II GZ 9/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadecyzja o rejestracji pojazdustwierdzenie nieważnościprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiochrona tymczasowaskarżącyNSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność rejestracji pojazdu, uznając brak wykazania przesłanek materialnych do udzielenia ochrony tymczasowej.

Skarżący M. K. zaskarżył decyzję SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji rejestracyjnej pojazdu i wniósł o wstrzymanie jej wykonania. WSA odmówił wstrzymania, uznając decyzję za niewykonalną. NSA, choć uznał błędne uzasadnienie WSA co do wykonalności decyzji stwierdzającej nieważność, oddalił zażalenie. Stwierdził, że skarżący nie wykazał przesłanek materialnych do wstrzymania wykonania, a utrata możliwości zarobkowych z powodu braku rejestracji nie jest kwalifikowaną szkodą.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Skarżący argumentował, że utrata możliwości użytkowania pojazdu do pracy zarobkowej i związane z tym straty dochodów uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji. WSA pierwotnie odmówił wstrzymania, błędnie uznając decyzję stwierdzającą nieważność za niewykonalną. NSA, mimo że przyznał rację skarżącemu co do błędnej wykładni pojęcia wykonalności decyzji w WSA, ostatecznie oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że nawet jeśli decyzja stwierdzająca nieważność jest wykonalna, to dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania konieczne jest wykazanie przesłanek materialnych, czyli realnego niebezpieczeństwa zaistnienia szkody lub negatywnych skutków o kwalifikowanym, nierekompensowalnym lub nieodwracalnym charakterze. NSA uznał, że utrata możliwości zarobkowych związana z brakiem ważnej rejestracji pojazdu stanowi typowe następstwo i nie spełnia tych surowych kryteriów. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja stwierdzająca nieważność może być wykonalna, jeśli decyzja pierwotna nadawała się do wykonania. Jednakże, aby wstrzymać jej wykonanie, skarżący musi wykazać przesłanki materialne, tj. realne niebezpieczeństwo zaistnienia szkody lub negatywnych skutków o kwalifikowanym, nierekompensowalnym lub nieodwracalnym charakterze.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie przyjął, iż decyzje stwierdzające nieważność są z natury niewykonalne. Wykonalność takiej decyzji zależy od wykonalności decyzji pierwotnej. Niemniej jednak, nawet jeśli decyzja jest wykonalna, skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że utrata możliwości zarobkowych z powodu braku rejestracji pojazdu ma charakter kwalifikowany i nierekompensowalny, co jest warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania decyzji wymaga wykazania realnego niebezpieczeństwa zaistnienia szkody lub negatywnych skutków o kwalifikowanym, nierekompensowalnym lub nieodwracalnym charakterze.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 158 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.r.d. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definiuje dowód rejestracyjny jako dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu pojazdu mechanicznego.

u.p.r.d. art. 71 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Stwierdza, że pojazd pozbawiony cechy zarejestrowania nie może być uznany za dopuszczony do ruchu.

u.p.r.d. art. 66

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji rejestracyjnej nie rodzi praw ani obowiązków, mimo że uniemożliwia użytkowanie pojazdu do pracy zarobkowej. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie, że stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej ogranicza możliwości zarobkowe skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania nie posiada cech wykonalności nie wykazał żadnych okoliczności uzasadniających konieczność wstrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia niebezpieczeństwie zaistnienia szkody lub negatywnych skutków, związanych z wykonaniem treści zaskarżonej decyzji, lecz także i nade wszystko przekonującego uzasadnienia, że tego rodzaju potencjalne szkody lub skutki mają charakter kwalifikowany, a więc co do zasady i praktycznie nierekompensowalny lub nieodwracalny typowe i zwyczajne następstwa utraty mocy obowiązującej przez decyzję rejestracyjną

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek materialnych do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej (art. 61 § 3 p.p.s.a.), zwłaszcza w kontekście decyzji stwierdzających nieważność, oraz rozróżnienie między typowymi a kwalifikowanymi skutkami prawnymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji decyzji o stwierdzeniu nieważności rejestracji pojazdu i wymaga wykazania kwalifikowanego charakteru szkody, co może być trudne w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych i wymaga od skarżącego wykazania konkretnych, kwalifikowanych szkód, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy utrata możliwości zarobku przez brak rejestracji pojazdu to 'kwalifikowana szkoda'? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 9/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Łd 594/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-05-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 594/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 29 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 594/23, rozpoznając skargę M. K. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z [...] lipca 2023 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, podniósł, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Tymczasem decyzja, o której wstrzymanie wykonania wniósł skarżący, nie posiada cech wykonalności, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Ponadto, skarżący nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających konieczność wstrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W szczególności nie podał, w czym miałoby się wyrażać poniesienie znacznej szkody lub też na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się jego uchylenia w całości i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W zażaleniu podniesiono zarzuty:
1) naruszenia przepisów postępowania, mających wpływ na treść wydanego postanowienia, w zakresie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że decyzja nie rodzi dla stron żadnych praw ani obowiązków określonych prawem materialnym, mimo że decyzja stwierdza nieważność decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, co uniemożliwia skarżącemu użytkowanie pojazdu, który był przez niego wykorzystywany do wykonywania pracy zarobkowej, a od chwili stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie jego rejestracji skarżący nie może wykonywać pracy w pełnym wymiarze, a tym samym uzyskiwać dochodów;
2) błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wydanego postanowienia, poprzez całkowite pominięcie, że wskutek stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji w sprawie rejestracji pojazdu skarżący nie ma możliwości korzystania z pojazdu w pełnym zakresie, co wiąże się z ograniczeniem możliwości zarobkowych, gdyż przedmiotowy pojazd jest przez niego wykorzystywany do pracy zarobkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie podlegało oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Jakkolwiek zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w zakresie, w jakim kontrolowany Sąd Wojewódzki apriorycznie przyjął, że decyzje właściwych organów w przedmiocie stwierdzenia nieważności innych decyzji są zawsze pozbawione cechy wykonalności, nie może zostać uznany za niewadliwy, to jednak błąd ten nie miał wpływu na prawidłowość zaskarżonego orzeczenia. Przede wszystkim należy dostrzec, że wykonalność decyzji wydawanych w postępowaniach nadzwyczajnych w sprawach administracyjnych weryfikacyjnych jest co do zasady pochodną cechy wykonalności decyzji weryfikowanej. Jeżeli zatem treść decyzji, której nieważność została stwierdzona w drodze decyzji, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., nadaje się do przymusowego lub dobrowolnego wykonania, to niewątpliwie decyzja, która stwierdza nieważność tej pierwszej, przerywa proces wywoływania wykonalnych skutków prawnych i jako taka może być kwalifikowana jako decyzja wykonalna.
W związku z powyższym przyjęte przez Sąd pierwszej instancji założenie interpretacyjno-subsumpcyjne musi być uznane za błędne. W przedmiotowej sprawie rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu wymagało zatem oceny, czy i w jakim zakresie sama decyzja rejestracyjna ze względu na konieczność lub możliwość podjęcia określonych czynności wykonawczych względem jej treści może być kwalifikowana jako wykonalna. Niewątpliwie stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu skutkuje pozbawieniem dowodu rejestracyjnego cechy ważności. Dowód ten dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu mechanicznego (zob. art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; u.p.r.d.), a zatem – niezależnie od spełniania warunków określonych w art. 66 u.p.r.d. oraz zaopatrzenia w zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne – pojazd pozbawiony cechy zarejestrowania nie może być uznany za dopuszczony do ruchu (art. 71 ust. 2 u.p.r.d.), co niewątpliwie wpływa na możliwość wykonywania właściciela lub użytkownika danego pojazdu uprawnień do kierowania pojazdami.
Stwierdzona wada oceny prawnej Sądu pierwszej instancji nie miała, jak już wskazano, wpływu na prawidłowość orzeczenia w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. W poddanym weryfikacji postanowieniu o odmowie uwzględnienia powyższego wniosku prawidłowo bowiem przyjęto, że wystarczającą podstawą odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest niewykazanie przesłanek materialnych udzielenia ochrony tymczasowej, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Prawidłowo zauważył zatem Sąd Wojewódzki, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga nie tylko wskazania i wykazania (co najmniej na poziomie uprawdopodobnienia) skonkretyzowanych okoliczności świadczących o realnym niebezpieczeństwie zaistnienia szkody lub negatywnych skutków, związanych z wykonaniem treści zaskarżonej decyzji, lecz także i nade wszystko przekonującego uzasadnienia, że tego rodzaju potencjalne szkody lub skutki mają charakter kwalifikowany, a więc co do zasady i praktycznie nierekompensowalny lub nieodwracalny. Strona skarżąca nie wskazała w skardze tego rodzaju okoliczności, co uniemożliwiło Sądowi pierwszej instancji dokonanie merytorycznej oceny wniosku, natomiast przywołane dopiero w zażaleniu okoliczności związane z niemożnością dalszego użytkowania pojazdu w celach wykonywania pracy zarobkowej oraz utratą z tego tytułu dochodów nie są okolicznościami, które można by uznać za spełniające materialne kryteria przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Są to bowiem typowe i zwyczajne następstwa utraty mocy obowiązującej przez decyzję rejestracyjną oraz odpadnięcia warunku dopuszczenia pojazdu do ruchu w postaci ważnej rejestracji pojazdu i potwierdzającego ją dowodu rejestracyjnego.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI