II K 1255/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu naruszenia miru domowego, uznając, że jego przebywanie w lokalu użyczonym matce nie naruszało praw właścicielki.
Oskarżony R.D. został oskarżony o naruszenie miru domowego mieszkania swojej siostry A.P. poprzez wdzieranie się do niego i nieopuszczanie go na żądanie. Sąd Rejonowy w Świdnicy uniewinnił oskarżonego, stwierdzając, że jego przebywanie w lokalu, który jego matka zajmowała na zasadzie umowy użyczenia od siostry, nie stanowiło naruszenia miru domowego właścicielki. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i w tym przypadku prawa właścicielki były ograniczone umową użyczenia.
Sąd Rejonowy w Świdnicy rozpatrywał sprawę karną przeciwko R.D., oskarżonemu o naruszenie miru domowego mieszkania należącego do jego siostry, A.P. Oskarżony miał wdzierać się do mieszkania i nie opuszczać go na żądanie właścicielki w okresie od czerwca 2008 do listopada 2013 roku. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, doszedł do wniosku, że zarzut jest chybiony. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że A.P. użyczyła lokal swojej matce, C.D., która z kolei pozwoliła zamieszkać w nim swojemu synowi, R.D. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i doznaje ograniczeń. W sytuacji, gdy właścicielka oddała lokal do użytkowania matce na podstawie umowy użyczenia, to miejsce stało się dla niej "cudzym" w kontekście ochrony prawnokarnej miru domowego. Sąd uznał, że R.D. przebywał wyłącznie w pomieszczeniach zajmowanych przez matkę i nie zakłócał korzystania przez A.P. z pozostałej części nieruchomości. Powołując się na Konstytucję RP (art. 47, 50) oraz Konwencję o ochronie praw człowieka, sąd stwierdził, że nienaruszalność mieszkania i prawo do ochrony życia prywatnego są istotnymi dobrami osobistymi. W konsekwencji, sąd uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu i zaliczył koszty postępowania na rachunek Skarbu Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przebywanie w lokalu użyczonym matce oskarżonego przez właścicielkę nieruchomości nie stanowi naruszenia miru domowego właścicielki, ponieważ właścicielka, oddając lokal do użytkowania matce, wyzbyła się części uprawnień w zakresie korzystania z lokalu i przekazała je matce, a tym samym nie korzysta ona z ochrony przewidzianej przez art. 193 kk.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo własności nie jest absolutne i doznaje ograniczeń. W sytuacji umowy użyczenia lokalu mieszkalnego pomiędzy właścicielką a jej matką, lokal ten stał się dla właścicielki "cudzym" w kontekście ochrony prawnokarnej miru domowego. Oskarżony przebywał wyłącznie w pomieszczeniach zajmowanych przez matkę, nie zakłócając korzystania przez właścicielkę z pozostałej części nieruchomości. Powołano się na ochronę prawną życia prywatnego i nienaruszalność mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
R. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| C. D. | osoba_fizyczna | świadek |
| J. Z. | osoba_fizyczna | świadek |
| E. F. | osoba_fizyczna | świadek |
| P. D. | osoba_fizyczna | świadek |
| Asesor Prokuratury Rejonowej w Świdnicy A. M. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 193
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
ochrona dóbr osobistych
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 659
Kodeks cywilny
k.c. art. 668
Kodeks cywilny
k.c. art. 690
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa użyczenia lokalu mieszkalnego pomiędzy właścicielką a jej matką ogranicza prawo własności właścicielki w zakresie ochrony prawnokarnej miru domowego. Przebywanie oskarżonego w lokalu użyczonym matce nie narusza miru domowego właścicielki, ponieważ nie zakłóca jej korzystania z pozostałej części nieruchomości. Ochrona prawna życia prywatnego i nienaruszalność mieszkania, wynikające z Konstytucji i EKPC, mają pierwszeństwo w tym przypadku.
Odrzucone argumenty
Oskarżony naruszył mir domowy właścicielki poprzez wdzieranie się do mieszkania i nieopuszczanie go na żądanie. Prawo własności A.P. jest absolutne i pozwala jej na żądanie opuszczenia nieruchomości przez osoby bez tytułu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Prawo własności (...) nie ma charakteru absolutnego i doznaje wielu ograniczeń przewidzianych w innych przepisach prawnych rangi ustawowej, kształtujących i chroniących równie istotne prawa obywatelskie innych osób. Skoro A. P. oddała matce do użytkowania lokal mieszkalny, to to miejsce stało się dla niej „ cudzym”, a zatem nie korzysta ona z ochrony przewidzianej przez art. 193 kk , aż do czasu uzyskania przez C. D. lokalu socjalnego, zgodnie z wyrokiem sądu cywilnego. Mir domowy stanowi także dobro osobiste (...) i nie może być rozpatrywany jedynie na płaszczyźnie praw majątkowych.
Skład orzekający
Elżbieta Frączak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 193 kk w kontekście umowy użyczenia i ograniczeń prawa własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu rodzinnego i umowy użyczenia lokalu mieszkalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawa osobiste i umowy cywilne (jak użyczenie) mogą ograniczać nawet prawo własności w kontekście ochrony prawnokarnej, co jest interesujące z perspektywy praktycznej prawników.
“Czy użyczenie mieszkania matce chroni syna przed zarzutem naruszenia miru domowego?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II K 1255/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy w II Wydziale Karnym w składzie Przewodniczący SSR Elżbieta Frączak Protokolant Katarzyna Szafrańska przy udziale Asesora Prokuratury Rejonowej w Świdnicy A. M. po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 roku, 5 czerwca 2014 roku, 23 lipca 2014 roku, 27 października 2014 roku, 17 grudnia 2014 roku, 23 marca 2015 roku sprawy karnej R. D. syna M. i C. z domu P. urodzonego (...) w Ś. oskarżonego o to, że: w okresie od czerwca 2008 roku do listopada 2013 roku w L. woj. (...) działając czynem ciągłym w wykonywaniu z góry powziętego zamiaru, naruszał mir domowy mieszkania znajdującego się na parterze domu oznaczonego nr (...) poprzez wdzieranie się do tego mieszkania, a następnie wbrew wielokrotnych żądaniem osoby uprawnionej miejsca tego nie opuszczał, działając na szkodę A. P. tj. o czyn z art. 193 kk I. oskarżonego R. D. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 193 kk , II. na podstawie art. 632 pkt 2 kpk koszty postępowania zalicza na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Sąd ustalił następujący stan faktyczny : A. P. jest właścicielką nieruchomości położonej w L. (...) zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, gdzie zamieszkuje wspólnie z konkubentem. W budynku tym mieszka również jej matka C. D. zajmując pomieszczenia mieszkalne położone na parterze budynku mieszkalnego na zasadzie umowy użyczenia . W lokalu zajmowanym przez C. D. , zgodnie z jej wolą i życzeniem zamieszkuje również jej syn R. D. , który był wcześniej współwłaścicielem w 1/5 części nieruchomości. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 05 maja 2006r. została odpłatnie zniesiona współwłasność nieruchomości pomiędzy A. P. i R. D. i A. P. została jedynym jej właścicielem. Nadto nakazano R. D. opuszczenie i wydanie właścicielce zajmowane przez siebie pomieszczenia do dnia 30 lipca 2006 roku, co zostało wyegzekwowane przez A. P. w drodze egzekucji komorniczej w dniu (...) kwietnia 2007roku i decyzją Wójta Gminy z 3 marca 2008 roku utrzymaną w mocy przez Wojewodę (...) z dnia 28 kwietnia 2008 roku został wymeldowany z dotychczasowego miejsca zamieszkania. Dowód : - zeznania świadka A. P. k.3, 82-83, - decyzja Wojewody (...) k. 7 - akta Sądu Rejonowego w Świdnicy sygn. akt IC 923/14 , Po opuszczeniu nieruchomości R. D. początkowo tylko odwiedzał C. D. ale z czasem, na życzenie matki pozostającej pod opieką lekarską w związku z wiekiem i licznymi schorzeniami oraz posiadającej umiarkowany stopień niepełnosprawności, ponownie wprowadził się do domu A. P. bez jej wiedzy i zgody. Zamieszkał on razem z matką w pomieszczeniach przez nią zajmowanych do których wchodził nie drzwiami wejściowymi do nieruchomości ale przez balkon. Zamieszkując tam zapewnił matce opiekę i pomoc w czynnościach życia codziennego. Oskarżony oraz C. D. nie ponosili żadnych opłat czynszowych związanych z korzystaniem z nieruchomości. Pomiędzy nimi i właścicielką nieruchomości A. P. istnieje wieloletni ostry konflikt na tle korzystania z nieruchomości oraz ponownego zamieszkania w niej oskarżonego R. D. . Konflikt ten istnieje także pomiędzy oskarżonym i jego pozostałym rodzeństwem, które ma mu zarzuca również, że jako jedyny z ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości zażądał od A. P. spłat z tytułu swojego w niej udziału oraz, że skłócił matkę z pozostałymi dziećmi i ją manipuluje. Dowód : - zeznania świadka A. P. k.3, 82-83, - zeznania świadka C. D. k.12v, 100v-101 - zeznania świadka J. Z. k.23v- (...) , 101, - zeznania świadka E. F. k. 25v-26, 101v-102, - zeznania świadka P. D. k. 28v-29, 102, - częściowo wyjaśnienia oskarżonego k. 18-19, 75-76, A. P. wielokrotnie, bezskutecznie wzywała oskarżonego R. D. do opuszczenia jej nieruchomości. Ostatecznie pismem z dnia 27 września 2013r. wezwała ona swoją matkę C. D. i brata R. D. do opuszczenia jej nieruchomości, a w dniu 16 kwietnia 2014r wystąpiła do sądu z powództwem o ich eksmisję. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 5 grudnia 2014r. w sprawie sygn. akt IC 923/ 14 nakazano C. D. i R. D. opróżnienie, opuszczenie i wydanie powódce A. P. pomieszczeń przez nich zajmowanych w nieruchomości będącej jej własnością, przy czym w stosunku do C. D. eksmisję wstrzymano do czasu zapewnienia jej przez Gminę lokalu socjalnego. Dowód : - zeznania świadka A. P. k.3, 82-83, - zeznania świadka C. D. k.12v, 100v-101 - zeznania świadka J. Z. k.23v- (...) , 101, - zeznania świadka E. F. k. 25v-26, 101v-102, - zeznania świadka P. D. k. 28v-29, 102, - częściowo wyjaśnienia oskarżonego k. 18-19, 75-76, - notatki urzędowe k. 1, 9 , - wezwanie do opuszczenia nieruchomości k. 8, - akta Sądu Rejonowego w Świdnicy sygn. akt IC 923/14 , Oskarżony R. D. urodził się (...) w Ś. , posiada wykształcenie podstawowe, bez zawodu, kawaler, bezdzietny, zatrudniony za uposażeniem ok. 2000 zł miesięcznie, posiada na utrzymaniu matkę, uprzednio sądownie nie karany. Dowód : - dane osobo - poznawcze k.17-18, - dane o karalności k. 106, - wywiad środowiskowy k. 107-108, Oskarżony zarówno w postepowaniu przygotowawczym jak i sądowym nie przyznał się do sprawstwa i winy chociaż przyznał, że na prośbę matki zamieszkał w nieruchomości A. P. , zaprzeczył by mieszkał tam bez tytułu prawnego, powołał się na zgodę A. P. na jego zamieszkanie w czasie mediacji z udziałem redaktorki telewizyjnej, podniósł też okoliczności złego stanu zdrowia matki i konieczności sprawowania nad nią opieki oraz brak tej opieki ze strony siedmiorga jej dzieci, jak i stanu zagrożenia zdrowia matki przez zachowanie wobec niej części rodzeństwa i członków ich rodzin. Sąd zważył co następuje : Oskarżony R. D. stanął pod zarzutem, iż w okresie od czerwca 2008 roku do listopada 2013 roku w L. działając czynem ciągłym w wykonywaniu z góry powziętego zamiaru, naruszał mir domowy mieszkania znajdującego się na parterze domu oznaczonego nr (...) poprzez wdzieranie się do tego mieszkania, a następnie wbrew wielokrotnym żądaniom osoby uprawnionej miejsca tego nie opuszczał, działając na szkodę A. P. tj. o czyn z art. 193 kk . W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego postawiony oskarżonemu zarzut jest , w ocenie sądu, chybiony. Ustalając stan faktyczny w sprawie sąd oparł się przed wszystkim na dowodach w postaci zeznań świadków A. P. , C. D. , J. Z. , E. F. , P. D. a także częściowo na wyjaśnieniach oskarżonego, a to zgodnych z ustalonym stanem faktycznym w sprawie oraz na dokumentach w postaci notatek urzędowych, wezwania do opuszczenia nieruchomości, aktach Sądu Rejonowego w Świdnicy sygn. akt IC 923/14 i innych. Sąd pozytywnie ocenił zeznania A. P. dotyczące stosunków panujących w okresie objętym zarzutem aktu oskarżenia pomiędzy nią jako właścicielką nieruchomości, a jej matką C. D. , z którą łączyła ja niewątpliwie umowa użyczenia zajmowanego przez matkę lokalu położonego w budynku mieszkalnym położonym na terenie nieruchomości oraz jej bratem R. D. . Zeznania te mają potwierdzenie w relacjach wszystkich, również pozytywnie ocenionych, przesłuchanych w sprawie świadków w tym w relacjach C. D. i częściowo także w wyjaśnieniach R. D. oraz w aktach tut. sądu IC 923/14 i innych powołanych wyżej dokumentach. Jak wynika z materiału dowodowego, pomiędzy C. P. a jej matką istniał konflikt interesów , A. P. nie chciała dopuścić do ponownego zamieszkania oskarżonego w jej nieruchomości, natomiast jej matka o to zabiegała i do tego dążyła. Kiedy zorientowała się, że oskarżony nie tylko przychodzi do matki z wizytą ale u niej zamieszkał, wchodząc w obawie przed siostrą do mieszkania matki przez balkon, wielokrotnie wzywała go do opuszczenia nieruchomości a wobec postawy oskarżonego i konsekwentnego stanowiska matki, która wielokrotnie oznajmiała jej, że dopóki żyje to jej syn R. D. będzie do niej przychodził i u niej mieszkał ,we wrześniu 2013r. wezwała pisemnie i matkę i brata do opuszczenia mieszkania, a następnie w kwietniu 2014 r. wystąpiła z powództwem o eksmisję ich obojga. Zatem brak jest podstaw by uznać za wiarygodne wyjaśnienia R. D. , twierdzącego iż uzyskał on zgodę A. P. na ponowne zamieszkanie w jej nieruchomości, wręcz przeciwnie, przecież gdyby taką zgodę uzyskał nie musiałby chociażby wchodzić do mieszkania matki przez drzwi balkonowe. Wykazany brak zgody A. P. nie wskazuje jednakże na wyczerpanie przez oskarżonego znamion art. 193 kk . Przy badaniu realizacji tych znamion konieczne jest uwzględnienie regulacji normatywnych funkcjonujących w innych, pozakarnych dziedzinach prawa. Prawo własności na które powołuje się A. P. , a w ślad za nią Prokurator, nie ma charakteru absolutnego i doznaje wielu ograniczeń przewidzianych w innych przepisach prawnych rangi ustawowej, kształtujących i chroniących równie istotne prawa obywatelskie innych osób. Przenosząc to stwierdzenie na grunt niniejszego postepowania stwierdzić należy, iż A. P. zawierając ze swoją matką ustną umowę użyczenia lokalu mieszkalnego, kiedy to matka zrzekła się nieodpłatnie swojego udziału w nieruchomości na jej rzecz, wyzbyła się przez to , uprawnień w zakresie korzystania z lokalu i przekazała część swoich uprawnień właścicielskich na rzecz matki, w tym niezależną od niej, jako właściciela rzeczy, prawnokarną ochronę lokalu. Mir domowy to prawo niezakłóconego korzystania z domu, mieszkania czy lokalu. Zarówno z zeznań A. P. , C. D. jak i wyjaśnień oskarżonego wynika, iż przebywał on tylko i wyłącznie w pomieszczeniach zajmowanych przez matkę, a więc nie zakłócał A. P. korzystania z pozostałej części nieruchomości. Artykuł 47 Konstytucji RP stanowi, że „ każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym „ Jego rozwinięciem jest m.in. art. 50 Konstytucji zapewniający nienaruszalność mieszkania. Ochronę w tym zakresie przewiduje również art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Mir domowy stanowi także dobro osobiste / art. 23 i (...) kc / i nie może być rozpatrywany jedynie na płaszczyźnie praw majątkowych. Właściciel, zgodnie a art. 140 kc jest uprawniony do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem swego prawa oraz do rozporządzenia nią, zaś najemca, zgodnie z art. 659-668 kc / uzyskuje możliwość używania rzeczy i do ochrony jego praw stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności/ art. 690 kc. / Skoro A. P. oddała matce do użytkowania lokal mieszkalny, to to miejsce stało się dla niej „ cudzym”, a zatem nie korzysta ona z ochrony przewidzianej przez art. 193 kk , aż do czasu uzyskania przez C. D. lokalu socjalnego, zgodnie z wyrokiem sądu cywilnego. Służące za podstawę ustaleń faktycznych dokumenty sąd uznał za nie budzące wątpliwości co do ich autentyczności i prawdziwości, wobec braku zastrzeżeń, a fakty z nich wynikające przyjął za udowodnione. Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd pominął dowody z zeznań świadków S. C. i J. J. jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Konsekwencją powyższych rozważań musiało być orzeczenie uniewinniające oskarżonego R. D. od popełnienia zarzuconego mu występku wraz z zaliczeniem na podstawie art. 632 pkt 2 kpk kosztów postępowania na rachunek Skarbu Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI