II GZ 93/22

II GZ 93/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II GSK 226/23 - Postanowienie NSA z 2026-03-25
VI SA/Wa 2446/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-08-01
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 § 3, art. 141 § 4, art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. G. i B. Sp. j. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2446/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. G. i B. Sp. j. w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2021 r., odmówił F. G. i B. Sp. j. w G. wstrzymania wykonania objętej skargą tej spółki decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2021 r., w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek.
Sąd I instancji wskazał, że w wywiedzionej od wskazanej decyzji skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania podnosząc, że wykonanie rozstrzygnięcia wpłynie negatywnie na sytuację prawną spółki gdyż pozbawi ją ochrony prawnej przed bezprawnym działaniem osób trzecich. Ustanie ochrony patentu ze skutkiem ex tunc spowoduje, że działania podmiotów trzecich wkraczających w zakres ochrony spornego patentu nie będą mogły być skutecznie kwestionowane na podstawie przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej. Ponadto korzystanie ze spornego rozwiązania przysporzy tym podmiotom znaczących korzyści, z jednoczesną szkodą dla interesów uprawnionego. Narażałoby to skarżącą na konsekwencje finansowe, których nie zrekompensuje późniejsze uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji wskazując na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że przedstawiona we wniosku argumentacja była zbyt ogólnikowa i nie uzasadniała zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd zauważył, że wskazując na ewentualne skutki finansowe wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji spółka nie poparła konkretnymi danymi poglądu, że unieważnienie patentu może mieć wpływ na jej kondycję finansową oraz, że będzie przysparzało podmiotą trzecim znaczących korzyści, z jednoczesną szkodą dla interesów uprawnionego. Uznał, że przy tak sformułowanym wniosku, nie można było założyć, że skutki, jakie powstaną w wyniku braku możliwości ingerowania spółki w działania podmiotów trzecich będą nieodwracalne, a szkoda jaką ona poniesie będzie nie do usunięcia.
F. G. i B. Sp. j. w G., zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu:
1) naruszenie art 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie postanowienia, wyrażające się zaniechaniu zrozumiałego wyjaśnienia motywów, jakimi kierował się Sąd odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Urzędu;
2) naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w tym przepisie, podczas gdy te przesłanki w rzeczywistości wystąpiły.
Podnosząc te zarzuty strona wniosła o zamianę postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Urzędu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesiona w nim argumentacja wraz z zarzutami nie podważają prawidłowości oceny wniosku spółki o wstrzymanie wykonania decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2021 r, jakiej dokonał Sąd I instancji.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu pomieszczonego w petitum zażalenia, naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., do którego w ocenie autora zażalenia doszło na skutek "lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienie postanowienia, wyrażającego się w zaniechaniu zrozumiałego wyjaśnienia motywów, jakimi kierował się Sąd odmawiając wstrzymania wykonania decyzji".
Powołany przepis w powiazaniu z art. 166 p.p.s.a., określa że uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Uzasadnienie wydanego w sprawie orzeczenia powinno umożliwiać przeprowadzenie kontroli i pozwalać na jednoznaczną rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1096/13, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 584/13, z 12 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 200/15, z 3 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 56/14, z 11 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 810/14).
Treść merytorycznych wywodów Sąd I instancji w zakresie przyjętych podstaw odmowy zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, wbrew stanowisku autora zażalenia, nie jest ani lakoniczna, ani nie pozostawia wątpliwości co do przyczyn ległych u podstaw odmowy wstrzymania zaskarżonej w spawie decyzji. Klarownie i w sposób jednoznaczny Sąd I instancji wskazał, na przyczynę uznania, że wniosek strony skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Było nią stwierdzenie niewykazania zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wynikającej z nie poparcia konkretnymi danymi poglądu strony, że unieważnienie patentu może mieć wpływ na jej kondycję finansową oraz, że będzie przysparzało podmiotom trzecim znaczących korzyści, z jednoczesną szkodą dla interesów uprawnionego.
Przechodząc do drugiego zarzutu zażalenia, naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazania wymaga, że zgodnie z jego treścią, sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Podkreślenia wymaga, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, za trafną należy uznać ocenę wniosku strony skarżącej w aspekcie art. 61 § 3 p.p.s.a., jakiej dokonał Sąd I instancji.
Motywy żądania strony zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, zawarte w skardze, w swojej istocie ograniczały się do podniesienia, że: "Korzystanie z takich rozwiązań przez podmioty trzecie przysparza tym podmiotom znaczące korzyści, z jednoczesną szkodą dla interesów uprawnionego." oraz "Naraża to Skarżącego na konsekwencje finansowe. W szczególności, w braku wstrzymania wykonalności decyzji, późniejsze uchylenie decyzji o unieważnieniu nie zrekompensuje Skarżącemu nienależnie uzyskanych korzyści przez podmioty trzecie za okres od daty jej wydania do dnia jej wyeliminowania z obrotu prawnego.".
Przywołane twierdzenia pozbawione były jakiejkolwiek dodatkowej i szerszej argumentacji, która choćby potencjalnie wskazywała na przysporzenie innym podmiotom korzyści w związku z unieważnieniem patentu. Wniosek nie zawierał również żadnej dodatkowej argumentacji, jak i materiałów źródłowych, wskazujących na potencjalną możliwość wystąpienia konsekwencji finansowych względem spółki, przede wszystkim zaś na ich możliwy rozmiar oraz ewentualną stratę, jaką strona mogłaby ponieść w związku z wykorzystaniem przez podmioty trzecie rozwiązań unieważnionego patentu.
W świetle wymogów stawianym przez art. 61 § 3 p.p.s.a. strona powinna choćby spróbować określić, jaki planowała osiągnąć zysk w tym samym okresie i jak wykonanie decyzji na ten zysk wpłynie. Powinna podjąć przy tym próbę wskazania swojej obecnej sytuacji finansowej i wpływu na nią działań podmiotów trzecich w przypadku pozytywnego dla strony orzeczenia w sprawie, a więc możliwych zysków, które działaniami rzeczonych podmiotów trzecich mogłaby utracić.
Zauważyć przy tym należy, że Sąd, wbrew stanowisku autora zażalenia zawartego w uzasadnieniu, wskazał w sposób jednoznaczny na opisane braki wniosku, które de facto stały się przyczyną odmowy wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.