SNO 28/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił immunitet sędziemu Sądu Okręgowego, zezwalając na jego pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za przyjęcie obietnicy korzyści majątkowej.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie prokuratora na uchwałę Sądu Apelacyjnego, która zezwoliła na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za szereg czynów korupcyjnych, ale oddaliła wniosek dotyczący przyjęcia obietnicy 10.000 zł w związku z wyrokiem łącznym dla Ryszarda J. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie prokuratora, zmieniając uchwałę Sądu Apelacyjnego w tym punkcie i zezwalając na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej również za ten czyn.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę dotyczącą zażalenia prokuratora na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 kwietnia 2004 r. Sąd Apelacyjny zezwolił na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do odpowiedzialności karnej za szereg czynów polegających na przyjmowaniu korzyści majątkowych lub obietnic ich przyjęcia w związku z pełnieniem funkcji publicznej, w tym za czyny z art. 228 § 1 i § 4 k.k. Jednakże Sąd Apelacyjny oddalił wniosek prokuratora dotyczący zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za przyjęcie obietnicy korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł w związku z wnioskiem o wydanie wyroku łącznego dla Ryszarda J. Na tę część uchwały, która oddaliła wniosek prokuratora, zażalenie złożył prokurator, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i domagając się uwzględnienia wniosku w całości. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że prokurator słusznie podnosi zarzuty. Podzielił argumentację Sądu Apelacyjnego co do innych zarzutów, ale nie zgodził się z odmową uchylenia immunitetu w odniesieniu do czynu związanego z Ryszardem J. Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro wyjaśnienia Roberta T. zostały uznane za wiarygodne w odniesieniu do pozostałych zarzutów, to niezrozumiałe jest odmawianie im wiarygodności w tym konkretnym przypadku. Podkreślono, że zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie oznacza uznania winy, a jedynie umożliwia wszczęcie postępowania przygotowawczego. W związku z tym Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie prokuratora, zmieniając uchwałę Sądu Apelacyjnego w pkt II w ten sposób, że zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn związany z Ryszardem J., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wyjaśnienia świadka mogą być uznane za wystarczające do uzasadnienia podejrzenia popełnienia przestępstwa, nawet jeśli nie są poparte innymi dowodami, o ile całokształt okoliczności sprawy na to wskazuje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skoro wyjaśnienia Roberta T. zostały uznane za wiarygodne w odniesieniu do pozostałych zarzutów, to niezrozumiałe jest odmawianie im wiarygodności w przypadku zarzutu związanego z Ryszardem J. Nawet jeśli dowód jest mniej obszerny, nie oznacza to, że nie zasługuje na miano dostatecznie uzasadnionego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strona wygrywająca
Prokurator
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| sędzia Sądu Okręgowego | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Prokurator | organ_państwowy | wnioskodawca |
| obrońca sędziego | osoba_fizyczna | obrońca |
| Ryszard J. | osoba_fizyczna | oskarżony (w sprawie pierwotnej) |
| Zenon S. | osoba_fizyczna | oskarżony (w sprawie pierwotnej) |
| Aleksander S. | osoba_fizyczna | oskarżony (w sprawie pierwotnej) |
| Robert T. | osoba_fizyczna | świadek/pośrednik |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 228 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 228 § 4
Kodeks karny
u.s.p. art. 80 § 2c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Pomocnicze
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokurator słusznie podnosi, że skoro wyjaśnienia Roberta T. zostały uznane za wiarygodne w odniesieniu do pozostałych zarzutów, to niezrozumiałe jest odmawianie im wiarygodności w przypadku zarzutu związanego z Ryszardem J. Nawet jeśli dowód jest mniej obszerny, nie oznacza to, że nie zasługuje na miano dostatecznie uzasadnionego. Zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie oznacza uznania winy, a jedynie umożliwia wszczęcie postępowania przygotowawczego.
Odrzucone argumenty
Uchwała Sądu Apelacyjnego w części oddalającej wniosek prokuratora była prawidłowa, a materiał dowodowy nie uprawdopodabniał popełnienia przestępstwa przez sędziego w zakresie zarzutu przyjęcia obietnicy korzyści majątkowej od Ryszarda J.
Godne uwagi sformułowania
Zezwolenie sprowadza się do dania prokuratorowi możliwości wszczęcia postępowania przygotowawczego przeciwko sędziemu przez przedstawienie mu zarzutów popełnienia czynu karalnego. Od tego momentu sędzia będzie korzystać z prawa strony w postępowaniu karnym, z całym dobrodziejstwem środków umożliwiających realizację prawa do obrony.
Skład orzekający
Piotr Hofmański
przewodniczący
Jacek Sobczak
członek
Kazimierz Jaśkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek uchylenia immunitetu sędziowskiego, ocena wiarygodności dowodów w postępowaniu dyscyplinarnym, rola immunitetu w ochronie niezawisłości sędziowskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury uchylania immunitetu sędziowskiego i oceny dowodów w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy korupcji w sądownictwie i uchylenia immunitetu sędziemu, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na wagę problemu i rolę sędziów w systemie prawnym.
“Sąd Najwyższy uchyla immunitet sędziemu oskarżonemu o korupcję – co to oznacza dla wymiaru sprawiedliwości?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUCHWAŁA Z DNIA 7 LIPCA 2004 R. SNO 28/04 Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. Sędziowie SN: Jacek Sobczak, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w związku z zażaleniem wniesionym przez obrońcę, sędziego i prokuratora na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 kwietnia 2004 r., sygn. akt (...), podjął uchwałę: I. Uwzględniając zażalenie prokuratora z m i e n i ł zaskarżoną u c h w a ł ę w pkt II w ten sposób, że zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sądowej sędziego Sądu Okręgowego w sprawie Prokuratury Apelacyjnej o sygn. akt Ds. (...), za to, że w okresie od grudnia 2001 r. do stycznia 2002 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego złożonego w dniu 11 grudnia 2001 r. wniosku o wydanie wyroku łącznego w zakresie połączenia orzeczonych wobec Ryszarda J. kar: 2 lat pozbawienia wolności na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2000 r., sygn. II K 130/96 oraz 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. II K 72/00 – przyjęła od Ryszarda J. za pośrednictwem Roberta T. obietnicę uzyskania korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł. II. Utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę w pozostałej części. 2 U z a s a d n i e n i e Uchwałą z dnia 13 kwietnia 2004 r., sygn. akt (...) Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sądowej sędziego Sądu Okręgowego w sprawie Prokuratury Apelacyjnej o sygnaturze akt Ds. (...) za to, że: 1) w lutym 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 23 lutego 2000 r. o odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II K 137/96 – przyjęła od Zenona S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść majątkową w kwocie 3.000,00 zł; 2) w czerwcu 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosków z dnia 14 czerwca 2000 r.: o uchylenie listu gończego oraz o odroczenie wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wobec Aleksandra S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 22 maja 1998 r., sygn. akt II K 104/96 – przyjęła od Aleksandra S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść majątkową w kwocie 10.000,00 zł; 3) w listopadzie 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 22 listopada 2000 r. o odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II K 137/96 - przyjęła od Zenona S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść majątkową w kwocie 5.000,00 zł; 3 4) w okresie od września 2001 r. do października 2001 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 4 października 2001 r. o odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II K 137/96 – przyjęła od Zenona S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść majątkową w kwocie 5.000,00 zł – to jest za czyny odpowiadające znamionom przestępstwa z art. 228 § 1 k.k.; 5) w okresie od maja 2002 r. do października 2002 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 9 maja 2002 r. o odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II K 137/96 – uzależniała wydanie korzystnego dla Zenona S. orzeczenia od otrzymania obiecanej przez niego, za pośrednictwem Roberta T., korzyści majątkowej w kwocie 5.000,00 zł – to jest za czyn odpowiadający znamionom przestępstwa z art. 228 § 4 k.k. Tą samą uchwałą Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek Prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do odpowiedzialności karnej sądowej za to, że w okresie od grudnia 2001 r. do stycznia 2002 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego złożonego w dniu 11 grudnia 2001 r. wniosku o wydanie wyroku łącznego w zakresie połączenia orzeczonych wobec Ryszarda J. kar: 2 lat pozbawienia wolności na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2000 r., sygn. II K 130/96 oraz 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. II K 72/00 - przyjęła od Ryszarda J., za pośrednictwem Roberta T., obietnicę uzyskania korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł 4 – to jest za czyn odpowiadający znamionom przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zawiesił obwinioną w czynnościach służbowych (pkt III uchwały) i obniżył jej wynagrodzenie na czas trwania zawieszenia do 50% (pkt IV uchwały). Na powyższą uchwałę, w części zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej złożyli zażalenia obwiniona i jej obrońca. Zarzucili jej obrazę przepisów postępowania: art. 2 § 2 , art. 4, art. 7 , art. 410 i art. 424 k.p.k., polegającą na: przeprowadzeniu postępowania dowodowego niezgodnie z zasadą dochodzenia do prawdy; błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę uchwały, tj. wadliwym i dowolnym ustaleniu, iż materiał dowodowy zebrany przez prokuratora dostatecznie uprawdopodobnił, że zostały popełnione przestępstwa; sporządzeniu uzasadnienia nie spełniającego wymogów art. 424 k.p.k. Sędzia Sądu Okręgowego i jej obrońca wnieśli o zmianę zaskarżonej uchwały poprzez nieuwzględnienie złożonego przez Prokuratora wniosku o zezwolenie na pociągniecie obwinionej do odpowiedzialności karnej w całości oraz uchylenie punktu III i IV uchwały. Uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w części oddalającej wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do odpowiedzialności karnej zaskarżył Prokurator i wnosząc o zmianę uchwały w zaskarżonej części i orzeczenie o uwzględnieniu jego wniosku w całości zarzucił jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie Prokuratora kompleksowa ocena obciążających sędziego Sądu Okręgowego, konsekwentnych i spójnych wyjaśnień Roberta T., wsparta dowodami pośrednimi, determinuje wniosek o ich wiarygodności w całości, a tym samym uzasadnia dostatecznie podejrzenie popełnienia przez obwinioną przestępstwa. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 5 Zasadniczą przesłanką podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa (art. 80 § 2c u.s.p). Sąd Najwyższy w pełni podziela argumentację Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego uzasadniającą jego orzeczenie w zakresie uchylenia immunitetu sędziego Sądu Okręgowego; nie zgadza się jednak z jego stanowiskiem w zakresie odmowy uchylenia immunitetu w odniesieniu do zarzutu przyjęcia obietnicy uzyskania korzyści majątkowej w kwocie 10.000,00 zł w związku z wnioskiem o wydanie wyroku łącznego wobec Ryszarda J. Prokurator słusznie podnosi w uzasadnieniu swego zażalenia, iż wobec przyjęcia wyjaśnień Roberta T. za ważny dowód obciążający w odniesieniu do pozostałych zarzutów kierowanych pod adresem sędziego, niezrozumiałe jest odmówienie wiarygodności tym samym wyjaśnieniom co do czynu zabronionego, związanego z osobą Ryszarda J. Również w odniesieniu do tej części wyjaśnień Roberta T. uzasadniona jest ocena, iż w sprawie nie występują okoliczności, które uzasadniałyby, iż mamy w niej do czynienia z fałszywymi pomówieniami wobec sędziego. To, że w zakresie tego jednego zarzutu wyjaśnienia tej osoby nie są poparte treścią zapisu dźwiękowego na kasecie, ani też jednoznacznymi zeznaniami innych osób przesłuchanych w sprawie, nie oznacza jeszcze, iż dowód ten należy zdyskredytować. Okoliczność, iż w przypadku pozostałych zarzutów są one uwiarygodnione jeszcze innymi dowodami, nie przesądza bowiem, że zarzut wsparty mniej obszernym materiałem dowodowym nie zasługuje na miano dostatecznie uzasadnionego. W przedmiotowej sprawie należało ponadto mieć na względzie także i to, że uwiarygodnienie zasadności tego zarzutu wynika również z całokształtu jej okoliczności, w tym charakteru i jednorodzajowości czynów wskazanych we wniosku o uchylenie immunitetu. Instytucja immunitetu sędziowskiego jako jeden z elementów gwarancji niezawisłości sędziowskiej ma przede wszystkim służyć interesowi wymiaru 6 sprawiedliwości. Interes zaś samego sędziego powinien być postrzegany przez pryzmat drugiej racji istnienia tego immunitetu, a mianowicie domniemania uczciwości sędziego, jako osoby o nieskazitelnym charakterze, spełniającej najwyższe wymagania zawodowe i moralne. Oceniając sprawę w tym kontekście Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny jest zdania, iż z całokształtu jej okoliczności wynika, że jedynie umożliwienie poddania zarzutów stawianych sędziemu pod osąd Sądu będzie dawało jej możliwość obronienia swych ewentualnych racji. Należy bowiem wziąć pod uwagę odmienność przedmiotu orzekania przez Sądem Dyscyplinarnym w przedmiocie uchylenia immunitetu, od orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej. Słusznie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przytoczył tę wypowiedź Sądu Najwyższego, w której wskazuje on, że zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej nie oznacza jeszcze uznania sędziego za winnego popełnienia przestępstwa w wyniku procesu karnego (postanowienie z dnia 18 września 2002 r., sygn. akt SNO 23/02 – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego 2002, z. I-II, poz. 32). Zezwolenie sprowadza się do dania prokuratorowi możliwości wszczęcia postępowania przygotowawczego przeciwko sędziemu przez przedstawienie mu zarzutów popełnienia czynu karalnego. Od tego momentu sędzia będzie korzystać z prawa strony w postępowaniu karnym, z całym dobrodziejstwem środków umożliwiających realizację prawa do obrony. Wobec powyższego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny podjął uchwałę, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI