II GZ 86/26

II GZ 86/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 2752/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 czerwca 2025 r. nr BTM.WWU.513.6511.2024.2491 w przedmiocie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania; 2. zwrócić T. Sp. z o.o. w K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 grudnia 2025 r. odrzucił skargę T. sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 czerwca 2025 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Pismem z 6 sierpnia 2025 r. T. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "Organ", "GITD") z 12 czerwca 2025 r. nr BTM.WWU.513.6511.2024.2491 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skargę wniesiono po upływie ustawowego terminu ustanowionego do dokonania tej czynności.
Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. WSA zaznaczył, że zaskarżoną decyzję przesłano na adres Spółki widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym, a nie na adres do korespondencji wskazany w piśmie pełnomocnika Strony z 10 kwietnia 2025 r., z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu. Przesyłka była dwukrotnie awizowana – 18 czerwca 2025 r. i 26 czerwca 2025 r. Wobec nieodebrania przez Skarżącą z placówki pocztowej awizowanej dwukrotnie korespondencji przed upływem czternastego dnia od daty pierwszej próby doręczenia, tj. do dnia 2 lipca 2025 r., z tym dniem zaistniał skutek prawny doręczenia.
Zdaniem Sądu, skoro zaskarżoną decyzję doręczono Skarżącej w dniu 2 lipca 2025 r., to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na tę decyzję upływał z dniem 1 sierpnia 2025 r. (piątek). Termin ten nie został zachowany, albowiem pełnomocnik Skarżącej nadał skargę w placówce pocztowej dopiero w dniu 7 sierpnia 2025 r. Sąd podkreślił jednocześnie, że Skarżąca nie wniosła o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani też nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W podstawie prawnej orzeczenia wskazano art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.").
Skarżąca zaskarżyła wskazane na wstępie postanowienie w całości zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na treść orzeczenia, a to: art. 54 § 1 i art. 53 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 40 § 2 KPA w zw. z art. 44 §1 pkt 1 KPA i art. 42 KPA poprzez przyjęcie, że skarga została złożona po terminie w sytuacji gdy organ postępowania nigdy w sposób prawidłowy nie doręczył przedmiotowej decyzji Spółce, natomiast w ocenie WSA doręczenie nastąpiło poprzez tzw. doręczenie zastępcze, podczas gdy brak było podstaw do takiego przyjęcia, gdyż w imieniu strony, pismem z 26 maja 2025 r. zgłosił się pełnomocnik wskazując nie tylko adres dla doręczeń do Spółki, ale także powodując konieczność doręczenia decyzji pełnomocnikowi, czego organ zaniechał oraz całkowicie zignorował dokonując doręczenia na nieaktualny adres Spółki, czym pozbawił Spółkę możliwości realizacji jej praw.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracyjnego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca w uzasadnieniu zażalenia podniosła, że o rzekomym doręczeniu decyzji dowiedziała się z pisma Organu z 25 lipca 2025 r., doręczonego pełnomocnikowi strony T. Sp. z o.o. w K. w dniu 31 lipca 2025 r. Ponadto Skarżąca zaznaczyła, że złożyła wniosek o prawidłowe doręczenie decyzji, co jednak nie nastąpiło do chwili złożenia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Wnosi się ją za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem sprawy. Skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzuca.
Procedura doręczeń pism, w tym decyzji administracyjnych została uregulowana w Rozdziale 8 Działu I ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U z 2025 r., poz. 1691 z późn. zm., dalej: "k.p.a"). Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Z przepisu tego wynika, że jeżeli skarżąca ustanowiła pełnomocnika, to obowiązkiem organu jest doręczanie wszystkich pism temu pełnomocnikowi. Obowiązkiem strony należycie dbającej o własne sprawy było zatem niezwłoczne zawiadomienie organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i konieczności kierowania pism organu na jej adres lub adres jej nowego pełnomocnika. Norma prawna zawarta w art. 42 k.p.a. dotyczy doręczania pism osobom fizycznym i stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Ponadto pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Natomiast art. 44 k.p.a. normuje instytucję tzw. doręczenia zastępczego. Zastosowanie doręczenia zastępczego w odniesieniu do pism adresowanych do osób fizycznych jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, wynikająca z okoliczności niezawinionych przez organ administracji, zwłaszcza z powodu niepowiadomienia organu administracji o zmianie adresu przez stronę, jej pełnomocnika lub przedstawiciela. Przesłanką dopuszczalności zastosowania doręczenia zastępczego w stosunku do pism adresowanych do osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej jest natomiast niemożność doręczenia pisma w sposób określony w art. 45 k.p.a. zdanie pierwsze (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026, art. 44.).
W niniejszej sprawie Organ doręczył zaskarżoną decyzję na adres Spółki widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym. Korespondencja wysłana na powyższy adres nie została jednak przez Skarżącą odebrana, tylko po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do organu. Organ doręczając zaskarżoną decyzję na adres Skarżącej wskazany w KRS, pominął ustanowienie przez Skarżącą pełnomocnika, którego umocowanie do reprezentowania skarżącej w postępowaniach administracyjnych znajdowało się aktach administracyjnych. Ponadto, pełnomocnik w odpowiedzi na wezwanie organu z 30 kwietnia 2025 r., pismem z dnia 25 maja 2025 r. (k. 28 akt sądowych), które wpłynęło do organu zgodnie z prezentatą 30 maja 2025 r., a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zgłosił swój udział jako pełnomocnika oraz wskazał adres do doręczeń.
Należy podkreślić, że art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. Ocena skutków pominięcia pełnomocnika w sprawie w każdym przypadku zależy natomiast od okoliczności danej sprawy, długotrwałości pominięcia i etapu postępowania, w którym doszło do takiego naruszenia.
W konsekwencji, organ powinien doręczyć pełnomocnikowi skarżącej na wskazany przez niego adres, a nie zastosować fikcję doręczenia uregulowaną w art. 44 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie stwierdził, że organ prawidłowo doręczył zaskarżoną decyzję GITD w trybie art. 44 § 4 k.p.a., a w konsekwencji nieprawidłowo uznał, że skarga skarżącego została doręczona po terminie.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji, oceniając dopuszczalność skargi, powinien przeanalizować, czy Strona uchybiła terminowi do jej wniesienia. Uwzględnieniu w tym zakresie powinny podlegać wszystkie okoliczności sprawy zawarte w aktach administracyjnych jak i sądowych.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku skarżącej w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie w postanowieniu rozpoznającym zażalenie. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).