II K 1166/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił w całości wyrok Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 5 lutego 2015 r. (sygn. akt II K 1166/14) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wyrok Sądu Rejonowego został wydany na wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy, zgodnie z art. 335 kpk. Prokurator zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 343 § 7 kpk w zw. z art. 335 § 1 kpk, polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku, który nie zawierał orzeczenia o nawiązkach na rzecz pokrzywdzonych. W konsekwencji doszło do naruszenia prawa materialnego – art. 57a § 2 kk, który nakazuje obligatoryjne orzeczenie nawiązki w przypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim, chyba że orzeczono obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy nie dostrzegł wady wniosku prokuratorskiego, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego. Dodatkowo, Sąd Okręgowy wskazał, że kara za czyn z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk została wymierzona w niższej wysokości niż przewiduje ustawa (nie niższej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę). Sąd Okręgowy podkreślił, że sądy nie mogą bezkrytycznie akceptować wniosków prokuratorskich o skazanie bez rozprawy, a muszą kontrolować ich poprawność formalną i materialną. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy ma rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych. Sąd Okręgowy zaznaczył, że ze względu na zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 kpk i art. 443 kpk), nie jest możliwe wymierzenie kary za czyn z punktu IV w wyższym wymiarze niż w zaskarżonym wyroku, mimo stwierdzonych wadliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProcedura skazania bez rozprawy (art. 335 kpk), obowiązek orzekania nawiązek w sprawach o czyny chuligańskie (art. 57a kk), kontrola sądowa wniosków prokuratorskich, zakaz reformationis in peius.
Dotyczy specyficznej sytuacji skazania bez rozprawy i wadliwości wniosku prokuratora. Interpretacja art. 57a kk ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uwzględnienie przez sąd wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy, złożonego na podstawie art. 335 kpk, jest dopuszczalne, jeśli wniosek ten nie zawiera orzeczenia o obligatoryjnej nawiążce na rzecz pokrzywdzonego, przewidzianej w art. 57a § 2 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uwzględnienie takiego wniosku jest niedopuszczalne, gdyż prowadzi do naruszenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd nie może bezkrytycznie akceptować wniosków prokuratorskich o skazanie bez rozprawy. Musi zbadać ich poprawność formalną i materialną. W przypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim, obligatoryjne jest orzeczenie nawiązki na rzecz pokrzywdzonego (art. 57a § 2 kk), chyba że orzeczono obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia. Brak takiego orzeczenia w wniosku czyni go wadliwym.
Czy kara wymierzona za występek o charakterze chuligańskim (art. 288 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk) może być niższa niż dolna granica ustawowego zagrożenia zwiększona o połowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara musi być wymierzona w wysokości nie niższej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.
Uzasadnienie
Przepis art. 57a § 1 kk kategorycznie nakazuje wymierzenie kary w określonym, podwyższonym wymiarze w przypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim. Kara 3 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 288 § 1 kk była niższa niż wymagana.
Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może orzec na niekorzyść oskarżonego ponad granice zaskarżenia lub w zakresie, który narusza zakaz reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy jest związany granicami zaskarżenia i zakazem reformationis in peius (art. 434 § 1 kpk i art. 443 kpk).
Uzasadnienie
Zakaz reformationis in peius oznacza, że sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie może orzec na niekorzyść oskarżonego, jeśli środek odwoławczy pochodził od oskarżyciela publicznego, chyba że stwierdzono uchybienia podniesione w środku odwoławczym lub podlegające uwzględnieniu z urzędu. W tym przypadku, mimo wadliwości kary wymierzonej za czyn z punktu IV, nie można jej podwyższyć w postępowaniu ponownym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej Bogusław Tupaj | organ_państwowy | prokurator |
| D. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. K. (2) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| G. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 160 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 263 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 57a § § 1
Kodeks karny
Nakazuje wymierzenie kary przewidzianej za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości nie niższej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę w przypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim.
k.k. art. 57a § § 2
Kodeks karny
Nakazuje sądowi orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego w przypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim, chyba że orzeka obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia.
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek prokuratora.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu rozpoznającego wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 1 kpk do zbadania sprawstwa i innych istotnych okoliczności prawno-karnych.
Pomocnicze
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius - ograniczenia orzekania na niekorzyść oskarżonego przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius w postępowaniu ponownym.
u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 3 § ust. 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut prokuratora dotyczący naruszenia art. 343 § 7 kpk w zw. z art. 335 § 1 kpk poprzez uwzględnienie wadliwego wniosku o skazanie bez rozprawy, który nie zawierał orzeczenia o nawiązkach na rzecz pokrzywdzonych. • Konsekwentne naruszenie prawa materialnego – art. 57a § 2 kk – wynikające z braku orzeczenia obligatoryjnej nawiązki. • Wymierzenie kary za czyn z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk w wysokości niższej niż przewiduje ustawa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. • Kontrola odwoławcza potwierdziła zasadność zarzutu naruszenia reguł postępowania określonych w art. 343 § 7 kpk w zw. z art. 335 § 1 kpk. • Owo uchybienie miało charakter istotny, gdyż pociągnęło za sobą obrazę prawa materialnego, której następstwem była wada pierwszoinstancyjnego orzeczenia. • Procedowania sądów nie może bowiem sprowadzać się do bezkrytycznego akceptowania wniosków prokuratorskich o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy. • Skazanie bez przeprowadzenia rozprawy musi zostać poprzedzone gruntownymi badaniami wszystkich kryteriów dopuszczalności takiego wniosku. • Zakaz reformationis in peius również obejmuje etap powtórnego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji, co z kolei reguluje art. 443 kpk.
Skład orzekający
Bożena Ziółkowska
przewodniczący
Hanna Bartkowiak
sprawozdawca
Andrzej Klimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Procedura skazania bez rozprawy (art. 335 kpk), obowiązek orzekania nawiązek w sprawach o czyny chuligańskie (art. 57a kk), kontrola sądowa wniosków prokuratorskich, zakaz reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania bez rozprawy i wadliwości wniosku prokuratora. Interpretacja art. 57a kk ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest skrupulatne przestrzeganie procedur przez sądy, nawet przy skazaniu bez rozprawy, i jakie mogą być konsekwencje błędów formalnych dla prawa materialnego i praw oskarżonego.
“Sąd uchylił wyrok za błąd proceduralny: dlaczego skazanie bez rozprawy wymaga od sędziego czujności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.