II K 1279/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła oskarżenia E. P., prezes zarządu spółki, o popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 kk (oszustwo) i art. 271 § 1 kk (poświadczenie nieprawdy). Prokuratura zarzuciła jej, że w okresie od września 2020 r. do maja 2021 r. doprowadziła P. Ś., prowadzącego działalność transportową, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na kwotę 43.935 zł. Miało to nastąpić poprzez zlecanie usług transportowych bez zamiaru zapłaty i wystawianie nierzetelnych not obciążeniowych, które miały uzasadniać brak płatności. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, po przeprowadzeniu postępowania, uniewinnił oskarżoną. Sąd uznał, że brak jest dowodów na bezpośredni kontakt E. P. z pokrzywdzonym, ani na jej udział w wystawianiu dokumentów, w tym not obciążeniowych. Zeznania pokrzywdzonego nie wskazywały na kontakt z oskarżoną, a ona sama wyjaśniła, że jako prezes zarządu zawierała wiele umów, ale podpisywali je pełnomocnicy, a płatnościami zajmowała się księgowość. Sąd uznał jej wyjaśnienia za wiarygodne w świetle zebranego materiału dowodowego, w tym faktu, że na dokumentach związanych z realizacją umowy nie było jej podpisu. Wobec braku dowodów winy, sąd zastosował zasadę domniemania niewinności i uniewinnił oskarżoną, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaGranice odpowiedzialności karnej członków organów spółek, rozróżnienie między oszustwem a niewywiązaniem się z zobowiązania cywilnoprawnego, znaczenie dowodów w sprawach karnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów w tej sprawie. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prezes zarządu spółki ponosi odpowiedzialność karną za działania firmy, jeśli nie ma dowodów na jego bezpośredni udział w oszukańczych czynach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność karna osoby fizycznej wymaga udowodnienia jej bezpośredniego działania wyczerpującego znamiona czynu zabronionego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest dowodów na bezpośredni kontakt oskarżonej z pokrzywdzonym lub na jej udział w wystawianiu dokumentów, co jest kluczowe dla przypisania odpowiedzialności za oszustwo i poświadczenie nieprawdy.
Czy niewywiązanie się z umowy o świadczenie usług transportowych, nawet połączone z wystawieniem not obciążeniowych, zawsze stanowi oszustwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kluczowe jest wykazanie zamiaru oszukania kontrahenta już w chwili zawierania umowy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że podstawowym kryterium rozgraniczenia oszustwa od niewywiązania się z zobowiązania cywilnoprawnego jest udowodnienie, że sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, mając świadomość, że druga strona nie zawarłaby jej na tych warunkach, gdyby znała rzeczywisty stan.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. P. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| P. Ś. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| (...) | spółka | podmiot gospodarczy |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przepis penalizuje zachowanie podjęte w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, które doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu. Wymaga wykazania zamiaru bezpośredniego i świadomości wprowadzenia w błąd oraz doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
k.k. art. 271 § 1
Kodeks karny
Przepis penalizuje poświadczenie nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego lub inną osobę uprawnioną do wystawiania dokumentu co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Wymaga osobistego oddziaływania na treść dokumentu i działania umyślnie.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący zbiegu przepisów, wskazujący na zastosowanie przepisu penalizującego surowiej lub bardziej szczegółowo.
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniu karnym powinna stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne, dokonane w oparciu o wszystkie przeprowadzone dowody, poddane swobodnej ocenie.
k.p.k. art. 5 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek udowodnienia odnosi się do ustaleń niekorzystnych dla oskarżonego, który korzysta z domniemania niewinności.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na bezpośredni kontakt oskarżonej z pokrzywdzonym. • Brak dowodów na udział oskarżonej w wystawianiu dokumentów (not obciążeniowych). • Wyjaśnienia oskarżonej zgodne z materiałem dowodowym. • Zastosowanie zasady domniemania niewinności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonej.
Godne uwagi sformułowania
Prawo karne pozwala na pociągnięcie do odpowiedzialności za przestępstwo jedynie osoby fizycznej, która swoim zachowaniem wyczerpała znamiona czynu zabronionego. • Podstawowym kryterium rozgraniczenia oszustwa od niewywiązania się z zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym jest wykazanie, że w chwili zawierania zobowiązania sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, to jest dążył do uzyskania świadczenia poprzez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, mając świadomość, że gdyby druga strona umowy znała rzeczywisty stan, nie zawarłaby umowy lub nie zawarłaby jej na tych warunkach, na jakich została zawarta. • Nie każde niewywiązanie się z umowy, będzie jednocześnie popełnieniem przestępstwa oszustwa.
Skład orzekający
Wojciech Langer
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Granice odpowiedzialności karnej członków organów spółek, rozróżnienie między oszustwem a niewywiązaniem się z zobowiązania cywilnoprawnego, znaczenie dowodów w sprawach karnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów w tej sprawie. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa karnego dotyczące odpowiedzialności za czyny popełnione przez spółkę oraz rozróżnienia między odpowiedzialnością karną a cywilną. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem gospodarczym i karnym.
“Czy prezes firmy odpowiada karnie za długi spółki? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 43 935 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.