II K 1151/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, IV Wydział Karny-Odwoławczy, rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego J. M. od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt II K 1151/19, którym oskarżony został skazany z art. 56 § 2 kks w zb. z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks. Obrońca wniósł o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, podnosząc szereg zarzutów dotyczących obrazy przepisów postępowania (m.in. art. 7 kpk, art. 5 § 1 i 2 kpk), błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy przepisów prawa materialnego (m.in. art. 6 § 2 kks, art. 56 § 2 kks, art. 62 § 2 kks, art. 4 § 2 kks, art. 106e ustawy o VAT). Sąd Okręgowy, po szczegółowej analizie zarzutów, uznał je wszystkie za niezasadne. Stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej, swobodnej oceny dowodów, a ustalenia faktyczne są trafne i znajdują oparcie w materiale dowodowym. Sąd odwoławczy podkreślił, że zasada in dubio pro reo ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy wątpliwości nie dają się usunąć, a w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji wyczerpał możliwości poznawcze. Odnosząc się do zarzutów dotyczących prawa materialnego, sąd odwoławczy wyjaśnił prawidłową interpretację przepisów dotyczących czynu ciągłego oraz umyślności działania sprawcy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając go za sprawiedliwy i celowy. Oskarżony został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących czynu ciągłego w prawie karnym skarbowym, ocena dowodów w sprawach podatkowych, odpowiedzialność podatnika za działania księgowej.
Dotyczy specyficznych przepisów kks i ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w danym okresie.
Zagadnienia prawne (7)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i dokonał ustaleń faktycznych w sprawie o przestępstwo skarbowe, nie naruszając przy tym przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji dokonał kompleksowej i obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie naruszając przepisów procedury.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk) i była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Apelacja kwestionująca tę ocenę powinna przedstawiać konkretne argumenty wskazujące na nielogiczność lub niezgodność z wiedzą lub doświadczeniem życiowym, czego obrona nie uczyniła.
Czy w sprawie zachodziły wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego zgodnie z zasadą in dubio pro reo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie zaistniały niedające się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.
Uzasadnienie
Zasada in dubio pro reo ma zastosowanie dopiero po wyczerpaniu możliwości poznawczych. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji dysponował wystarczającym spektrum dowodów, które po prawidłowej ocenie pozwoliły na poczynienie niewątpliwych ustaleń faktycznych. Wersja budowana przez obronę nie tworzyła logicznej i dowodowo podpartej konstrukcji.
Czy zachowania oskarżonego, popełnione w okresie od lutego 2014 r. do marca 2015 r., mogą stanowić jeden czyn ciągły w rozumieniu art. 6 § 2 kks?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowania oskarżonego można uznać za czyn ciągły.
Uzasadnienie
Interpretacja art. 6 § 2 kks wskazuje, że 'krótkie odstępy czasu' odnoszą się do okresu między kolejnymi zachowaniami, a nie między pierwszym a ostatnim. W przypadku oskarżonego, między przypisanymi mu poszczególnymi zachowaniami zachodziły krótkie odstępy czasu, poniżej 6 miesięcy.
Czy zachowania oskarżonego zostały popełnione w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności, aby uznać je za jeden czyn ciągły?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowania oskarżonego zostały popełnione w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że przypisanym oskarżonemu działaniom przy składaniu deklaracji VAT-7 towarzyszył ten sam zamiar minimalizowania należności podatkowych lub wykorzystywania nadarzającej się okazji. Sformułowanie 'z góry powziętym zamiarem' użyte przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zostało uznane za omyłkowe.
Czy niezapłacenie części faktury przez oskarżonego jest wystarczające do przypisania mu zamiaru uszczuplenia podatku, zwłaszcza gdy twierdził, że rozliczył się w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezapłacenie części faktury, w kontekście innych dowodów, może świadczyć o zamiarze uszczuplenia podatku.
Uzasadnienie
Zarzut ten miał charakter pozorny materialnoprawny, a w rzeczywistości kwestionował ustalenia faktyczne. Sąd odwoławczy wskazał, że wadliwość orzeczenia wynikająca z błędnych ustaleń faktycznych nie może być rozpatrywana w kategoriach naruszenia prawa materialnego.
Czy oskarżony miał prawo ująć w kosztach uzyskania przychodów wszystkie faktury za paliwo, nawet jeśli nie wskazano na nich numerów rejestracyjnych pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oskarżony nie miał prawa ująć w kosztach uzyskania przychodów faktur za paliwo, jeśli nie wykazał, że spełnione zostały warunki do odliczenia podatku.
Uzasadnienie
Brak wskazania danych rejestracyjnych pojazdu uniemożliwiał weryfikację, czy zakup paliwa dotyczył pojazdów wykorzystywanych wyłącznie dla potrzeb działalności gospodarczej i czy spełnione zostały warunki do odliczenia podatku, zwłaszcza w okresie obowiązywania zakazu odliczenia dla samochodów osobowych.
Czy zachowanie oskarżonego świadczy o jego działaniu umyślnym, w tym w zamiarze ewentualnym, mimo jego twierdzeń o braku świadomości nieprawidłowości i zaufaniu do księgowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie oskarżonego świadczy o jego umyślnym działaniu, co najmniej w zamiarze ewentualnym.
Uzasadnienie
Okoliczności sprawy, w tym długoletni staż oskarżonego w branży, sposób wystawiania i wykorzystywania faktur, a także korzystanie z nieformalnej pomocy księgowej, pozwalały na przypisanie mu umyślności. Twierdzenia o braku świadomości i zaufaniu do księgowej nie były wystarczające do podważenia ustaleń sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (28)
Główne
kks art. 56 § 2
Kodeks karny skarbowy
kks art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
kks art. 6 § 2
Kodeks karny skarbowy
kks art. 7 § 1
Kodeks karny skarbowy
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 113 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
ustawa o VAT art. 106e
Ustawa o podatku od towarów i usług
kks art. 4 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 616 § 1
Kodeks postępowania karnego
ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. art. 3 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
kks art. 37 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 86a § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 86a § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 88a
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy. • Nie zachodziły wątpliwości uzasadniające zastosowanie zasady in dubio pro reo. • Zachowania oskarżonego można uznać za czyn ciągły. • Oskarżony działał umyślnie, co najmniej w zamiarze ewentualnym. • Niezapłacenie części faktury może świadczyć o zamiarze uszczuplenia podatku. • Brak wskazania numerów rejestracyjnych pojazdów uniemożliwiał odliczenie VAT za paliwo. • Oskarżony miał świadomość nieprawidłowości lub działał w zamiarze ewentualnym.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania przez dowolną ocenę dowodów. • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Niezastosowanie zasady in dubio pro reo. • Niewłaściwa interpretacja art. 6 § 2 kks dotycząca czynu ciągłego. • Niewłaściwa interpretacja art. 6 § 2 kks dotycząca tego samego zamiaru/sposobności. • Niezapłacenie części faktury nie jest wystarczające do przypisania zamiaru uszczuplenia. • Brak obowiązku wskazywania numerów rejestracyjnych na fakturach za paliwo. • Brak dowodów na umyślność działania oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja, w której podniesiono zarzut dowolnej oceny dowodów, powinna przedstawiać argumenty uzasadniające tezę, że sposób rozumowania sądu pierwszej instancji jest niezgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, a więc nielogiczny, ewentualnie niezgodny z zasadami wiedzy lub doświadczenia życiowego, tym samym wykraczając poza ramy swobodnej oceny dowodów sformułowanej w art. 7 kpk. • Jeśli sąd odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez sąd pierwszej instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu. • W art. 5 § 2 kpk nie chodzi o wątpliwości dowodowe stron procesu, lecz wątpliwości nasuwające się na tle materiałów danej sprawy organowi procesowemu, który powinien dążyć do ich usunięcia. • Warunkiem przyjęcia czynu ciągłego jest podjęcie dwóch lub więcej zachowań w krótkich odstępach czasu. • Podejmowanie dwóch lub więcej zachowań w wykonaniu tego samego zamiaru oznacza w istocie popełnianie przestępstwa 'na raty'. • Zamiar sprawcy ustalić można nie tylko w oparciu o wyjaśnienia sprawcy, przyznającego się do tego, ale również dowodzeniem pośrednim ze wszystkich okoliczności, na podstawie których można byłoby wyprowadzić wnioski co do woli czy stanu świadomości sprawcy.
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czynu ciągłego w prawie karnym skarbowym, ocena dowodów w sprawach podatkowych, odpowiedzialność podatnika za działania księgowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów kks i ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w danym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy przestępstwa skarbowego, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na potencjalne konsekwencje finansowe i prawne. Szczegółowa analiza zarzutów apelacyjnych i obrona przedstawiona przez obrońcę czynią ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie karnym skarbowym.
“Czy zaufanie do księgowej zwalnia z odpowiedzialności za oszustwa podatkowe? Sąd Okręgowy rozstrzyga.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.