II GZ 94/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnerolnictwopłatności bezpośredniedochody rolnikaGUSzażaleniepostanowienie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy rolnikowi, uznając, że jego gospodarstwo rolne generuje dochody wystarczające do samodzielnego pokrycia kosztów postępowania.

Rolnik K. B. zaskarżył decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą płatności bezpośrednich. Wniósł o przyznanie prawa pomocy, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił, uznając jego gospodarstwo rolne za wystarczająco dochodowe. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że dane GUS dotyczące dochodów z rolnictwa są wiarygodnym punktem odniesienia, a sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania pomocy prawnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Sąd I instancji uzasadnił odmowę, wskazując na wielkość i dochodowość gospodarstwa rolnego skarżącego (97,74 ha), które według danych GUS generowało znaczący dochód. K. B. kwestionował te dane, twierdząc, że są oderwane od rzeczywistości i nie uwzględniają jego sytuacji jako nowego właściciela gospodarstwa, który ponosił jedynie nakłady. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że dane GUS stanowią dopuszczalny punkt odniesienia przy ocenie sytuacji majątkowej rolnika. Sąd podkreślił, że dane te mają charakter szacunkowy, ale nie można ich kwestionować jako nieporozumienia. NSA uznał również, że nawet uwzględnienie potencjalnego obniżenia dochodów z powodu suszy czy faktu nabycia gospodarstwa we wrześniu 2005 r. nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, zwłaszcza że od nabycia minął już rok. Sąd wskazał, że w przypadku zaistnienia nowych okoliczności, skarżący może złożyć ponowny wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dane te mogą być pomocniczo wykorzystywane jako punkt odniesienia przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie prawa pomocy, mimo że mają szacunkowy i statystyczny charakter.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dane GUS są opracowywane przez uprawniony organ centralny i stanowią dopuszczalny punkt odniesienia, nawet jeśli mają charakter szacunkowy. Kwestionowanie ich wiarygodności jako 'nieporozumienia' jest nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Ustawa o podatku rolnym art. 18

Podstawa do publikowania danych o dochodach z rolnictwa przez GUS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane GUS dotyczące dochodów z rolnictwa są dopuszczalnym punktem odniesienia przy ocenie sytuacji majątkowej. Dochody z gospodarstwa rolnego skarżącego są wystarczające do samodzielnego pokrycia kosztów postępowania. Argumenty dotyczące nabycia gospodarstwa i ponoszenia nakładów tracą na znaczeniu po upływie roku od nabycia. Potencjalne obniżenie dochodów z powodu suszy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w tej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Dane GUS są nieporozumieniem i są oderwane od rzeczywistości. Nabycie gospodarstwa rolnego we wrześniu 2005 r. i ponoszenie jedynie nakładów. Potencjalne obniżenie dochodów z powodu suszy.

Godne uwagi sformułowania

dopuszczalność ich pomocniczego wykorzystywania, jako "punktu odniesienia" przy rozpatrywaniu poziomu dochodów rolników dane te mają szacunkowy statystyczny charakter i wyznaczają przeciętny poziom dochodu w rolnictwie nie mogłoby powodować zaistnienia, na tej podstawie, przesłanek do przyznania prawa pomocy obecnie

Skład orzekający

Tadeusz Cysek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania prawa pomocy w sprawach rolniczych, w szczególności w kontekście wykorzystania danych GUS."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji majątkowej skarżącego i specyfiki gospodarstwa rolnego. Wartość pomocnicza danych GUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy w kontekście rolnictwa i wykorzystania danych statystycznych. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalizujących się w prawie administracyjnym.

Czy dane GUS mogą pozbawić rolnika prawa do pomocy prawnej w sądzie?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 94/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tadeusz Cysek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 76/06 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2007-11-20
II GZ 127/07 - Postanowienie NSA z 2007-09-20
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Cysek po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 76/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. B. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę stan majątkowy skarżącego, a w szczególności należące do niego gospodarstwo rolne (97,74 ha, w tym 77,23 ha przeliczeniowych) nie było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku K. B. - zgłoszonego w zakresie, o jakim mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowanego stanowiska nie mogło zmienić uwzględnienie, iż wnioskodawca spłaca kredyt i ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa rolnego.
W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie K. B. wniósł o jego zmianę.
Zdaniem skarżącego, obwieszczenia Prezesa GUS dotyczące wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych (Sąd I instancji powołał się na dane wynikające z obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 28 października 2005 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych Dz. Urzęd. GUS z 2005 r. Nr 11, poz. 69, wskazujące na kwotę 1.626 zł, jako stawkę dochodu z 1 ha przeliczeniowego w 2004 r.) – to nieporozumienie. Wskazują one bowiem na kwoty dochodu oderwane od rzeczywistości. Wnioskujący o przyznanie prawa pomocy powołał się także na informacje ze strony internetowej o sytuacji w rolnictwie (suszy), zaznaczając ich związek również z prowadzoną przez niego działalnością.
Ponadto K. B. zwrócił uwagę, że gospodarstwo rolne nabył dopiero we wrześniu 2005 r. (a więc po zbiorach dokonanych przez poprzedniego właściciela). Oznacza to zaś, iż dotychczas ponosił tylko nakłady na to gospodarstwo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty zawarte w zażaleniu nie mogły doprowadzić do zmiany zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy.
Nie jest usprawiedliwione w szczególności kwestionowanie przez zażalenie – w ogóle – możliwości wykorzystania przy ocenie sytuacji majątkowej rolnika danych wynikających z obwieszczeń Prezesa GUS, dotyczących wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Nie ma podstaw, aby określać te dane jako będące "nieporozumieniem", bądź wskazywać na ich opracowanie w sposób "oderwany od rzeczywistości" przez "grupę ludzi poddanych silnemu lobbingowi, która zarobiła na tym duże pieniądze".
Omawiane dane opracowuje bowiem i publikuje z woli ustawodawcy uprawniony centralny organ administracji publicznej. Wprawdzie ich opracowanie i publikowanie następuje w ramach realizacji postanowień art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 968), ale przyjąć należy dopuszczalność ich pomocniczego wykorzystywania, jako "punktu odniesienia" przy rozpatrywaniu poziomu dochodów rolników, w ramach rozstrzygania ich wniosków o przyznanie prawa pomocy (weryfikacji oświadczeń składanych w tym zakresie przez wnioskodawców).
Oczywiście należy przy tym zawsze brać pod uwagę, że dane te mają szacunkowy statystyczny charakter i wyznaczają przeciętny poziom dochodu w rolnictwie, a poziom dochodów w konkretnym gospodarstwie rolnym, w razie zaistnienia szczególnych okoliczności może kształtować się inaczej.
Co do zarzutu zażalenia zasadzającego się na pominięciu przez Sąd I instancji faktu nabycia przez skarżącego gospodarstwa rolnego dopiero we wrześniu 2005 r. stwierdzić należy, iż uwzględnienie nawet braku zakończenia – jeszcze w dacie orzekania przez Sąd I instancji – cyklu produkcyjnego w rolnictwie i przyjęcie ponoszenia do tego czasu przez skarżącego jedynie nakładów na nabyte gospodarstwo rolne, nie mogłoby powodować zaistnienia, na tej podstawie, przesłanek do przyznania prawa pomocy obecnie (tzn. w dacie rozpoznawania zażalenia).
Jesienią już bowiem – po upływie ponad roku od nabycia gospodarstwa rolnego przez skarżącego – przyjąć należy, że eksponowany w zażaleniu cykl produkcyjny w rolnictwie się zakończył i odpadła tym samym przyczyna powoływania się przez skarżącego na ponoszenie jedynie nakładów na prowadzone gospodarstwo rolne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – w tej sytuacji – nawet sugerowana w zażaleniu możliwość pewnego obniżenia się dochodów skarżącego – w stosunku do dochodów, jakie należałoby przyjąć z 1 ha przeliczeniowego na podstawie danych obwieszczonych przez Prezesa GUS (według powołanego obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 28 października 2005 r. łączny dochód z gospodarstwa rolnego skarżącego, wyrażałby się kwotą 125.576 zł, a według nowego obwieszczenia Prezesa GUS w tym względzie dla 2005 r., z dnia 21 września 2006 r. opublikowanego w Dz. Urzęd. GUS Nr 9, poz. 60 łączny dochód z gospodarstwa rolnego skarżącego dawałby kwotę 142.412 zł) – z racji czynników pogodowych (suszy) nie sprawiałaby, że zgłoszony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy mógłby zostać uwzględniony – tym bardziej, iż skarżący akcentował dokonywanie wcześniej licznych nakładów w celu intensyfikacji produkcji rolnej.
Z treści zażalenia, nie wynikają zaś żadne inne okoliczności, które mogłyby rzutować na wysokość dochodów skarżącego z prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego.
W razie zaistnienia takich okoliczności, bądź też jakichkolwiek innych nowych faktów mających znaczenie dla przyznania prawa pomocy, skarżący będzie mógł zgłosić w oparciu o nie ponowny wniosek do Sądu I instancji.
Dotychczasowe rozstrzygnięcie nie tworzy bowiem powagi rzeczy osądzonej.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.