II GZ 938/15

Naczelny Sąd Administracyjny2016-01-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowerolnictwopłatności rolnośrodowiskoweNSAWSAzażaleniemajątekdochodykredyt

NSA oddalił zażalenie rolnika na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że mimo znacznych zobowiązań kredytowych, jego majątek pozwala na pokrycie opłaty sądowej.

Rolnik T.K. zaskarżył decyzję o nienależnie pobranych płatnościach rolnośrodowiskowych i jednocześnie wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadany przez skarżącego znaczący majątek (nieruchomości, dochody z wynajmu i sprzedaży siana) oraz wysokie zobowiązania kredytowe wynikające z jego przedsięwzięć gospodarczych. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że uiszczenie opłaty sądowej w kwocie 1500 zł nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny.

Sprawa dotyczy zażalenia T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący domagał się zwolnienia od opłaty w wysokości 1500 zł w sprawie dotyczącej nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. We wniosku o prawo pomocy T.K. podał, że jego łączny miesięczny dochód z żoną wynosi 3 612 zł, ale jednocześnie posiada dom o powierzchni 175 m2, 110,12 ha nieruchomości rolnych, budynek gospodarczy o pow. 159 m2 oraz spłaca kredyt inwestycyjny w kwocie 808 000 zł. Otrzymał również znaczące dopłaty unijne. Sąd pierwszej instancji uznał, że posiadany majątek i dochody, mimo zobowiązań kredytowych, pozwalają skarżącemu na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił tę argumentację. Podkreślono, że przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania, iż strona nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania, a informacje podane we wniosku podlegają ocenie sądu. NSA stwierdził, że ocena WSA była prawidłowa i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiadany majątek i dochody pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, nawet przy istniejących zobowiązaniach kredytowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zobowiązania kredytowe wynikające z podejmowanych przez skarżącego przedsięwzięć gospodarczych nie mogą obciążać podatników finansujących koszty postępowania sądowego. Mając na uwadze posiadany przez skarżącego majątek, wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych nie powinno być utrudnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 252 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że wysokie zobowiązania kredytowe uniemożliwiają mu pokrycie kosztów sądowych, mimo posiadania znacznego majątku i dochodów.

Godne uwagi sformułowania

zobowiązania kredytowe, które wynikają z podejmowanych przez skarżącego działań i przedsięwzięć gospodarczych nie mogą obarczać podatników, którzy finansowaliby koszty postępowania sądowego skarżącego nie spowoduje skutków, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., czyli uszczerbku utrzymania koniecznego samego skarżącego i jego rodziny

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny majątku i zobowiązań kredytowych wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny majątku wnioskodawcy przez sąd. Nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty ubiegania się o prawo pomocy i pokazuje, jak sąd ocenia sytuację finansową wnioskodawcy, biorąc pod uwagę zarówno dochody, jak i majątek oraz zobowiązania.

Czy duże kredyty zwalniają z opłat sądowych? NSA wyjaśnia, jak sąd ocenia majątek rolnika.

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 938/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Gronowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Sygn. powiązane
I SA/Rz 245/15 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2016-04-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 245/15 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rz. z dnia 7 stycznia 2015 r. nr . w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z programu rolnośrodowiskowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 245/15 odmówił T.K. (dalej: "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rz. z dnia 7 stycznia 2015 r. nr . w przedmiocie określenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.
Skarżący podał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną a ich łączny miesięczny dochód wynosi
3 612 zł. Na tę kwotę składa się emerytura żony w wysokości 1 612 zł, dochody ze sprzedaży siana -1000 zł miesięcznie oraz dochody z wynajmu wynoszące 1000 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom o powierzchni 175 m2, nieruchomości rolne o areale 110,12 ha oraz budynek gospodarczy o pow. 159 m2. Ponadto spłaca kredyt w kwocie 808 000 zł z miesięcznymi odsetkami 1769,21 zł. Koszty spłaty odsetek, jak zaznaczył, pokrywa z otrzymanych dopłat obszarowych a każde ich zmniejszenie pociąga za sobą konieczność zaciągnięcia nowego kredytu. Na wezwanie Sądu pierwszej instancji skarżący przedłożył kopie decyzji o przyznaniu płatności unijnych w kwotach 44 187,19 zł, 15067,05 zł, 22 550 zł. Z wymienionych powodów skarżący uznał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 1500 zł.
Po przeprowadzeniu analizy danych zawartych we wniosku skarżącego Sąd pierwszej instancji stwierdził brak przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) pozwalających zwolnić skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z wniosku wynika bowiem, że dysponuje on znacznym majątkiem umożliwiającym mu wygospodarowanie środków koniecznych na pokrycie kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że skarżący powołał się we wniosku na wysokość zobowiązań kredytowych, które wynikają z podejmowanych przez skarżącego działań i przedsięwzięć gospodarczych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zobowiązania wynikające z tego tytułu nie mogą obarczać podatników, którzy finansowaliby koszty postępowania sądowego skarżącego.
T. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. Podniósł, że organ dysponujący środkami unijnymi wstrzymał płatności na kwotę 169.000,00 zł. i w związku z tym skarżący nie może spłacać kredytów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Do wniosku o przyznanie prawa pomocy strona winna zatem załączyć dokumenty potwierdzające jej sytuację majątkową i rodzinną w dacie złożenia wniosku. Na podstawie materiału dowodowego sąd ocenia, czy wnioskodawca spełnia warunki zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie wskazanym we wniosku, czyli w całości lub w części. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że przedłożenie kompletnej dokumentacji przez wnioskodawcę zgodnie z wezwaniem sądu nie oznacza, że prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie powinno być przyznane automatycznie. Informacje podane przez wnioskodawcę podlegają bowiem ocenie sądu, który następnie stwierdza, czy zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku. W niniejszej sprawie skarżący przedstawił informacje o jego sytuacji rodzinnej, stanie posiadanego majątku, kosztach przez niego ponoszonych z tytułu zaciągniętego kredytu inwestycyjnego. Skarżący podkreślił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną a ich łączny miesięczny dochód wynosi 3 612 zł. Na tę kwotę składa się emerytura żony w wysokości 1 612 zł, dochody ze sprzedaży siana -1000 zł miesięcznie oraz dochody z wynajmu wynoszące 1000 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom o powierzchni 175 m2, nieruchomości rolne o areale 110,12 ha oraz budynek gospodarczy o pow. 159 m2. Ponadto spłaca kredyt w kwocie 808 000,00 zł z miesięcznymi odsetkami 1769,21 zł. Skarżący otrzymał także kwoty dopłat unijnych przyznanych mu decyzjami ARiMR odpowiednio w wysokości 44 187,19 zł, 15 067,05 zł, 22 550,00 zł. Sąd pierwszej instancji dysponując wymienionymi danymi finansowymi skarżącego stwierdził, że uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 1500 zł nie spowoduje skutków, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., czyli uszczerbku utrzymania koniecznego samego skarżącego i jego rodziny. Sąd, mając na uwadze majątek jaki posiada skarżący przyjął, że wygospodarowanie środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego w jego sprawie nie będzie utrudnione i nie spowoduje dotkliwych konsekwencji finansowych dla skarżącego i jego rodziny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena wniosku skarżącego przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji oraz konkluzje Sądu przedstawione w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia są prawidłowe.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI