II GZ 872/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-12-06
NSAAdministracyjneWysokansa
wstrzymanie wykonaniakara pieniężnaKNFsąd administracyjnytrudne do odwrócenia skutkisytuacja majątkowanieruchomościalimentyprawo procesowe

NSA oddalił zażalenie KNF na postanowienie WSA wstrzymujące wykonanie kary pieniężnej 800 000 zł, uznając, że jej egzekucja mogłaby spowodować trudne do odwrócenia skutki dla skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji KNF nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 800 000 zł. Skarżący argumentował, że nie posiada środków na jej zapłatę, a jedyne nieruchomości obciążone są służebnością i hipoteką, co czyni ich sprzedaż niemożliwą i mogłoby doprowadzić do utraty dachu nad głową oraz niemożności zapewnienia opieki rodzicom. NSA oddalił zażalenie KNF, uznając, że skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które wstrzymało wykonanie decyzji KNF nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 800 000 zł. Skarżący złożył skargę na decyzję KNF, argumentując, że nie posiada środków na zapłatę kary. Jego jedyne nieruchomości – mieszkanie i dom – obciążone są dożywotnią służebnością mieszkania na rzecz rodziców, a mieszkanie dodatkowo hipoteką zabezpieczającą kredyt walutowy. Skarżący podkreślił, że sprzedaż nieruchomości jest niemożliwa, a egzekucja doprowadziłaby do utraty dachu nad głową, problemów z kredytem oraz niemożności zapewnienia opieki schorowanym rodzicom. Sąd I instancji uznał, że te okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. KNF w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, twierdząc, że świadczenie pieniężne jest odwracalne. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący skutecznie uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a ocena Sądu I instancji była prawidłowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, jeśli skarżący uprawdopodobni niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący skutecznie uprawdopodobnił, iż egzekucja kary pieniężnej w wysokości 800 000 zł, przy jego trudnej sytuacji majątkowej (nieruchomości obciążone służebnością i hipoteką, brak środków na spłatę kredytu i utrzymanie rodziców), może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, takich jak utrata nieruchomości i niemożność zapewnienia środków utrzymania rodzinie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do wstrzymania wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wystarczające jest samo uprawdopodobnienie tych okoliczności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Egzekucja kary pieniężnej w wysokości 800 000 zł, przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej skarżącego (obciążone nieruchomości, brak środków, konieczność opieki nad rodzicami), może doprowadzić do nieodwracalnych skutków.

Odrzucone argumenty

Argument KNF, że świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne i nie może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania.

Godne uwagi sformułowania

szkoda nie musi mieć charakteru materialnego trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków do oceny zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wystarczającym jest samo uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w przypadku trudnej sytuacji majątkowej strony, nawet gdy dotyczy to świadczenia pieniężnego. Interpretacja pojęcia 'trudnych do odwrócenia skutków' w kontekście egzekucji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącego, ale stanowi ważny przykład stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może chronić obywatela przed egzekucją wysokiej kary pieniężnej, gdy jej zapłata mogłaby doprowadzić do dramatycznych skutków życiowych, nawet jeśli formalnie świadczenie jest odwracalne.

Czy wysoka kara pieniężna może zrujnować życie? Sąd Najwyższy Administracyjny wstrzymał egzekucję 800 tys. zł!

Dane finansowe

WPS: 800 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 872/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1569/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-06-04
II GSK 1645/18 - Wyrok NSA z 2022-02-25
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komisji Nadzoru Finansowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1569/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1569/17 po rozpoznaniu wniosku [...] wstrzymał wykonanie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że [...] (dalej: skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2016 r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 800 000 zł za naruszenie obowiązków informacyjnych.
W treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że na dzień dzisiejszy nie posiada środków, które pozwoliłyby mu uiścić karę z bieżących dochodów i oszczędności. Jedyny majątek, z jakiego mogłaby zostać pozyskana kwota określona w decyzji stanowią nieruchomości tj. mieszkanie i dom w [...]. Obie nieruchomości obciążone są dożywotnią służebnością mieszkania na rzecz rodziców skarżącego. Ponadto mieszkanie w [...], w którym mieszka skarżący obciążane jest hipoteką stanowiącą zabezpieczenie kredytu hipotecznego udzielonego w walucie obcej. W domu w [...] mieszkają rodzice skarżącego, którzy w ten sposób realizują swoje potrzeby mieszkaniowe. Rodzice skarżącego są w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej oraz wymagają pomocy skarżącego. Obciążenie nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym (służebnością), zamieszkanie nieruchomości przez skarżącego i jego rodziców (celem realizacji potrzeb mieszkaniowych), braku innych nieruchomości, w których mogliby oni zamieszkać oraz obciążenie mieszkania w [...] hipoteką skutkuje tym, że ich sprzedaż w praktyce jest w chwili obecnej niemożliwa.
Skarżący podkreślił, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego celem wyegzekwowania zasądzonej kary. Egzekucja z ww. nieruchomości doprowadzi do ich straty i wypowiedzenia umowy kredytu przez bank. To z kolei wywoła kolejne trudności, gdyż nie ma gwarancji uzyskania z egzekucji nieruchomości takiej samej kwoty, jaka pozwoliłaby zaspokoić wierzyciela bankowego, więc skarżący musiałby dopłacić do jego zaspokojenia. Natomiast egzekucja z rachunków bankowych doprowadzi do niemożności zapewnienia opieki nad schorowanymi rodzicami. Skarżący jest jedyną osobą, która byłaby zobowiązana wobec rodziców do obowiązku alimentacyjnego, którego po egzekucji z nieruchomości i kont bankowych nie mógłby wypełniać.
Do wniosku załączono szereg dokumentów, obrazujących twierdzenia zawarte w jego treści, w tym: umowę kredytu wraz z harmonogramem jego spłaty i stanem zadłużenia na dzień 6 maja 2017 r., odpis z księgi wieczystej, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, zaświadczenie o dochodach.
Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze wysokość wymierzonej kary – 800 000 zł, a także przedstawione przez skarżącego dokumenty obrazujące jego sytuację finansową WSA stwierdził, że uiszczenie kary może rodzić dla skarżącego poważne trudności. Skarżący posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Z zaświadczenia o dochodach wynika, że wynagrodzenie miesięczne z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na stanowisku specjalisty ds. gastronomi wynosi miesięcznie 1 000 zł brutto. Skarżący posiada dwie nieruchomości (mieszkanie i dom) zlokalizowane w [...], obciążone dożywotnią służebnością mieszkania na rzecz rodziców skarżącego, ponadto mieszkanie w [...] obciążone jest hipoteką stanowiącą zabezpieczenie kredytu hipotecznego udzielonego w walucie obcej. Rodzice skarżącego są w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej i wymagają pomocy skarżącego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyraźnie wskazał, na czym miałoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. Podnosił, że nie będzie mógł odzyskać własności, której zostanie pozbawiony oraz nie będzie mógł odwrócić skutków jakie związane będą z brakiem zapewnienia środków utrzymania rodzicom czy pogorszenia się stanu ich zdrowia (w aktach sprawy znajdują się dokumenty obrazujące dochody rodziców oraz koszty związane z zakupem leków oraz informacje o ich stanie zdrowia).
W ocenie WSA, nawet w przypadku wzruszenia przez sąd administracyjny kontrolowanej decyzji administracyjnej, tego rodzaju skutki byłyby trudne bądź niemożliwe do odwrócenia. Z tego powodu uzasadnione jest uwzględnienie wniosku strony poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jego zmianę poprzez odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej p.p.s.a.).
W uzasadnieniu organ podniósł, że zapłata kary pieniężnej nie doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż świadczenie pieniężne ma charakter odwracalny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że do oceny zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wystarczającym jest samo uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności.
W ocenie NSA skarżący wystarczająco uprawdopodobnił zaistnienie przesłanek ochrony tymczasowej wymienionych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Należy zauważyć, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podkreślił, że posiada dwie nieruchomości (mieszkanie i dom) zlokalizowane w [...], obciążone dożywotnią służebnością mieszkania na rzecz rodziców skarżącego, ponadto mieszkanie w [...] obciążone jest hipoteką stanowiącą zabezpieczenie kredytu hipotecznego udzielonego w walucie obcej. Rodzice skarżącego są w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej i wymagają pomocy skarżącego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyraźnie wskazał, na czym miałoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. Podnosił, że nie będzie mógł odzyskać własności, której zostanie pozbawiony oraz nie będzie mógł odwrócić skutków jakie związane będą z brakiem zapewnienia środków utrzymania rodzicom czy pogorszenia się stanu ich zdrowia (w aktach sprawy znajdują się dokumenty obrazujące dochody rodziców oraz koszty związane z zakupem leków oraz informacje o ich stanie zdrowia).
Ze względu na powyższe okoliczności zasadnie nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja – mając jednocześnie na uwadze wysokość wymierzonej kary – 800 000 zł - może spowodować niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem NSA organ w zażaleniu nie podważył prawidłowej oceny wniosku dokonanej przez Sąd I instancji.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI