II K 137/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła oskarżonego I. B. (1), który uchylał się od obowiązku alimentacyjnego wobec swoich dzieci K. B. (1) i N. B. (1), ustalonego wyrokiem Sądu Rejonowego w P. na kwotę 850 zł miesięcznie. Oskarżony nie płacił alimentów w pełnej wysokości, co skutkowało znacznymi zaległościami, pokrywanymi częściowo przez MOPS i fundusz alimentacyjny. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim uznał oskarżonego za winnego czynu z art. 209 § 1a kk i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata próby. Dodatkowo, zobowiązano go do bieżącej alimentacji na rzecz córki N. B. (1), gdyż obowiązek wobec syna K. B. (1) wygasł z dniem uprawomocnienia się innego orzeczenia. Uzasadnienie sądu szczegółowo analizowało stan zdrowia oskarżonego, jego możliwości zarobkowe oraz zeznania świadków, odrzucając argumenty oskarżonego o niezdolności do pracy jako niewiarygodne i przesadzone. Sąd podkreślił, że mimo schorzeń, oskarżony miał możliwość pracy zarobkowej i wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego, a jego bierność wynikała ze złej woli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa niealimentacji, ocena wiarygodności usprawiedliwień opartych na stanie zdrowia, znaczenie zaspokojenia potrzeb przez osoby trzecie.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu zdrowia i możliwości zarobkowych oskarżonego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, mimo posiadania możliwości zarobkowych, stanowi przestępstwo z art. 209 § 1a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, gdy łączna wysokość zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych i naraża pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jest przestępstwem.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że oskarżony miał możliwość zarobkowania i wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego, a jego twierdzenia o niezdolności do pracy z powodu chorób były niewiarygodne i stanowiły próbę uniknięcia odpowiedzialności. Pomimo schorzeń, oskarżony nie był trwale niezdolny do pracy, a jego bierność wynikała ze złej woli.
Czy stan zdrowia oskarżonego usprawiedliwiał nieregulowanie alimentów w pełnej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stan zdrowia oskarżonego (przewlekłe schorzenia kręgosłupa i nadciśnienie tętnicze) nie stanowił przeciwwskazania do wykonywania pracy zarobkowej ani nie uzasadniał pracy w niepełnym wymiarze.
Uzasadnienie
Opinia biegłych wykazała, że schorzenia oskarżonego nie były tak poważne, aby uniemożliwić mu pracę zarobkową. Oskarżony nie przedstawiał obiektywnych dowodów na niezdolność do pracy, a jego twierdzenia o omdleniach były mało prawdopodobne. Brak zwolnień lekarskich i ciągła obecność w pracy podważyły jego argumentację.
Czy fakt zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dzieci przez inne osoby (matkę, dziadków, fundusz alimentacyjny) wyłącza odpowiedzialność karną za niealimentację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych uprawnionego kosztem wysiłku innych osób lub świadczeń socjalnych nie wyłącza znamienia narażenia na niemożność zaspokojenia tych potrzeb.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wytyczne Wymiaru Sprawiedliwości, zgodnie z którymi fakt, że potrzeby życiowe zostały zaspokojone przez osoby trzecie lub instytucje, nie niweczy odpowiedzialności karnej zobowiązanego do alimentacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. B. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. B. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| N. B. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| adw. Ł. O. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 209 § § 1a
Kodeks karny
Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Pomocnicze
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 72 § § 1 pkt 3
Kodeks karny
Zobowiązanie do bieżącej alimentacji jako środek oddziaływania wychowawczego.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony argumentował, że jego stan zdrowia (choroba kręgosłupa, nadciśnienie) uniemożliwia mu pracę zarobkową w pełnym wymiarze lub na lepiej płatnym stanowisku. • Oskarżony twierdził, że dzieci miały zapewnione podstawowe potrzeby życiowe, a syn przebywał w seminarium, gdzie miał zapewnione utrzymanie.
Odrzucone argumenty
Argumenty oskarżonego o niezdolności do pracy zostały odrzucone jako niewiarygodne i przesadzone, w świetle opinii biegłych i dokumentacji medycznej. • Twierdzenia oskarżonego, że dzieci miały zapewnione potrzeby życiowe, zostały podważone przez analizę sytuacji materialnej matki, świadczenia socjalne i pomoc dziadków, a także przez zeznania samych dzieci wskazujące na rozbieżności w ich relacjach z ojcem.
Godne uwagi sformułowania
uchylanie się od wykonania obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej zachodzi dopiero wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli. • Oskarżony w swoich tłumaczeniach popadał w wewnętrzną sprzeczność. • Na komfort pracy na pół etatu czy nawet nicnierobienie mogą pozwolić sobie osoby samotne, na których nie ciąży wynikający z ustawy i orzeczenia sądu obowiązek alimentacyjny, który – z czego oskarżony nie zadaje sobie najwidoczniej sprawy – ma charakter priorytetowy. • Fakt zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych uprawnionego kosztem znacznego wysiłku osoby współzobowiązanej do alimentacji albo przez inne osoby, nie zobowiązane, nie wyłącza ustawowego znamienia narażenia ma niemożność zaspokojenia tych potrzeb.
Skład orzekający
Rafał Nalepa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niealimentacji, ocena wiarygodności usprawiedliwień opartych na stanie zdrowia, znaczenie zaspokojenia potrzeb przez osoby trzecie."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu zdrowia i możliwości zarobkowych oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia usprawiedliwienia oparte na stanie zdrowia w kontekście obowiązku alimentacyjnego i jakie są konsekwencje uchylania się od tego obowiązku. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa karnego w sprawach rodzinnych.
“Czy choroba kręgosłupa zwalnia z płacenia alimentów? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej: 723,24 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.