kk w zb. z art. 180a kk w zw. z art. 11§2 kk 1. Oskarżonego R. Ś. uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia i za to na podstawie art. 26§1 i 3 kk , art. 61§1 i 2 kk odstępuje od wymierzenia kary oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. 2. Zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 30 zł tytułem opłaty oraz obciąża go pozostałymi kosztami sądowymi w kwocie 70 zł. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 147/22 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1. R. Ś. W dniu 27 grudnia 2021 roku około godziny 17:35 na ulicy (...) w G. kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki S. (...) o numerach rejestracyjnych (...) pomimo posiadanego sądowego zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi i cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie zgodnej z Wyrokiem Sądu II K 358/20 Decyzji Starosty (...) (...) z dnia 18 listopada 2021 Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty - w dniu 27 grudnia 2021 roku około godziny 17:35 na ulicy (...) w G. kierowanie w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki S. (...) o numerach rejestracyjnych (...) pomimo posiadanego sądowego zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi i cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie zgodnej z Wyrokiem Sądu II K 358/20 Decyzji Starosty (...) (...) z dnia 18 listopada 2021; - w dniu 27 grudnia 2021 roku pogorszenie się stanu zdrowia ciężarnej partnerki oskarżonego- A. R. , uniemożliwiające prowadzenie jej w/w pojazdu na drodze C. - G. i skutkujące w rezultacie koniecznością skorzystania przez nią z fachowej pomocy medycznej; -notatka urzędowa; -odp. i decyzja Starosty (...) z potw. odbioru; - dane osobopoznawcze; - inf. z CEPiK; - wyrok SR w Giżycku II K 358/20; - wyrok SO w Olsztynie VII Ka 613/21; -dokumentacja medyczna A. R. ; -wyjaśnienia R. Ś. ; Świadkowie: - A. R. - B. M. - K. B. k.1 k.18-19 k.2-7 k.8-16 k.28 k.29 k.52-92,114 k.35-37,49-51,38,150-151 k. 151-151v k. 163-163v k. 169-169v 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2. OCENA DOWODÓW 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -notatka urzędowa; -odp. i decyzja Starosty (...) z potw. odbioru; - dane osobopoznawcze; - inf. z CEPiK; - wyrok SR w Giżycku II K 358/20; - wyrok SO w Olsztynie VII Ka 613/21; -dokumentacja medyczna A. R. ; -wyjaśnienia R. Ś. Świadkowie: - A. R. - B. M. - K. B. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Oskarżony R. Ś. przyznał się do winy i złożył obszerne wyjaśnienia, twierdząc, iż jego zachowanie podyktowane było wyłącznie stanem wyższej konieczności- potrzebą jak najszybszego dowiezienia źle czującej się partnerki w ciąży do domu, w celu przyjęcia istotnego leku mającego na celu poprawę jej samopoczucia. Jego wersja wydarzeń jest zgodna z ustaleniami poczynionymi przez Sąd na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego- dokumentów oraz uzyskanych zeznań świadków, którym przyznano przymiot wiarygodności. W niniejszej sprawie bezspornym jest ponadto, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt II K 358/20, który został częściowo zmieniony przez wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt VII Ka 613/21, wobec R. Ś. został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Przedmiotowy zakaz obowiązywał oskarżonego w dacie popełnienia przez niego czynu, albowiem czas jego trwania został określony na dzień od 16.09.2021 r. do dnia 14.09.2024 r. A. R. - partnerka oskarżonego- cierpi na przewlekłą chorobę nerek i podlega stałej kontroli lekarskiej. Niewątpliwym jest, że w dniu 27.12.2021 r., po odbytej w M. wizycie lekarskiej, A. R. , będąc wówczas w ciąży, prowadząc pojazd mechaniczny marki S. (...) , gorzej się poczuła. Ze względu na wysokie ciśnienie zgłaszała ona ból głowy oraz uczucie mdłości i obawy zemdlenia. Mając na uwadze odczuwane przez partnerkę dolegliwości, oskarżony zdecydował się pomimo obowiązującego go zakazu, za miejscowością C. , rozpocząć kierowanie pojazdem mechanicznym, próbując dotrzeć do miejsca ich zamieszkania w K. , aby umożliwić A. R. jak najszybsze przyjęcie celowanego w jej dolegliwości leku. Oskarżony wraz z partnerką po drodze przejeżdżali przez ul. (...) w G. , gdzie zostali zatrzymani do kontroli drogowej przez funkcjonariuszy KPP w G. , ostatecznie zatrzymując się na ul. (...) . Po zakończonej interwencji, partnerka oskarżonego, pomimo wcześniejszego złego samopoczucia, zdecydowała się prowadzić samochód i samodzielnie kierując dotarła wraz z R. Ś. do miejsca zamieszkania. Pomimo zażycia zalecanego jej leku, niezbędna okazała się interwencja medyczna, albowiem w rezultacie oskarżony wezwał do A. R. karetkę pogotowia. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony X 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem 1 R. Ś. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd uznał, że nie ma żadnych wątpliwości, iż R. Ś. swoim zachowaniem w pełni wyczerpał znamiona czynu określonego w art. 244 kk w zb. z art. 180a kk , albowiem nie zastosował się do orzeczonego wobec niego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, co skutkowało tym, że w dniu 27.12.2021 roku na ulicy (...) w G. , kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki S. (...) . Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne Sąd uznał, że niewątpliwie oskarżony działał w warunkach stanu wyższej konieczności, albowiem jego zachowanie było uzasadnione obawą o bezpieczeństwo zdrowia i życia jego ciężarnej partnerki oraz ich nienarodzonego dziecka. Przewlekła choroba niewydolnościowa nerek, na którą cierpi A. R. , spowodowała wystąpieniem u niej w dniu 27.12.2021 r. skoku wysokiego ciśnienia oraz koniecznością pilnego zażycia posiadanego w domu leku. A. R. zgłaszała dolegliwości bólu i zawrotów głowy oraz wymiotowała, co spowodowało u oskarżonego strach, że grozi jej realne niebezpieczeństwo. Niewątpliwie, przyczyniło się to to podjęcia przez R. Ś. decyzji o prowadzeniu pojazdu mechanicznego, pomimo posiadanego przez niego sądowego zakazu i cofnięcia uprawnień do kierowania nimi. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że R. Ś. , pomimo zaistnienia wskazanych wyżej okoliczności, działał z przekroczeniem granic stanu wyższej konieczności, na zasadzie zaistnienia tzw. ekscesu intensywnego. Przytaczając w tym miejscu wyrok Sądu Najwyższego, z 5 kwietnia 1933 r., wskazać należy, że przekroczenie obrony koniecznej polegać może polegać na użyciu nadmiernego środka obrony ( eksces intensywny ), bądź na niewspółczesności przeciwdziałania napadowi ( eksces ekstensywny). Zrozumiałym jest, że intencją zachowania oskarżonego było jak najszybsze udzielenie pomocy partnerce i nie czekanie na karetkę, która mogła nadjechać wyłącznie z najbliższych miast- M. bądź G. , generując tym samym dłuższy czas oczekiwania. Jednakże w sytuacji nagłego pogorszenia stanu zdrowia- bólu głowy, wymiotów i prawie omdlenia partnerki oskarżonego, niezrozumiałym jest, czemu oskarżony, zwłaszcza w warunkach zagrożonej ciąży, nie zdecydował się dowieźć A. R. jak najszybciej do najbliższego punktu pomocy medycznej, gdzie otrzymałaby profesjonalną pomoc, bądź też apteki, celem wykupienia niezbędnego jej w tym przypadku leku, a podjął decyzję o dłuższej trasie, aż do domu. Działanie oskarżonego , w warunkach stanu wyższej konieczności , powinno być bowiem wyważone i adekwatne do potrzeb związanych z konkretną sytuacją, co nie zaistniało w przedmiotowej sprawie. Znamiennym jest również, iż zaraz po interwencji policji w miejscowości G. , zaledwie kilkanaście kilometrów dalej od miejsca zatrzymania, A. R. poczuła się na tyle dobrze, że mogła dalej samodzielnie kontynuować prowadzenie pojazdu i dotrzeć nim do miejsca swojego zamieszkania. W przedmiotowej sprawie zaistniały jednakże przesłanki uzasadniającej odstąpienia od wymierzenia oskarżonemu kary i środka karnego, na zasadzie art. 26§3 kk i 61§1 i 2 kk . Oskarżony w dniu zdarzenia pozostawał trzeźwy i zdolny do prowadzenia auta, a podjęta przez niego decyzja nie stworzyła żadnego niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stan zdrowia jego ciężarnej partnerki, nagłe pogorszenie jej samopoczucia, a także przewlekła choroba, na którą cierpi i strach A. R. przed zarażeniem się wirusem COVID w placówce medycznej, faktycznie mógł spowodować obiektywnie u oskarżonego stan obawy i zdeterminować jego decyzję o dowiezieniu partnerki do domu celem przyjęcia leku, który miał przynieść poprawę jej zdrowia, zamiast skorzystania z pomocy lekarskiej. Oskarżony był wcześniej karany (k. 33), a w przedmiotowej sprawie uznał swoją winę, składając obszerne wyjaśnienia. 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. INNE ZAGADNIENIA W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOSZTY PROCESU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 627 kpk . 8. PODPIS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI