II K 1055/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu przywłaszczenia pieniędzy ze spadku po matce, uznając go za współposiadacza rachunków i osobę, która środki przeznaczyła na pogrzeb oraz chciała podzielić się pozostałą kwotą z bratem.
Oskarżony Z. M. został oskarżony o przywłaszczenie 16546,82 zł z lokat i rachunku bankowego spadkowego po zmarłej matce. Sąd Rejonowy w Grudziądzu uniewinnił go, uznając, że był współposiadaczem rachunków, na których znajdowały się również jego środki. Oskarżony przeznaczył część pieniędzy na pogrzeb matki, a pozostałą kwotą chciał podzielić się z bratem, który jednak nie zgodził się na proponowaną sumę. Sąd podkreślił, że brat oskarżonego nie interesował się matką, a sam oskarżony wraz z żoną sprawowali nad nią opiekę.
Sąd Rejonowy w Grudziądzu rozpoznał sprawę przeciwko Z. M. (1), oskarżonemu o przywłaszczenie pieniędzy w kwocie 16546,82 zł z lokat i rachunku bankowego, które wchodziły w skład masy spadkowej po jego zmarłej matce, R. M. Oskarżony miał działać na szkodę jednego ze spadkobierców, K. M. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Uzasadnienie opierało się na ustaleniu, że Z. M. (1) był współposiadaczem rachunków bankowych matki, na których znajdowały się zarówno środki pochodzące z jej emerytury, jak i jego własne pieniądze z wynagrodzenia i oszczędności. Sąd podkreślił, że oskarżony wraz z żoną sprawowali intensywną opiekę nad chorą matką, podczas gdy brat K. M. nie interesował się nią. Po śmierci matki, Z. M. (1) przeznaczył znaczną część zgromadzonych środków na pokrycie kosztów pogrzebu, które w całości pokrył. Pozostałą kwotą chciał podzielić się z bratem, jednak K. M. nie zgodził się na proponowaną sumę, domagając się znacznie wyższej. Sąd uznał, że istota przywłaszczenia, polegająca na bezprawnym potraktowaniu cudzej rzeczy jak własnej, nie została w tym przypadku wykazana, zwłaszcza w kontekście współposiadania rachunków i zamiaru podziału pozostałych środków. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi przestępstwa przywłaszczenia.
Uzasadnienie
Oskarżony był współposiadaczem rachunków bankowych, na których znajdowały się również jego środki. Przeznaczył część pieniędzy na pogrzeb matki, a pozostałą kwotą chciał podzielić się z bratem, który jednak nie zgodził się na proponowaną sumę. Brak było zamiaru bezprawnego potraktowania cudzych środków jak własnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
Z. M. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. M. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. M. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| R. M. | osoba_fizyczna | zmarła |
| Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu | organ_państwowy | oskarżyciel |
Przepisy (2)
Główne
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
Istota przywłaszczenia polega na bezprawnym potraktowaniu uzyskanej wcześniej cudzej rzeczy jak swojej własnej. Jako okoliczności świadczące o zamiarze przywłaszczenia wskazać można: wystawienie cudzej rzeczy na sprzedaż, ujęcie danej rzeczy w ewidencji własnego majątku, odmowę wydania posiadanej rzeczy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia o kosztach procesu obciążających Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony był współposiadaczem rachunków bankowych. Środki z rachunków zostały przeznaczone na pogrzeb matki. Oskarżony chciał podzielić się pozostałymi środkami z bratem. Brak dowodów na zamiar przywłaszczenia. Opieka nad matką sprawowana przez oskarżonego i jego żonę.
Odrzucone argumenty
Oskarżony dokonał przywłaszczenia pieniędzy ze spadku. Działanie na szkodę spadkobiercy K. M.
Godne uwagi sformułowania
Istota przywłaszczenia polega na bezprawnym potraktowaniu uzyskanej wcześniej cudzej rzeczy jak swojej własnej. Oskarżony był współposiadaczem rachunków bankowych matki. K. M. nie interesował się matką.
Skład orzekający
Beata Malinowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście współposiadania rachunków bankowych i wydatków związanych z pogrzebem spadkodawcy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym oskarżony był jednocześnie opiekunem zmarłej i współposiadaczem jej rachunków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zamiaru popełnienia przestępstwa i jak kontekst rodzinny (opieka, relacje między braćmi) może wpłynąć na ocenę prawną. Pokazuje też, że nie każde pobranie pieniędzy ze wspólnego konta jest przywłaszczeniem.
“Czy opieka nad matką i pokrycie kosztów jej pogrzebu może być podstawą do oskarżenia o przywłaszczenie spadku?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II K 1055/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2025 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Beata Malinowska Protokolant: sekr. sąd. Natalia Tomaszewska w obecności Prokuratora: Michała Szymańskiego Po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 05.03.2024r., 14.05.2024r., 14.06.2024r., (...) ., 29.11.2024r., 17.01.2025r. sprawy Z. M. (1) - s. J. i R. z d. M. , ur. (...) w G. , PESEL (...) , niekaranego oskarżonego o to, że: w okresie od 30.01.18r. do 01.03.18r. dokonał przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 16546,82 zł z lokat oraz rachunku poprzez wypłatę wskazanych środków z lokat terminowych o nr (...) , (...) oraz z rachunku bankowego o nr (...) prowadzonych przez (...) Bank (...) SA wchodzące w skład masy spadkowej po zmarłej R. M. w dniu 30.01.18r., działając na szkodę jednego ze spadkobierców K. M. tj. o czyn z art. 284§1 kk orzeka: I. Oskarżonego Z. M. (1) uniewinnia od zarzucanego mu czynu. II. Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 1055/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1. Z. M. (1) Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu oskarżyła Z. M. (1) o to ,że : w okresie od 30.01.18r. do 01.03.18r. dokonał przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 16546,82 zł z lokat oraz rachunku poprzez wypłatę wskazanych środków z lokat terminowych o nr (...) , (...) oraz z rachunku bankowego o nr (...) prowadzonych przez (...) Bank (...) SA wchodzące w skład masy spadkowej po zmarłej R. M. w dniu 30.01.18r., działając na szkodę jednego ze spadkobierców K. M. tj. o czyn z art. 284§1 kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty Czyn zarzucany oskarżonemu w pkt 1 aktu oskarżenia : K. M. i Z. M. (1) byli braćmi. Ich ojciec J. M. (1) zmarł 16 stycznia 2004r. Matka R. M. mieszkała w G. przy ul. (...) . Z. M. (1) i jego żona opiekowali się matką R. M. . Z. M. (1) robił swojej mamie wszystkie płatności , robił też zakupy. Miała ona do niego zaufanie . Z. M. (1) przywoził też codziennie mamie obiady. Z. M. (1) i jego żona J. M. (2) pracowali a pomimo to zawozili R. M. do lekarzy, wspólnie wyjeżdżali i organizowali imprezy rodzinne a kiedy ich nie było to zawsze zostawiali ją z opiekunką. Kiedy R. M. musiała mieć pilną operację na żylaki to Z. M. (1) i jego żona zapłacili za nią z prywatnych pieniędzy gdyż termin operacji na NFZ był odległy. Kiedy okazało się ,że R. M. ma przerzuty i nie chciała zamieszkać w (...) to Z. M. (1) i jego żona załatwili opiekunkę, która towarzyszyła jej w czasie ich nieobecności a oni codziennie do niej przyjeżdżali. K. M. nie interesował się matką. W dniu 30 stycznia 2018r. R. M. zmarła. Z. M. (1) i jego matka R. M. byli współposiadaczami lokat terminowych o nr (...) na kwotę 10.000 zł i nr (...) na kwotę 3.000 zł, prowadzonych przez (...) Bank (...) SA . Środki z lokaty nr (...) zostały przelane na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy o nr (...) prowadzony przez (...) Bank (...) SA na rzecz R. M. i Z. M. (2) w dniu 2 lutego 2018r. natomiast środki z lokaty nr (...) zostały przelane na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy o nr (...) prowadzony przez (...) Bank (...) SA na rzecz R. M. i Z. M. (2) w dniu 1 marca 2018r. Środki na rachunkach bankowych pochodziły z emerytury R. M. oraz z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez Z. M. (1) i jego oszczędności . Z. M. (1) miał dostęp do bankowości elektronicznej. Kartę posiadała R. M. ale w razie potrzeby posługiwał się nią także Z. M. (1) . Po śmierci matki, jako dysponent konta , zgromadzone na rachunku bankowym i lokatach środki , Z. M. (1) przeznaczył na jej pogrzeb. Pieniądze były przeznaczone na pochówek i związane z nim wydatki. Część pieniędzy na pogrzeb pochodziła ze środków Z. M. (1) . K. M. nie zajmował się pogrzebem matki . Z. M. (1) chciał podzielić się z bratem K. M. pozostałymi pieniędzmi i kilka razy proponował mu rozliczenie pozostałych po jej śmierci środków finansowych. K. M. miał jednak bardzo wysokie żądania finansowe na które Z. M. (1) nie mógł się zgodzić. K. M. nie podał bratu numeru konta na które miałby on przelać mu pieniądze. Z. M. (1) chciał mu przelać pieniądze wynikające z kwoty 6.337,61 zł na dwie osoby. Według K. M. była to za mała kwota. Z. M. (1) nie znal nawet adresu brata. Ostatni raz odbyli rozmowę na działce. W połowie czerwca 2021r. K. M. odwiedził go i rzucił Z. M. (1) postanowienie Sądu Rejonowego w Grudziądzu o stwierdzeniu nabycia spadku po rodzicach wraz z jego zapiskami. Od tamtego czasu się nie kontaktowali. Z. M. (1) po śmierci matki musiał oddać do ZUS jej emeryturę wypłaconą za miesiąc luty 2018r. Z. M. (1) był jedyną uposażoną osobą do wypłaty kwoty ubezpieczenia na życie matki z (...) . Całkowite koszty pogrzebu , które pokrył Z. M. (1) wyniosły 13.180 zł. W 2010r. R. M. sprzedała J. M. (2) . mieszkanie przy ul. (...) . po śmierci R. M. J. M. (2) sprzedała mieszkanie M. i J. G. . W mieszkaniu tym była wieloletnia meblościanka, wersalka , dwa fotele, stara ława. tapczan , telewizor , który Z. M. (1) kupił matce i lodówka. Z. M. (1) po śmierci matki kontaktował się z batem w sprawie tych mebli. K. M. zabrał pralkę . Część starych rzeczy Z. M. (1) wyrzucił a cześć pozostawił w mieszkaniu nowym właścicielom i nie wziął za to pieniędzy. K. M. nie wyraził chęci zabrania innych rzeczy, nie był nimi zainteresowany W trakcie postępowania sadowego K. M. zmarł. Pozostawił notarialny testament z 29 sierpnia 2007r. ,w którym powołał do całości spadku brata Z. M. (1) oraz wydziedziczył swoich synów . . Zeznania świadka M. S. Wyjaśnienia oskarżonego Z. M. (1) Zeznania świadka J. M. (2) Zeznania świadka K. R. Zeznania świadka A. W. Wyjaśnienia oskarżonego Z. M. (1) Zestawienie Postanowienie SR w Grudziądzu Rachunki Dokumentacja z ZUS Dokumentacja bankowa Wyjaśnienia oskarżonego Z. M. (1) Zeznania świadka M. G. Zeznania świadka J. G. Zeznania świadka J. M. (2) Akta i dokumenty księgi wieczystej Wypis aktu notarialnego Zaświadczenie k. 216v, 146v-147 k. 207v=208 165 k. 217, 105v-106 k. 232v k. 232v K 207v-208, . 165 , 174 k. 176 k. 175 k 166-170 k. 158-159 k. 148-155, 107-108, 99-102, 231, 236 k. 207v-208, 165 k. 217, 92v k 217, . 96v k. 217, 105v-106 k. 32-52 k. 212-214 k. 209-211 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Czyn zarzucany oskarżonemu w pkt 1 aktu oskarżenia Wyjaśnienia oskarżonego Z. M. (1) , Zeznania świadka M. S. Zeznania świadka J. M. (2) Zeznania świadka K. R. Zeznania świadka A. W. Zeznania świadka M. G. Zeznania świadka J. G. Zestawienie Postanowienie SR w Grudziądzu Rachunki Dokumentacja z ZUS Dokumentacja bankowa Akta i dokumenty księgi wieczystej Wypis aktu notarialnego Zaświadczenie . Sad dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego Z. M. (1) albowiem były one spójne i konsekwentne a także znalazły w pełni potwierdzenie w zeznaniach świadków : J. M. (2) , M. S. , K. R. , A. W. , M. G. i J. G. a także w dokumentacji z Banku (...) S.A i ZUS a także w przedłożonych rachunkach dotyczących wydatków związanych z pogrzebem R. M. . Z zeznań świadków jednoznacznie wynikało ,że R. M. opiekował się Z. M. (1) i jego żona J. M. (2) . Zwłaszcza gdy była chora przychodzili do niej codziennie , przynosili obiady , dokonywali opłat, zabierali ją na działkę i uroczystości rodzinne, opłacili prywatną operację a także zadbali o to aby podczas ich nieobecności zajmowała się nią opiekunka. Z. M. (1) posiadał z matką wspólne rachunki bankowe i miał do nich pełen dostęp także za jej zgodą. Były na nich zgromadzone środki z emerytury R. M. ale także środki pochodzące z wypłaty i oszczędności Z. M. (1) . Z. M. (1) i jego żona dokonywali opłat związanych z utrzymaniem mieszkania Po śmierci R. M. Z. M. (1) wypłacił środki zgromadzone na tych rachunkach w celu zorganizowania jej pogrzebu i związanych z tym wydatków . Zwrócił też do ZUS przelaną w styczniu emeryturę za miesiąc luty 2018r. Pozostałą kwotą pieniędzy chciał podzielić się z bratem K. M. . K. M. nie zgodził się na to gdyż w jego ocenie kwota ta była za mała i domagał się wyższej. K. M. nie interesował się matką. Sporządził jednak testament , z którego wynikało ,że powołał do całości spadku brata Z. M. (1) oraz wydziedziczył swoich synów. Sąd dal wiarę zeznaniom świadków: J. M. (2) , M. S. , K. R. , A. W. , M. G. i J. G. albowiem były one logiczne i konsekwentne a także znalazły w pełni potwierdzenie w wyjaśnieniach oskarżonego Z. M. (1) Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów , pism i protokołów zebranym w sprawie , uznając je za w pełni wiarygodne i nie znajdując podstaw do kwestionowania ich autentyczności. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Czyny zarzucae oskarżonemu w pkt 1 aktu oskarżenia Zeznania świadka K. M. Zeznania świadka E. N. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka K. M. albowiem były one zupełnie sprzeczne z wyjaśnieniami oskarżonego Z. M. (1) ora zeznaniami świadków: J. M. (2) , M. S. , K. R. , A. W. , M. G. i J. G. a także nie znalazły potwierdzenia w dokumentacji z Banku (...) S.A i (...) oraz w przedłożonych przez oskarżonego rachunkach dotyczących wydatków związanych z pogrzebem R. M. Zeznania świadka E. N. nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 1.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.2. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.3. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☒ 3.4. Uniewinnienie I Z. M. (1) Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia W ocenie Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można oskarżonemu przypisać popełnienia przestępstwa z art. 284 par. 1 kk . Oskarżony był bowiem współposiadaczem rachunków bankowych R. M. . Na rachunkach tych oprócz emerytury R. M. znajdowało się też część pieniędzy Z. M. (1) pochodzących z jego wypłaty i oszczędności. Z. M. (1) i jego żona opiekowali się R. M. , robili jej zakupy, obiady , opłaty , zabierali na działkę i imprezy okolicznościowe, finansowali leczenie i opiekę. K. M. nie interesował się matką. Po śmierci matki pieniądze z tych rachunków Z. M. (1) w dużej części przeznaczył na pokrycie kosztów związanych z jej pogrzebem . Resztą pieniędzy chciał się podzielić z bratem ale on ich nie przyjął i domagał się znacznie wyższej kwoty. W trakcie postępowania sądowego K. M. zmarł. Pozostawił notarialny testament z 29 sierpnia 2007r. ,w którym powołał do całości spadku brata Z. M. (1) oraz wydziedziczył swoich synów . Istota przywłaszczenia polega na bezprawnym potraktowaniu uzyskanej wcześniej cudzej rzeczy jak swojej własnej. Jako okoliczności świadczące o zamiarze przywłaszczenia wskazać można: wystawienie cudzej rzeczy na sprzedaż, ujęcie danej rzeczy w ewidencji własnego majątku , odmowę wydania posiadanej rzeczy ( Komentarz do Kodeksu Karnego pod red. prof. dr. hab. Ryszarda Stefańskiego , Wydanie 6 , Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2023r. str. 1854-1855) Oskarżony był współposiadaczem rachunków bankowych matki , zgromadzone na nich środki przeznaczył na koszty związane z pogrzebem matki a resztą środków pieniężnych na nich zgromadzonych chciał się podzielić z bratem K. M. , który jednak ich nie przyjął gdyż domagał się znacznie wyższej kwoty . 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II i , O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 kpk . 6. 1Podpis
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI