II K 139/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Sandomierzu skazał mężczyznę za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, wymierzając mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.
Oskarżony P. K. został skazany za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. polegające na uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz swoich dwóch synów w okresie od czerwca 2022 r. do marca 2023 r. Zaległości przekroczyły równowartość trzech świadczeń okresowych. Sąd, biorąc pod uwagę społeczną szkodliwość czynu, stopień zawinienia oraz uprzednią karalność oskarżonego, wymierzył mu karę 3 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności, uznając ją za adekwatną i celową z punktu widzenia prewencji.
Sąd Rejonowy w Sandomierzu wydał wyrok skazujący P. K. za przestępstwo z art. 209 § 1 Kodeksu karnego, polegające na uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz synów W. K. i D. K. Obowiązek alimentacyjny w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde dziecko został ustalony wyrokiem Sądu Rejonowego w Sandomierzu z dnia 21 kwietnia 2021 r. (sygn. akt III RC 25/21). Oskarżony nie dokonał dobrowolnie żadnej wpłaty w okresie od 10 czerwca 2022 r. do 7 marca 2023 r., co skutkowało powstaniem zaległości przekraczających równowartość trzech świadczeń okresowych na każde dziecko. Sąd uznał, że oskarżony miał realne możliwości zarobkowania i wywiązywania się z obowiązku, jednakże wykazał lekceważący stosunek do obowiązków rodzicielskich. Wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, uznając ją za adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości i zawinienia, a także celową z punktu widzenia prewencji indywidualnej i ogólnej. Sąd podkreślił, że kara bezwzględnego pozbawienia wolności jest niezbędna dla resocjalizacji oskarżonego, który był już wcześniej karany za podobne przestępstwa. Koszty procesu orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 626 § 1 k.p.k., uwzględniając sytuację majątkową oskarżonego i priorytetowy charakter obowiązku alimentacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, gdy łączna wysokość powstałych zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżony, mając realne możliwości zarobkowania, świadomie lekceważył obowiązek alimentacyjny wobec synów, co skutkowało powstaniem zaległości przekraczających wymagany próg. Zachowanie to miało umyślny charakter i trwało przez dłuższy czas.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
skazanie
Strona wygrywająca
Oskarżyciel publiczny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (syn) |
| D. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (syn) |
| J. K. | osoba_fizyczna | matka małoletnich |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. W pojęciu „uchyla się” zawarty jest negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia – sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż go wypełnić nie chce lub lekceważy ten obowiązek. Musi to być zachowanie umyślne, w którym wyraża się szczególne nastawienie psychiczne sprawcy (element subiektywny), a z drugiej strony - stan uchylania się trwający przez określony dłuższy czas (element obiektywny).
Pomocnicze
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia o kosztach sądowych w zw. z sytuacją majątkową oskarżonego.
k.p.k. art. 626 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia o kosztach sądowych.
k.k. art. 53 § § 1
Kodeks karny
Określenie celów kary (prewencja indywidualna i ogólna).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Powstanie zaległości alimentacyjnych przekraczających równowartość 3 świadczeń okresowych. Umyślny charakter uchylania się od obowiązku. Realne możliwości zarobkowania oskarżonego. Uprzednia karalność oskarżonego za podobne przestępstwa.
Godne uwagi sformułowania
w pojęciu „uchyla się” zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia zachowanie umyślne, w którym wyraża się szczególne nastawienie psychiczne sprawcy (element subiektywny), a z drugiej strony - stan uchylania się trwający przez określony dłuższy czas (element obiektywny) brak było podstaw do orzeczenia wobec niego kary łagodniejszego rodzaju. Oskarżony wymaga dalszej resocjalizacji już tylko w warunkach izolacji więziennej, gdyż jego aktualna prognoza kryminologiczna jest negatywna.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 209 § 1 k.k., w szczególności pojęcia 'uchyla się' oraz wymiaru kary w przypadku recydywy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sądu co do stopnia zawinienia i celów kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu uchylania się od obowiązku alimentacyjnego i pokazuje konsekwencje prawne takiego zachowania, w tym orzeczenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności.
“Nie płacisz alimentów? Grozi Ci więzienie! Sąd Rejonowy skazał ojca na 3 miesiące odsiadki.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE WYROKU SĄDU REJONOWEGO W SANDOMIERZU Z DNIA 17 SIERPNIA 2023 R. Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 139/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1. P. K. w okresie od 10 czerwca 2022 roku do 07 marca 2023 roku w D. , woj. (...) , uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz synów W. K. i D. K. określonych co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Sandomierzu z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie sygn. akt III RC 25/21 w kwocie po 500 zł miesięcznie na każdego z nich, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych na każde z dzieci tj. występek z art. 209 § 1 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty P. K. i J. K. są rodzicami małoletniego W. K. i D. K. . Okoliczności bezsporne - Wyrokiem Sądu Rejonowego w Sandomierzu z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie sygn. akt III RC 25/21 podwyższono od P. K. na rzecz W. K. i D. K. alimenty z kwot po 300 zł miesięcznie orzeczonych wyrokiem przez Sąd Okręgowy w Kielcach z dnia 09 października 2018 r. w sprawie sygn. akt I C 1342/18 do kwot po 500 zł miesięcznie, płatnych mz góry do dnia 10-ego każdego następującego po sobie miesiąca począwszy od dnia 10 kwietnia 2021 r. z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat do rąk matki małoletnich. Wyroki 10, 11, 12 Począwszy od maja 2021 r. komornik sądowy prowadzi na podstawie ww. tytułu wykonawczego postępowanie egzekucyjne. We wrześniu 2022 r. wydał on zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji alimentów za okres ostatnich dwóch miesięcy, co stało się podstawą do przyznania J. K. świadczenia pieniężnego z funduszu alimentacyjnego na rzecz synów. W okresie od 10 czerwca 2022 roku do 07 marca 2023 r. P. K. nie dokonał dobrowolnie żadnej wpłaty tytułem alimentów. Zaświadczenia Decyzje Dokumentacja komornicza Wyjaśnienia oskarżonego P. K. Zeznania świadka M. R. Zeznania świadka D. K. Zeznania świadka J. K. 6, 8 2-5 7, 9, 17, 18 44, 92v 14 30v-31 24v-25 P. K. był uprzednio karany za przestępstwa, w tym czterokrotnie za czyny z art. 209 § 1 k.k. Karta karna 38-39 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) - - - Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty - - - OCena DOWOdów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2. Wyrok Sądu Rejonowego w Sandomierzu z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie sygn. akt III RC 25/21 Wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 09 października 2018 r. w sprawie sygn. akt I C 1342/18 Dokumenty sporządzone przez uprawnione podmioty w ramach przysługujących im kompetencji. 3. Decyzje Zaświadczenia Dokumentacja komornicza Zeznania świadka M. R. Zeznania świadka D. K. Zeznania świadka J. K. Wyjaśnienia oskarżonego P. K. Dokumenty nie zostały zakwestionowane przez strony zarówno co do pochodzenia, formy, jak i treści. Zeznania świadków w pełni korespondowały z nieosobowym materiałem dowodowym, jak i treścią wyjaśnień oskarżonego, potwierdzając fakt niewywiązywania się przez oskarżonego z obowiązku alimentacyjnego względem dzieci, a tym samym zasadność stawianego mu zarzutu. Wyjaśnienia oskarżonego, w których ostatecznie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu były logiczne i w pełni korespondowały z nieosobowym materiałem dowodowym, potwierdzając zasadność stawianego oskarżonemu zarzutu. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu - - - PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem I. P. K. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawej Po zmianie dokonanej ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks Karny oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2017.952) która weszła w życie w dniu 31.05.2017 r. przepis art. 209 § 1 k.k. stanowi, iż odpowiedzialności karnej podlega ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. Dla przypisania odpowiedzialności karnej za ten występek nie wystarczy ustalenie, że sprawca nie wywiązuje się z nałożonego obowiązku. Konieczne jest wykazanie, że sprawca uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego. Należy w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 07.11.2017 r., II KK 211/17, LEX nr 2417590, że w pojęciu „uchyla się” zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia - sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż go wypełnić nie chce lub lekceważy ten obowiązek. Musi to więc być zachowanie umyślne, w którym wyraża się szczególne nastawienie psychiczne sprawcy (element subiektywny), a z drugiej strony - stan uchylania się trwający przez określony dłuższy czas (element obiektywny). Bezspornym jest, iż oskarżony nie łożył na utrzymanie własnych dzieci w sposób zgodny z orzeczeniem wydanym w sprawie sygn. akt III RC 25/21 tut. Sądu, a powstała zaległość w odniesieniu do każdego z synów przekroczyła równowartość trzech świadczeń okresowych. W ocenie Sądu brak jest przy tym wątpliwości co do tego, iż oskarżony w inkryminowanym okresie miał realne możliwości, aby wywiązywać się z ciążącego na nim obowiązku. Jest bowiem osobą zdrową, w pełni sił i miał predyspozycje do wykonywania pracy zarobkowej. Całokształt przytoczonych powyżej okoliczności świadczy więc zdaniem Sądu w sposób niebudzący wątpliwości, iż oskarżony był w stanie spełniać obowiązek alimentacyjny wobec synów, jednakże zbagatelizował tą powinność, a swoim zachowaniem wykazał lekceważący stosunek do obowiązków rodzicielskich. W konsekwencji przyjąć należało, że oskarżony swym zachowaniem wypełnił znamiona czynu z art. 209 § 1 k.k. ☐ Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem - - Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej - ☐ Warunkowe umorzenie postępowania - - Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania - ☐ Umorzenie postępowania - - Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania - ☐ Uniewinnienie - - Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia - KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności P. K. I. I. W ocenie Sądu czyn przypisany oskarżonemu bezsprzecznie cechuje znaczny stopień zawinienia i społecznej szkodliwości. Oskarżony będąc w pełni świadomym ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci, przy pełnej zdolności do zarobkowania, po raz kolejny wykazał bierną postawę w tym zakresie, co skutkowało brakiem zabezpieczenia materialnych podstaw egzystencji osób dla sprawcy najbliższych, zaś sytuacja trwała przez okres ponad 9 miesięcy. Jako okoliczność obciążającą Sąd poczytał uprzednią karalność oskarżonego. Zasadnicze znaczenie dla wymiaru kary winny mieć zatem stopień zawinienia sprawcy oraz właściwa relacja pomiędzy charakterem popełnionego przez niego przestępstwa a społecznym poczuciem sprawiedliwości, któremu orzekana kara winna czynić zadość jako sprawiedliwa odpłata. Znaczenie przy tym ma nie tylko dolegliwość, ale także nieuchronność kary za popełnione przestępstwo. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż karą w pełni adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego oraz stopnia zawinienia, jak również celową z punktu widzenia prewencyjnego jej oddziaływania ( art. 53 § 1 k.k. ) – będzie kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, którą wymierzono na podstawie art. 209 § 1 k.k. Charakter popełnionego przestępstwa i jego skutki, oraz dotychczasowa postawa oskarżonego naruszającego porządek prawny spowodowały, iż brak było podstaw do orzeczenia wobec niego kary łagodniejszego rodzaju. Oskarżony wymaga dalszej resocjalizacji już tylko w warunkach izolacji więziennej, gdyż jego aktualna prognoza kryminologiczna jest negatywna. W realiach niniejszej sprawy niezbędnym jest, żeby oskarżony odczuł realną i bezpośrednią dolegliwość spowodowaną bezwzględną karą pozbawienia wolności, albowiem postawa poszanowania i przestrzegania porządku prawnego, w żaden inny sposób, przez zastosowanie innych środków represji karnej nie zostanie u niego wykształtowana. Zdaniem Sądu takie rozstrzygnięcie w pełni odzwierciedla negatywną ocenę przypisanego mu czynu, a zarazem pozwoli mu na uświadomienie sobie wysokiej naganności i powagi występku, jaki popełnił oraz wdroży do realizacji obowiązku alimentacyjnego wobec synów. Określona wyrokiem kara będzie odpowiednią, w ocenie Sądu, dolegliwością karną dla niego, a jednocześnie właściwą dla zrozumienia przez P. K. własnego zachowania i wystarczającą dla niego przestrogą na przyszłość. Kara taka da jednocześnie wyraz społecznemu poczuciu sprawiedliwości i kształtowaniu świadomości prawnej społeczeństwa. 1 Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności - - - - 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę Podsumowując powyższe rozważania, uznać trzeba, iż takie rozstrzygniecie będzie w stanie spełnić swoje cele z zakresu prewencji indywidualnej, uświadamiając oskarżonemu naganność jego postępowania oraz sprawiając, iż ponownie w przyszłości przestępstwa nie popełni. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 626 § 1 k.p.k. mając na uwadze sytuację majątkową oskarżonego, priorytetowy charakter ciążącego na nim obowiązku zapłaty zaległych i bieżących świadczeń alimentacyjnych oraz rodzaj orzeczonej kary. 1 Podpis ZARZĄDZENIE odnotować uzasadnienie; odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć oskarżonemu; kal. 14 dni.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI