II GZ 839/25

II GZ 839/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2028/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-01-31
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 28 par. 1; art. 29; art. 177a; art. 176 par. 2; art. 49 par. 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. F. "P." S.A. w S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2028/24 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej i zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. F. "P." S.A. w S. G. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 21 maja 2024 r. nr POWII.5455.52.2022.JC.2 w przedmiocie zobowiązania do pokrycia kosztów badań jakościowych produktu leczniczego i kosztów pobrania próbki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. zwrócić Z. F. "P." S.A. w S. G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 sierpnia 2025 r. odrzucił skargę kasacyjną Z. F. P. S.A. w S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2028/24, w sprawie ze skargi Z. F. P. S.A. w S. G. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 21 maja 2024 r. w przedmiocie zobowiązania do pokrycia kosztów badań jakościowych produktu leczniczego i kosztów pobrania próbki oraz zwrócił stronie skarżącej Z. F. P. S.A. z siedzibą w S. G. kwotę 221,00 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2028/24.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 marca 2025 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie odpisu z krajowego rejestru sądowego albo informacji odpowiadającej odpisowi z KRS, potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu spółki w dacie wniesienia skargi kasacyjnej - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Wezwanie zostało skutecznie doręczone 16 czerwca 2025 r., a skarżąca uzupełniła braki formalne skargi kasacyjnej w dniu 26 czerwca 2025 r.
Wojewódzkiego Sąd Administracyjny odrzucając skargę kasacyjną uznał, że uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu, który upłynął z dniem 23 czerwca 2025 r.
W podstawie prawnej orzeczenia wskazano art. 178 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższym postanowieniem złożyła zażalenie, w którym zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 178 PPSA w zw. z art. 29 PPSA polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że skarżąca nie wykazała swojego umocowania przy pierwszej czynności w postępowaniu, a w konsekwencji na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zachodzą podstawy do jej odrzucenia na posiedzeniu niejawnym.
Zdaniem spółki, w aktach sprawy znajdował się pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego spółki, załączony do skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który zawierał aktualny skład zarządu spółki, w tym osoby podpisane pod pełnomocnictwem radcy prawnej załączonym do skargi kasacyjnej. Ponadto, zdaniem spółki, w związku z połączeniem przez Sąd przedmiotowej sprawy do wspólnego rozpoznania z innymi postępowaniami, w których również znajdowały się odpisy KRS wskazujące na uprawnienia członków zarządu do udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnej, Sąd dysponował kompletem danych umożliwiających weryfikację umocowania pełnomocnika, a także uprawnienia osób podpisanych pod pełnomocnictwem w niniejszej sprawie.
Niezależnie od powyższego, w ocenie strony skarżącej, gdyby Sąd powziął wątpliwości co do aktualności danych zawartych w załączonym KRS, miał możliwość ich łatwej weryfikacji poprzez pobranie aktualnego odpisu z elektronicznego, powszechnie dostępnego systemu Krajowego Rejestru Sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zażalenie jest zasadne i zasługiwało na uwzględnienie, a zatem zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 28 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 29 p.p.s.a. (stosowanym w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2025 r. poz. 1427; zwanej dalej: ustawą zmieniającą), osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu nakazywał, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek, Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013 r.). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis z KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego został wezwany pełnomocnik skarżącej spółki.
Na tle przepisów ustawy p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą zmieniającą, zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi kasacyjnej, podlegający uzupełnieniu w trybie 177a p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. i w sytuacji, gdy strona nie uzupełni w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a. W obowiązującym w rozpoznawanej sprawie stanie prawnym sprzed nowelizacji art. 29 p.p.s.a., z uwagi na treść art. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy p.p.s.a., wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 5 listopada 2025 r., stosuje się przepisy dotychczasowe [...], wykładni wskazanych powyżej przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia więc treść art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (obecnie t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 869, dalej: "ustawy o KRS"). Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, wprowadzona do art. 29 p.p.s.a. ustawą zmieniającą, nie czyniła więc - na tle obowiązującego w czasie procedowania przez Sąd I instancji stanu prawnego - wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku.
Podkreślić należy, że na stronie, stosownie do dotychczasowego brzmienia art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną spółki z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego upoważnienie osoby, która podpisała skargę kasacyjną, do występowania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, tj. np. odpisu z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii albo informacji odpowiadającej odpisowi z KRS, potwierdzającego umocowanie w dacie wniesienia skargi kasacyjnej, do nadesłania którego pełnomocnik skarżącej kasacyjnie spółki została wezwana przez WSA. Niewątpliwie, w wykonaniu zarządzenia pełnomocnik przesłała do Sądu I instancji odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego przedstawiający stan na dzień po dacie udzielenia pełnomocnictwa, poświadczony za zgodność z oryginałem, jednakże czynności tej dokonała w dniu 26 czerwca 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że przed oceną terminowości wykonania wezwania Sądu I instancji, należało w pierwszej kolejności zbadać, czy samo wezwanie do uzupełnienia dostrzeżonego przez WSA braku formalnego skargi kasacyjnej było prawidłowe i zasadne. Dopiero bowiem odpowiedź pozytywna w tym zakresie pozwalałaby przyjąć stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie.
Oceniając zatem, czy skarga kasacyjna faktycznie obarczona była brakiem formalnym – co uzasadniałoby wystosowanie przez Sąd I instancji przedmiotowego wezwania, nie można jednak pominąć okoliczności wynikających z akt sprawy. W zażaleniu na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej strona podnosi, że znajdujący się w aktach sprawy odpis z KRS nadesłany przy skardze, zawierał aktualny skład zarządu skarżącej spółki, w tym również wymienione zostały tam osoby podpisane pod pełnomocnictwem załączonym do skargi kasacyjnej. Wobec tego dokument ten umożliwiał weryfikację członków zarządu spółki, którzy udzielili pełnomocnictwa pełnomocnikowi profesjonalnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach niniejszej sprawy faktycznie znajduje się dotycząca skarżącej spółki i poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców ze stanem na dzień 24 czerwca 2024 r. Z dokumentu tego bezsprzecznie wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest zarząd, zaś sposób reprezentacji podmiotu został określony poprzez ustanowienie, że do składania oświadczeń woli i podpisywania w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Pełnomocnictwo udzielone w dniu 2 grudnia 2024 r. i załączone do skargi kasacyjnej wskazywało, że w imieniu skarżącej pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania spółki udzielili: prezes zarządu S. Sz. oraz członek zarządu A. D.-T.. Wprawdzie jedna z osób podpisanych pod tym pełnomocnictwem nie udzielała uprzednio pełnomocnictwa w imieniu skarżącej, które zostało nadesłane do WSA wraz ze skargą oraz załączonym wydrukiem z KRS, co jednak nie przesądza jeszcze o braku wykazania umocowania tej osoby do podpisania pełnomocnictwa składanego wraz ze skargą kasacyjną. Jak bowiem wynika z załączonego do akt sprawy wydruku KRS, złożonego już na etapie wnoszenia skargi do Sądu, w skład zarządu skarżącej spółki jako jego członek wchodziła podpisana pod aktualnym pełnomocnictwem A. D.-T., figurująca w rejestrze pod poz. 50 z datą dokonanego wpisu w dniu 2 czerwca 2023 r. (wpis wprowadzony w dacie określonej w poz. 152).
Tym samym pełnomocnictwo załączone do skargi kasacyjnej zostało udzielone przez osoby uprawnione do reprezentacji skarżącej spółki, zgodnie ze znajdującym się już w aktach sprawy wydrukiem KRS. Nie zachodziła zatem sytuacja, w której skardze kasacyjnej nie można było nadać dalszego biegu z powodu dostrzeżonego braku formalnego tego pisma, który wymagałaby uzupełnienia przed dalszym procedowaniem przez Sąd. WSA miał możliwość weryfikacji składu osobowego zarządu spółki w znajdującym się w aktach sprawy wydruku KRS (karty akt sądowych nr - od 17 do 43), lecz czynności tej zaniechał, uznając, że skarga kasacyjna zawiera brak formalny.
Przypomnieć należy, że przepis art. 29 p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu stanowi, iż przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepis nakazuje zatem, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Tym samym, jeśli z załączonego do skargi wydruku KRS wynikało, że w składzie osobowym zarządu spółki pod lp. 50 (z datą wpisu wprowadzoną pod poz. 152) wpisana jest członek zarządu A. D.-T., to złożenie przez nią podpisu pod pełnomocnictwem udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu na kolejny rok kalendarzowy i składanym wraz ze skargą kasacyjną nie powinno budzić wątpliwości Sądu I instancji. Zakres jej umocowania oraz uprawnienie do działania w imieniu skarżącej spółki wraz z drugim członkiem zarządu dały się ustalić i zweryfikować na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Skoro zaś umocowanie do działania w imieniu spółki istniało już przy pierwszej czynności podjętej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (przy wniesieniu skargi na decyzję organu II instancji), to pomimo, że na tamtym etapie postępowania akurat ten członek zarządu nie udzielał wcześniejszego pełnomocnictwa, nie oznacza, że nie mógł wystąpić w imieniu podmiotu skarżącego na etapie udzielania pełnomocnictwa składanego wraz ze skargą kasacyjną. Zwłaszcza jeżeli – tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - pomiędzy datą wynikającą z załączonego do skargi wydruku KRS, tj. 24 czerwca 2024 r., a datą udzielenia kolejnego pełnomocnictwa załączonego do skargi kasacyjnej, tj. 2 grudnia 2024 r., minęło niewiele ponad 5 miesięcy. Jeżeli konkretny członek zarządu spółki był umocowany do jej reprezentacji i umocowanie to można było sprawdzić na podstawie akt sprawy, to nie zachodziła przed Sądem I instancji potrzeba wzywania do ponownego przedłożenia odpisu KRS – w sytuacji, gdy umocowanie to można było zweryfikować na podstawie już znajdującego się w aktach sprawy dokumentu. Tym samym obowiązek wykazania swojego umocowania do działania w imieniu podmiotu skarżącego nie powstał ponownie przy złożeniu skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji.
Odrzucenie skargi kasacyjnej, pomimo niewykonania w terminie wezwania, do którego pełnomocnik skarżącej spółki została wezwana pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, w okolicznościach niniejszej sprawy, byłoby zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nadmiernie rygorystyczne, powodując stronie zamknięcie prawa do sądu. Zważyć należy, że celem wezwania do usunięcia braków formalnych jest usunięcie tych braków, nie zaś wykonanie wezwania sądu do ich usunięcia, a sankcja z art. 58 § 1 p.p.s.a., czy jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie z art. 178 p.p.s.a., związana jest z nieusunięciem braków formalnych, a nie z niewykonaniem wezwania do ich usunięcia (vide m.in.: postanowienie NSA z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 779/16, postanowienie NSA z dnia 18.10.2018 r., sygn. akt II GZ 368/18;). Nie można tym samym uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w tym m.in. w przywołanym powyżej postanowieniu NSA o sygn. akt II GZ 779/16, a także w postanowieniach NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 270/12 oraz z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 677/12. Tak formalistyczne podejście stanowiłoby rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykania drogi sądowej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez skarżącą spółkę wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 i art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2025 r., poz. 1427).