II K 119/24

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniawojskowy
przywłaszczenieart. 284 k.k.naprawienie szkodyodstąpienie od karypostępowanie karneugodazachowek

Sąd odstąpił od wymierzenia kary oskarżonej za przywłaszczenie 20 000 zł, uznając, że naprawiła szkodę w całości, a pokrzywdzona nie wnosiła o prowadzenie postępowania.

Oskarżona M. C. została oskarżona o przywłaszczenie 20 000 zł przekazanych jej przez B. K. (1) na rzecz wnuczki M. J. po śmierci B. K. (1). Oskarżona początkowo zaprzeczała posiadaniu środków, przyznała się do nich w toku sprawy cywilnej i ostatecznie wypłaciła pokrzywdzonej należną kwotę w wyniku ugody. Sąd, biorąc pod uwagę naprawienie szkody w całości i brak interesu pokrzywdzonej w dalszym postępowaniu, odstąpił od wymierzenia kary na podstawie art. 295 § 1 k.k.

Sprawa dotyczyła oskarżonej M. C., której zarzucono przywłaszczenie 20 000 zł. Środki te zostały przekazane przez B. K. (1) na rachunek bankowy oskarżonej z poleceniem rozdzielenia ich po śmierci darczyńcy pomiędzy członków rodziny, w tym 20 000 zł dla pokrzywdzonej M. J. Po śmierci B. K. (1), oskarżona zaprzeczyła posiadaniu tych pieniędzy. Dopiero w trakcie postępowania cywilnego o zachowek przyznała, że dysponuje środkami i w wyniku ugody wypłaciła pokrzywdzonej należną kwotę. Sąd, analizując dowody, uznał za wiarygodne zeznania pokrzywdzonej oraz częściowo wyjaśnienia oskarżonej i zeznania świadków. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonej, że środki stanowiły darowiznę, ani twierdzeniom świadków, że pokrzywdzona nie miała otrzymać części środków. Sąd uznał, że oskarżona wyczerpała znamiona czynu z art. 284 § 1 k.k. poprzez przywłaszczenie środków należnych pokrzywdzonej. Jednakże, mając na uwadze, że oskarżona naprawiła szkodę w całości, a pokrzywdzona oświadczyła, że nie ma interesu w dalszym postępowaniu, sąd zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 295 § 1 k.k. i odstąpił od jej wymierzenia. Oskarżona została obciążona kosztami sądowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżona swoim zachowaniem wyczerpała znamiona czynu zabronionego z art. 284 § 1 k.k. poprzez przywłaszczenie środków należnych pokrzywdzonej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżona ukrywała przed pokrzywdzoną fakt posiadania środków i postępowała z nimi jak z własnymi, mimo że były przeznaczone dla pokrzywdzonej zgodnie z wolą darczyńcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odstąpienie od wymierzenia kary

Strona wygrywająca

M. C.

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznaoskarżony
B. K. (1)osoba_fizycznapokrzywdzony (zmarły)
M. J.osoba_fizycznapokrzywdzona
Z. P.osoba_fizycznaświadek
P. C.osoba_fizycznaświadek
J. K.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 284 § § 1

Kodeks karny

Przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego.

k.k. art. 295 § § 1

Kodeks karny

Możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia wobec sprawcy, który dobrowolnie naprawił szkodę w całości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zasądzenia kosztów sądowych od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naprawienie szkody w całości przez oskarżoną. Brak interesu pokrzywdzonej w dalszym prowadzeniu postępowania.

Odrzucone argumenty

Środki pochodzące ze sprzedaży nieruchomości darowanej oskarżonej stanowiły jej wyłączną własność i nie mogły być przedmiotem przywłaszczenia. Pokrzywdzona nie należała do kręgu osób, którym oskarżona miała wypłacić należną kwotę.

Godne uwagi sformułowania

animus rem sibi habendi konflikt został zażegnany nie ma interesu w prowadzeniu postępowania

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 295 § 1 k.k. w przypadkach naprawienia szkody i braku interesu pokrzywdzonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie szkoda została naprawiona, a pokrzywdzony nie wnosi o dalsze postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary w przypadku naprawienia szkody, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd odstąpił od kary za przywłaszczenie. Klucz: naprawienie szkody i zgoda pokrzywdzonej.

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 119/24 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) M. C. w okresie pomiędzy 24 września 2018 r. a 2 sierpnia 2021 r., w O. , powiat (...) , ze środków przekazanych na jej rachunek bankowy przez B. K. (1) przywłaszczyła 20 000 zł na szkodę M. J. , to jest występek z art. 284 § 1 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1. B. K. (1) sprzedała należącą do niej nieruchomość rolną o powierzchni 5,9242 ha położoną w O. . 2. Z kwoty, którą uzyskała ze sprzedaży wpłaciła na rachunek bankowy oskarżonej M. C. 201 204,93 zł, z których to środków korzystała, z poleceniem rozdzielenia ich po jej śmierci pomiędzy członków rodziny, w tym 20 000 zł miało przypaść pokrzywdzonej, będącej jej wnuczką. 3. B. K. darowała oskarżonej nieruchomość rolną o powierzchni 0,6443 ha położoną w O. . 4. Po śmierci B. K. , co miało miejsce 24 września 2018 r., oskarżona w rozmowie z pokrzywdzoną zaprzeczyła, że otrzymała pieniądze do podzielenia pomiędzy członków rodziny. 5. Dopiero w toku sprawy cywilnej o zachowek wytoczonej przez pokrzywdzoną, oskarżona przyznała, że jest w posiadaniu środków, które wpłaciła na jej konto B. K. , które miała po jej śmierci przekazać poszczególnym członkom rodziny. 6. W wyniku ugody zawartej w toku postępowania cywilnego oskarżona wypłaciła pokrzywdzonej należną jej kwotę w całości. zeznania pokrzywdzonej cz. wyjaśnienia cz. zeznania Z. P. zeznania P. C. umowa sprzedaży umowa darowizny POSTANOWIENIE wyciąg z rachunku ugoda dowody wpłaty 275v 275 282 282 5 11 39 98 176v 193 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) M. C. w okresie pomiędzy 24 września 2018 r. a 2 sierpnia 2021 r., w O. , powiat (...) , ze środków przekazanych na jej rachunek bankowy przez B. K. (1) przywłaszczyła 20 000 zł na szkodę M. J. , to jest występek z art. 284 § 1 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 7. Oskarżona przywłaszczyła środki pochodzące ze sprzedaży nieruchomości darowanej jej wcześniej przez B. K. teza aktu oskarżenia 8. Środki w kwocie 201 204,93 zł oskarżona otrzymała od B. K. jako darowiznę. wyjaśnienia 275 9. Pokrzywdzona nie należała do kręgu osób, którym oskarżona miała wypłacić należną kwotę ze środków wpłaconych na jej konto przez B. K. . wyjaśnienia cz. zeznania Z. P. zeznania J. K. 282 OCena DOWOdów 1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1-6 zeznania pokrzywdzonej cz. wyjaśnienia cz. zeznania Z. P. zeznania P. C. umowa sprzedaży umowa darowizny wyciąg z rachunku ugoda dowody wpłaty POSTANOWIENIE - wiarygodne były zeznania pokrzywdzonej, przede wszystkim oczywiste jest to, że musiała osobiście dowiedzieć się od B. K. , iż po jej śmierci oskarżona będzie w posiadaniu pieniędzy, z których ona jako wnuczka ma również otrzymać należną jej część, gdyż w związku ze swoistą zmową milczenia członków rodziny nie mogła ona tej wiedzy uzyskać w inny sposób, nadto bezpośredni kontakt z nią na rozprawie nie dał jakichkolwiek podstaw do kwestionowania ich szczerości, - sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonej złożonym w postępowaniu przygotowawczym w tej części, gdzie przyznała, że pieniądze wpłacone na jej rachunek przez B. K. nie stanowiły darowizny, gdyż dysponowała ona nimi, aż do swojej śmierci, w pozostałym zakresie jej wyjaśnienia nie zasługiwały na wiarę, - zeznania Z. P. były wiarygodne w części w jakiej podała, że środki przekazane oskarżonej ze sprzedaży pola nie stanowiły darowizny, jak również że po śmierci B. K. oskarżona miała je podzielić, natomiast sąd nie dał im wiary w pozostałym zakresie, - wiarygodne były zeznania P. C. , wynikało z nich pośrednio, że B. K. z kwoty wpłaconej na konto oskarżonej przewidziała dla wnuków kwotę po 20 000 zł, - dowody z dokumentów nie były kwestionowane przez strony, a ich prawdziwość i autentyczność nie budziły wątpliwości, 1.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 7 teza aktu oskarżenia - oskarżona nie mogła z istoty rzeczy przywłaszczyć środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości darowanej jej wcześniej przez B. K. , gdyż od chwili darowania jej nieruchomości rolnej o powierzchni 0,6443 ha położonej w O. , stała się ona jej właścicielką, a więc wszelkie pieniądze uzyskanie ze sprzedaży stanowiły jej wyłączną własność, nie mogły być więc przedmiotem przywłaszczenia, natomiast odrębną kwestią jest zaliczenie wartości owej nieruchomości na poczet schedy spadkowej, co nie rzutowało jednak na kwestię własności środków pochodzących z jej sprzedaży i brak możliwości ich przywłaszczenia, 8 wyjaśnienia - sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonej złożonym na rozprawie, że środki w kwocie 201 204,93 zł otrzymała ona od B. K. jako darowiznę, gdyż pozostawały w sprzeczności nie tylko z jej wcześniejszymi wyjaśnieniami, ale również z zeznaniami świadków, dlatego też sąd uznał je w tej części wyłącznie za linię obrony mającą na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej, 9 wyjaśnienia cz. zeznania Z. P. cz. zeznania J. K. - niewiarygodne były twierdzenia oskarżonej i wskazanych świadków, w części w jakiej twierdzili, że środki przekazane przez B. K. oskarżonej, a pochodzące ze sprzedaży nieruchomości rolnej, nie miały przypaść w udziale pokrzywdzonej, bo nie pracowała nigdy na rodzinnym polu, gdyż przeczą temu wiarygodne zeznania pokrzywdzonej, która jak wspomniano musiała o tym dowiedzieć się właśnie od babki, - w ocenie sądu taka argumentacja była wynikiem uzgodnień pomiędzy tymi osobami, które uważały, że środki te nie należą się pokrzywdzonej, a nie wynikiem decyzji B. K. , zresztą potwierdza to również okoliczność, że początkowo oskarżona w rozmowie z pokrzywdzoną zaprzeczała, by takie środki w ogóle były w jej posiadaniu, a ujawnione zostało to dopiero w postępowaniu cywilnym, - nie mógł być uznany za trafny argument, że gdyby B. K. chciała darować środki pokrzywdzonej to zrobiłaby to za życia, gdyż większość z bliskich jej osób nie otrzymało tych środków, a miała nimi dopiero po jej śmierci zadysponować oskarżona - stosownie do woli zmarłej, - co więcej w toku postępowania cywilnego wartość nieruchomości sprzedanej przez B. K. została bez wątpliwości zaliczona przez sąd na poczet schedy spadkowej, a spadkobiercą była również pokrzywdzona, pozostałe dowody z dokumentów - dowody z pozostałych dokumentów nie miały znaczenia dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ 1.3. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem 1 M. C. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Czyn zabroniony z art. 284 § 1 k.k. popełnia ten kto, przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe. Przepis ten chroni prawo własności, jak również inne prawa majątkowe. Występek ten ma charakter powszechny, jego sprawcą może więc być każdy. Istotą tego przestępstwa jest działanie w celu uczynienia z cudzej rzeczy swojej własności wbrew woli lub wiedzy osoby uprawnionej ( animus rem sibi habendi ). Zgodnie z przepisem art. 295 § 1 k.k. m.in. wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 284 § 1 k.k. , który dobrowolnie naprawił szkodę w całości, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny sąd stwierdził, że oskarżona nie mogła dokonać przywłaszczenia kwoty 53 333 zł pochodzącej ze sprzedaży jej własnej nieruchomości. Natomiast sąd nie miał wątpliwości, że oskarżona po śmierci B. K. , ukrywała przed pokrzywdzoną fakt posiadania środków, z których miała wypłacić należną jej część po śmierci babki i postępowała z tymi środkami jak z własnymi, czym dopuściła się ich przywłaszczenia w części należnej pokrzywdzonej, a tym samym swoim zachowaniem wyczerpała znamiona czynu zabronionego z art. 284 § 1 k.k. Na marginesie wspomnieć należy, że sądowi z urzędu znana jest treść wyroku z 22 marca 2023 r., sygn. akt II K 1088/22, jednakże sąd karny nie jest związany ani orzeczeniem sądu karnego zapadłym w innej sprawie, ani też ustaleniami faktycznymi lub też treścią wyroku w takiej sprawie (tak m.in. SN w wyroku z 30 września 1986 r., sygn. akt II KR 192/86). Wina oskarżonej nie budziła wątpliwości, gdyż zdecydowała się ona na zachowanie niezgodne z prawem, chociaż bezprawność czynu była rozpoznawalna i mogła działać zgodnie z normą prawną, a nie zachodziły żadne okoliczności wyłączające lub ograniczające winę. ☐ 1.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.4. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 1.5. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 1.6. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności M. C. 1 1 - mając na uwadze to, że oskarżona naprawiała szkodę w całości, a konflikt został zażegnany, zaś pokrzywdzona oświadczyła, że wszystko zostało wyjaśnione pomiędzy nimi i nie ma interesu w prowadzeniu postępowania, sąd uznał, że zachodziły podstawy do zastosowania instytucji z art. 295 § 1 k.k. i odstąpił od wymierzenia kary. 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 na podstawie art. 627 k.p.k. zasądzono od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 371,30 zł, w tym opłatę w wysokości 30 zł. 1Podpis

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI