II GZ 862/17

II GZ 862/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zofia Borowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
II GZ 547/17 - Postanowienie NSA z 2017-07-11
III SA/Łd 371/17 - Wyrok WSA w Łodzi z 2018-04-11
I GSK 3079/18 - Wyrok NSA z 2022-11-30
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. M. L.- S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 371/17 w zakresie oddalenia wniosku o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. M. L. - S. na decyzję Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wnioskiem zawartym w skardze W. M. L. S. (dalej: skarżący) na decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. Zarządu Województwa Ł. o określającą kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 767 054,64 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, skarżący wniósł o wstrzymanie jej wykonania, wskazując, iż wykonanie decyzji narazi skarżącego na poważne dolegliwości finansowe.
Postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 547/17 oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie.
W piśmie z dnia 3 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że zestawienie kwoty zobowiązania (767 054,64 zł wraz z odsetkami) z jego stanem majątkowym upoważnia do wyprowadzenia wniosku, iż wykonanie decyzji przed prawomocnym rozstrzygnięciem skargi spowoduje trudny do odwrócenia w swych skutkach uszczerbek na dobrach chronionych skarżącego. Skarżący podniósł także, iż jest ojcem trójki małoletnich dzieci. Głównym żywicielem rodziny jest jego małżonka – J. L. S., która w 2016 r. uzyskała dochód w wysokości 13 495,25 zł. Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, powstałej z przekształcenia prowadzonej przez niego uprzednio działalności gospodarczej. Przedmiotem działalności tej spółki – jako następcy prawnego skarżącego – jest dostarczanie usług zdrowego żywienia oraz treningu fitness poprzez aplikacje e-commerce na platformie internetowej [...], rozwijanej m.in. dzięki dofinansowaniu ze środków unijnych, których zwrotu domaga się Zarząd Województwa Ł. na mocy zaskarżonej decyzji. Pomimo sukcesywnego rozwoju w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. spółka odnotowała stratę w wysokości 115 973,86 zł. W tym też okresie skarżący nie uzyskał z niej przychodów. Gospodarstwo domowe skarżącego obciążają, m.in. raty zaciągniętego w dniu 13 stycznia 2010 r. kredytu hipotecznego, którego wysokość na dzień 6 kwietnia 2016 r. wynosiła 139 931,35 CHF, składka polisy ubezpieczenia domu w wysokości 722,00 zł rocznie, opłaty komunalne w wysokości 225,00 zł miesięcznie, czesne za przedszkole najmłodszej córki w kwocie 699,00 zł miesięcznie, opłata za gaz w kwocie 236,74 zł miesięcznie, miesięczna rata w wysokości 2 024,41 zł z tytułu spłaty pożyczki gotówkowej zaciągniętej przez żonę skarżącego w dniu 4 listopada 2014 r. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji narazi skarżącego na poważne dolegliwości finansowe, co odczują przede wszystkim jego najbliżsi. Niemożność zapewnienia dziecku opieki przedszkolnej zmusi małżonkę skarżącego do zrezygnowania z pracy ze względu na konieczność osobistego zajęcia się córką. Zdaniem skarżącego zestawienie ponoszonych przez jego gospodarstwo domowe stałych wydatków wskazuje, że nie jest on w stanie wykonać zaskarżonej decyzji w zakresie objętym obowiązkiem zapłaty na rzecz organu bez uszczerbku utrzymania siebie i najbliższej rodziny. Po wniesieniu skargi sytuacja skarżącego uległa znacznemu pogorszeniu, a to z uwagi na doręczenie mu nakazu zapłaty Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2017 r., co wypełnia ustawową przesłankę zmiany okoliczności, dającej podstawę do ponownego rozważenia zasadności ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 22 września 2017 r. oddalił wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu cytując treść art. 61 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), podniósł, iż okoliczności podniesione we wniosku nie dają podstawy do zmiany lub uchylenia postanowienia z dnia 24 maja 2017 r. W ocenie WSA, mimo, iż tym razem skarżący przedstawił więcej informacji na temat swojej sytuacji rodzinnej oraz obciążających go zobowiązań, to nie można uznać, że wskazane przez niego okoliczności uprawdopodobniają w sposób należyty wystąpienie przynajmniej jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie wskazał i nie udokumentował wysokości aktualnie uzyskiwanych dochodów swoich i żony. Zatem nie można było stwierdzić, jakie są rzeczywiste źródła finansowania miesięcznych, udokumentowanych wydatków rodziny skarżącego wynoszących 3 185,15 zł. Skarżący nie wyjaśnił też, czy w dalszym ciągu spłaca kredyt hipoteczny, którego wysokość na dzień 6 kwietnia 2016 r. wynosiła 139 931,35 CHF. Taki sposób przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej przez skarżącego uniemożliwiał ocenę, czy w sprawie występują przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie pozwalał uznać, że miała miejsce zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę postanowienia z dnia 24 maja 2017 r.
Sąd I instancji wskazał ponadto, iż wystąpienie straty w działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę A. w wysokości 115 873,86 zł brutto nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący nie wskazał jednak i nie udokumentował wysokości przychodów, jakie ta spółka uzyskuje. Zauważył także , że z nakazu zapłaty z dnia 17 lutego 2017 r. wydanego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sprawie sygn. akt I Nc 1829/16, wynika tylko tyle, że został on wydany w postępowaniu nakazowym na kwotę 304 802,34 zł wraz z odsetkami. Nie wiadomo jednakże, czy postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone i czy prowadzone jest przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne dotyczące tej kwoty. Co więcej, nakaz ten dotyczy zapłaty na rzecz B. Spółki Akcyjnej w P. – wspólnika spółki A., w której wspólnikiem jest także skarżący. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r., względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślił, iż jego wniosek wskazywał na niebezpieczeństwo niepowetowanej szkody mogącej powstać w następstwie egzekucji zobowiązań pieniężnych, która to może narazić skarżącego na niemożność wykonywania bieżących zobowiązań finansowych skarżącego czy też narazić skarżącego na niemożność zaspokajania bieżących potrzeb rodziny skarżącego i jego samego. Zaznaczył, iż do wniosku dołączył dokumentacje wskazującą na aktualne zobowiązania finansowe skarżącego, jego kondycję finansową oraz informacje o skali bieżących potrzeb jego rodziny. Zatem w jego ocenie trudno uznać, jak zrobił to WSA, iż nie uczynił zadość szczegółowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Oznacza to, że strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania.
Skoro bowiem sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na nim spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie jest kolejnym wydanym przez Sąd I instancji postanowieniem w zakresie żądania wstrzymania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Ł. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Powodem odmowy wstrzymania przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji była okoliczność, że przedłożone przez skarżącego dokumenty nie wskazywały na ryzyko wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób uznać, by w świetle przedstawionych przez skarżącego dokumentów, uprawdopodobnił on wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżący wskazał wprawdzie, iż prowadzona przez niego działalność przynosi straty oraz na inne zobowiązania finansowe (kredyt hipoteczny, pożyczka, nakaz zapłaty z dnia 17 lutego 2017 r.), przedłożył również do akt szereg dokumentów wskazujących na jego zobowiązania finansowe wobec osób trzecich jednak, co należy podkreślić nie przedstawił żadnych danych wskazujących na aktualnie uzyskiwane dochody swoje i żony. Brak też aktualnych dokumentów dotyczących wysokości przychodów, jakie spółka uzyskuje, a także czy wydany nakaz zapłaty uprawomocnił się.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strata na która powołuje się skarżący powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad dochodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowa, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił występowania w rozpoznawanej sprawie okoliczności przemawiających za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Sąd I instancji, badając wniosek skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., słusznie zatem odmówił zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Ponadto wskazać należy, że strona żądając wstrzymania wykonania decyzji, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide: postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06), np. poprzez przedłożenie aktualnej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji finansowej, w tym wyciągów z rachunków bankowych. Analogiczne wymogi ciążą na stronie domagającej się zmiany w rybie art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji.
W ocenie NSA, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że doszło do zmiany okoliczności, które uzasadniałyby zmianę postanowienia WSA z 24 maja 2017 r. W takiej sytuacji zaskarżone postanowienie WSA z dnia 29 czerwca 2017 r. jest zgodne z prawem.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.