II GZ 836/25

II GZ 836/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2856/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-07-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2856/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. D. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 czerwca 2019 r. nr GIS-HŚ-HP-4333-17/AO/19/1 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2856/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę E. D. (dalej: skarżąca) na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z 3 czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt administracyjnych wynikało, że zaskarżone postanowienie z 3 czerwca 2019 r. zostało doręczone skarżącej 10 czerwca 2019 r., a zatem trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi na ww. postanowienie upływał 10 lipca 2019 r.
W dniu 8 lipca 2024 r. skarżąca nadała w placówce pocztowej do Sądu pismo, w którym poinformowała o wniesieniu 24 czerwca 2019 r. skargi do Sądu na postanowienie z 3 czerwca 2019 r. oraz wniosła o podanie, na jakim etapie jest sprawa.
W ocenie Sądu pierwszej instancji z okoliczności sprawy nie wynikało, aby skarżąca w dniu 24 czerwca 2019 r. złożyła za pośrednictwem Głównego Inspektora Sanitarnego skargę na postanowienie tego organu z 3 czerwca 2019 r. Zgodnie z nadesłaną przez organ książką wpływu korespondencji do organu w okresie 25 czerwca 2019 r. – 10 lipca 2019 r. do Głównego Inspektora Sanitarnego nie wpłynęła skarga skarżącej z 24 czerwca 2019 r. Nadesłane natomiast przez skarżącą potwierdzenie nadania w dniu 26 czerwca 2019 r. przesyłki o nr [...] nie wskazywało, że przesyłka o wskazanym numerze zawierała skargę na postanowienie z 3 czerwca 2019 r. Nadesłana do Sądu kserokopia skargi z 24.06.2019 r. nie zawiera żadnej prezentaty (pieczęci) organu administracji. Skarżąca nie nadesłała zwrotnego potwierdzenia odbioru skargi przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
Na skutek podjętych przez Sąd działań dotyczących ustalenia statusu przesyłki Poczta Polska S. A. potwierdziła fakt nadania przesyłki o nr [...] w dniu 26 czerwca 2019 r. w Filii Urzędu Pocztowego Inowrocław 1 (ul. Cegielna 14/16, 88-104 Inowrocław). Adresatem przesyłki była Powiatowa Stacja Sanit.-Epidem.[...]. Przesyłka o nr [...] została odebrana 27 czerwca 2019 r. w Urzędzie Pocztowym Inowrocław 1 przez M. P., jako osobę uprawnioną do odbioru przesyłek.
W związku z tym Sąd stwierdził, że skarżąca nie złożyła 24 czerwca 2019 r. skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z 3 czerwca 2019 r., a dopiero pismem nadanym w urzędzie pocztowym 8 lipca 2024 r. Skoro zatem zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej 10 czerwca 2019 r., to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi określony przepisem art. 53 § 1 p.p.s.a. upłynął 10 lipca 2019 r., a więc skarga z 8 lipca 2024 r. została wniesiona po upływie terminu do jej złożenia, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie i zwrócenie Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia.
W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie naruszało art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że do skutecznego złożenia pisma w terminie konieczne jest potwierdzenie odbioru przez adresata, oraz art. 53 § 1 p.p.s.a., poprzez uznanie, że skargę złożono po terminie trzydziestu dni od doręczenia rozstrzygnięcia pierwszej instancji oraz art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie przedmiotowej skargi. Skarżąca podkreśliła, że na dowodzie nadania listu poleconego jako adresata wskazano Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie, a nie jak pisze w uzasadnieniu Sąd - Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Inowrocławiu i zarzuciła, że Sąd błędnie ustalił te okoliczności w wyroku. Skarżąca wskazała, że błąd Sądu może wynikać z tego, że w tym dniu skarżąca wysłała jeszcze egzemplarz skargi do wiadomości Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Inowrocławiu.
III
Odpowiedź na zażalenie złożył Główny Inspektor Sanitarny, wnosząc o oddalenie zażalenia.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę (zob. wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12). Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
W zaskarżonym postanowieniu WSA w Warszawie prawidłowo ustalił, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 czerwca 2019 r. zawierające prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, doręczono skarżącej 10 czerwca 2019 r.
Rozpoznając zażalenie NSA wziął pod uwagę następujące okoliczności wynikające z akt sprawy:
Pismem z 8 lipca 2024 r., nadanym tego samego dnia, skarżąca zwróciła się do WSA w Warszawie o podanie stanu sprawy, w której 24 czerwca 2019 r. złożyła skargę administracyjną na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z 3 czerwca 2019 r. Skarżąca mimo informacji zawartej w tym piśmie, nie załączyła do tego pisma kopii skargi, a nadto wskazała, że z ostrożności informuje, że podtrzymuje stanowisko w sprawie. Kopię skargi przedłożyła skarżąca dopiero przy piśmie z 20 sierpnia 2024 r., wskazując, że postanowienie z 3 czerwca 2019 r. zostało zaskarżone skargą administracyjną z 24 czerwca 2019 r. i że skargę wysłała za pośrednictwem Głównego Inspektora Sanitarnego. Załączona do tego pisma kserokopia skargi nie zawierała żadnej prezentaty (pieczęci) organu administracji. Następnie skarżąca pismem z 4 listopada 2024 r. przesłała kopię dowodu nadania skargi w dniu 24 czerwca 2019 r., zaś na skutek wezwania WSA w Warszawie, skarżąca pismem z 4 czerwca 2025 r. nadesłała oryginał potwierdzenia nadania na adres Głównego Inspektora Sanitarnego przesyłki o nr [...]. Wniosła również o zwrócenie się przez Sąd do Poczty Polskiej S.A. o udzielenie informacji o dacie doręczenia adresatowi przesyłki nr [...].
W odpowiedzi na pismo WSA w Warszawie z 12 lipca 2024 r. Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że przeprowadził postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej z 30 kwietnia 2019 r. zakończone wydaniem ostatecznego postanowienia z 3 czerwca 2019 r. utrzymującym w mocy postanowienie z 19 kwietnia 2019 r., znak: GIS-HŚ-HP-4333-17/AQ/19 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dla województwa bydgoskiego z dnia 12 października 1998 r., znak:HP-193/302/11952/98, w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej gdyż ta decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 8 czerwca 1999 r., sygn. akt. II SA/Gd 603/99 oraz że kwerenda dokumentacji sprawy nie potwierdziła wpływu skargi z 24 czerwca 2019 r. na to postanowienie. Następnie pismem z 1 kwietnia 2025 r. Główny Inspektor Sanitarny przesłał książkę wpływu korespondencji do organu za okres od dnia 25 czerwca 2019 r. do dnia 10 lipca 2019 r., z której nie wynikało, by wpłynęła w tym czasie do organu jakakolwiek korespondencja od skarżącej.
Z wyjaśnień Poczty Polskiej przesłanych w piśmie z 2 czerwca 2025 r. wynikało z kolei, że w przypadku nadawania przez klientów przesyłek rejestrowanych jedynym dokumentem potwierdzającym datę i miejsce nadania oraz identyfikującym nadawcę i adresata przesyłki jest potwierdzenie nadania przesyłki, które jest wydawane nadawcy przesyłki na znak zawarcia umowy na świadczenie usługi. W placówce nadawczej nie
pozostają żadne oryginały dokumentów, ponieważ przesyłka widnieje w systemie informatycznym. Z danych zawartych w systemie dotyczących przesyłki nr [...] wynikało, że adresatem przesyłki była Powiatowa Stacja Sanit.-Epidem. [...], 88-100 Inowrocław i że analiza systemu informatycznego Poczty Polskiej S.A. potwierdziła fakt nadania przesyłki o nr [...]w dniu 26 czerwca 2019 r. w Filii Urzędu Pocztowego Inowrocław 1 (ul. Cegielna 14/16, 88-104 Inowrocław) dla adresata Powiat. Stacja Sanit- Epidem. [...]. W systemie brak było natomiast zapisów w zakresie nadawcy przesyłki. Przesyłka została odebrana w dniu 27 czerwca 2019 r. w Urzędzie Pocztowym Inowrocław 1. Według zapisów w systemie odbiór pokwitowała M. P. Poczta Polska S.A. przekazała, że nie ma możliwości potwierdzenia, że przesyłkę nr [...] w dniu 26 czerwca 2019 r. nadała E. D..
Ponadto pismem z 2 lipca 2025 r. Poczta Polska S.A. powtórzyła, że przesyłka nr [...] została nadana 26 czerwca 2019 r. w Filii Urzędu Pocztowego Inowrocław 1 (placówka pocztowa przy ul. Cegielnej 14/16 w Inowrocławiu), co potwierdzają dane zawarte w systemie informatycznym. Z danych zawartych w systemie wynikało, że adresatem przesyłki była Powiatowa Stacja Sanit.-Epidem. [...], 88-100 Inowrocław. Przesyłka nr [...] została odebrana w dniu 27 czerwca 2019 r. w Urzędzie Pocztowym Inowrocław 1 przez Panią M. P., jako osobę uprawnioną do odbioru przesyłek. Jednocześnie wyjaśniono, że niezgodność danych adresata podanego na załączonym potwierdzeniu nadania przesyłki z danymi adresata w systemie Poczty Polskiej S.A. może wynikać z dwóch przyczyn: błędnie naklejonej nalepki z numerem R (nadania) przeznaczonej na inny list (np. klient nadawał 2 listy i doszło do zamiany nalepek R z numerem nadania) lub z błędnego zaadresowania koperty przesyłki przez nadawcę.
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W zaskarżonym postanowieniu Głównego Inspektora Sanitarnego z 3 czerwca 2019 r. zawarte zostało prawidłowe pouczenie m.in. o trybie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazujące, że skargę wnosi się za pośrednictwem Głównego Inspektora Sanitarnego.
W ocenie NSA w niniejszej sprawie należało przyjąć, że skarżąca przesyłką z 26 czerwca 2019 r. przesłała skargę – zgodnie z pouczeniem – na adres Głównego Inspektora Sanitarnego. Skarżąca na skutek wezwania WSA w Warszawie, pismem z 4 czerwca 2025 r. wykazała bowiem, że posiada oryginał potwierdzenia nadania na adres Głównego Inspektora Sanitarnego przesyłki o nr [...] i ten oryginał przedłożyła do akt. Z przedłożonego pocztowego potwierdzenia nadania wynika, że przesyłka do Głównego Inspektora Sanitarnego została nadana 26 czerwca 2019 r. W związku z tym należy uznać, że skarżąca wskazała prawidłowego adresata skargi, a z daty nadania przesyłki wynika, że skarżąca nadała skargę w terminie otwartym do jej wniesienia,
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę nie mógł prawidłowości i terminowości nadania podważać tym, że skarżąca nie nadesłała zwrotnego potwierdzenia odbioru skargi przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Nie mógł także Sąd pierwszej instancji prawidłowości i terminowości nadania skutecznie poważyć przyjęciem, że z dowodu nadania przesyłki o nr [...] powinno wynikać, że przesyłka o ww. numerze zawierała skargę na postanowienie z 3 czerwca 2019 r. Brak oznaczenia na dowodzie nadania, że przesyła zawiera skargę nie przesądza o tym, że skarga nie została ww. przesyłką nadana przez skarżącą.
Nie można też uznać, że dowód w postaci książki wpływu korespondencji w okresie 25 czerwca 2019 r. – 10 lipca 2019 r. do organu, z którego wynikało, że do Głównego Inspektora Sanitarnego nie wpłynęła skarga E. D. z 24 czerwca 2019 r. przesądza we wskazanych powyżej okolicznościach, że skarga nie została nadana na adres Głównego Inspektora Sanitarnego przez skarżącą.
Sąd pierwszej instancji pominął, że z pisma Poczty Polskiej S.A. z 2 lipca 2025 r. wynikało, że niezgodność danych adresata podanego na potwierdzeniu nadania przesyłki z danymi adresata w systemie Poczty Polskiej S.A. mogła wynikać z dwóch przyczyn: błędnie naklejonej nalepki z numerem R (nadania) przeznaczonej na inny list (np. klient nadawał 2 listy i doszło do zamiany nalepek R z numerem nadania) lub z błędnego zaadresowania koperty przesyłki przez nadawcę. Skarżąca zaś w zażaleniu wyjaśniła, że tego samego dnia, tj. 26 czerwca 2019 r. wysłała jeszcze egzemplarz skargi do wiadomości Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Inowrocławiu.
W rozpoznawanej sprawie nie można zatem wykluczyć, że przesyłki sądowe adresowane do Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Inowrocławiu z niewyjaśnionych przyczyn miały np. błędnie naklejone naklejki z numerem nadania, w szczególności, że na tego rodzaju możliwość wskazuje sam operator pocztowy. Biorąc pod uwagę to, że skarżąca przedłożyła na wezwanie Sądu pocztowe potwierdzenie nadania, które w świetle obowiązujących przepisów stanowi dowód nadania korespondencji do organu, zaistniałe w niniejszej sprawie wątpliwości nie mogą obciążać strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za takim rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść skarżących przemawia w tym konkretnym przypadku umożliwienie stronie zainteresowanej ochrony swych praw poprzez skorzystanie w pełni, stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, z konstytucyjnego prawa do sądu (por. m.in. postanowienie NSA z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FZ 236/17).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej 10 czerwca 2019 r., wobec tego trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 10 lipca 2019 r. Skarżąca nadała przesyłkę na adres Głównego Inspektora Sanitarnego 26 czerwca 2019 r., a zatem w terminie otwartym do jej wniesienia. Nieuprawniona była zatem ocena WSA w Warszawie, że skarga została złożona po terminie, przez co podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. Skardze tej powinien być zatem nadany bieg.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.