II GZ 818/25

II GZ 818/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. i K.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2800/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. W. i K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2025 r. nr KOC/5530/Dr/24 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2025 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2800/25), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. W. i K. P. (dalej przywoływani jako: "Skarżący" "Strony") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2025 r. nr KOC/5530/Dr/24 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
2. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
z uwagi na to, że wysokość nałożonej kary, tj. 4440 zł doprowadzi do utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa Skarżących, mając na uwadze fakt, że w tożsamej, bliźniaczej sprawie nałożono również na Skarżących karę pieniężną. Ponadto wskazano, że Skarżący nie posiadają wolnych środków, z których mogliby sfinansować spłatę kary pieniężnej, a zatem jej wyegzekwowanie wymagałoby spieniężenia posiadanego przez nich majątku. Skarżący podnieśli także, że
w przypadku wykonania decyzji grozi im zajęcie i licytacja składników majątku osobistego, która może wyrządzić niepowetowaną stratę.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Skarżący, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej na nich obowiązek zapłaty należności pieniężnej, nie uprawdopodobnili we wniosku okoliczności wskazujących na możliwość zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że Skarżący opisanej we wniosku trudnej sytuacji materialnej w żaden sposób nie udokumentowali, oraz nie dołączyli żadnych dokumentów źródłowych obrazujących ich sytuację finansową (w szczególności informacji dotyczących przychodów z prowadzonej działalności). Brak zatem pełnych i wiarygodnych danych uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie w jakiej sytuacji finansowej znajdują się Skarżący. Powołane we wniosku okoliczności , zdaniem WSA były niewystarczające, aby Sąd mógł stwierdzić, jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżących wywoła ewentualne wykonanie decyzji.
W konsekwencji nie jest możliwe ustalenie, czy w istocie konieczność zapłaty kwoty określonej w zaskarżonej decyzji tytułem kary pieniężnej uzasadnia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków.
Dodatkowo Sąd I instancji wskazał, że rodzaj nałożonego obowiązku, tj. kara pieniężna, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, ponieważ chodzi
o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne.
W sytuacji bowiem ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu skarżącym kwoty pieniężnej orzeczonej w zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt sygn. akt II GZ 80/09).
4. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zaskarżając powyższe postanowienie w całości, Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że Skarżący nie uzasadnili odpowiednio swego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bowiem brak było zatem pełnych i wiarygodnych danych uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie w jakiej sytuacji finansowej znajdują się skarżący. Powołane we wniosku okoliczności miałyby być niewystarczające, aby Sąd mógł stwierdzić, jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej Skarżących wywoła ewentualne wykonanie decyzji.
W konsekwencji nie jest możliwe ustalenie, czy w istocie konieczność zapłaty kwoty określonej w zaskarżonej decyzji tytułem kary pieniężnej uzasadnia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. Nie była zatem możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu podczas gdy przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. zostały przez Stronę wykazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu;
art. 141 § 4 p.p.s.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia WSA nie zawiera wszystkich elementów, o jakich mowa w cyt. przepisie.
Skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Warszawie z dnia 24 czerwca 2025 r. nr KOC/5530/Dr/24 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
6. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub
w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku
z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
7. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek Skarżących pozbawiony był szerszej argumentacji, która pozwoliłaby na dokonanie obiektywnej oceny wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących zastosowanie instytucji ochronnym tymczasowej wobec Skarżących. Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, Skarżący nie wykazali zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem ich wniosek zawarty w skardze ograniczał się tylko
i włącznie do wskazania, iż spłacenie tak wysokiej kwoty przerasta ich możliwości
i przez to zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody. Twierdzenie to nie zostało umotywowane w sposób wskazujący na potencjalny wpływ wykonania objętego skargą rozstrzygnięcia na sytuację Skarżących i prowadzonej przez nich działalności. Wniosek nie został również poparty jakimikolwiek dokumentami wskazującymi na zasadność poniesionych we wniosku twierdzeń. Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek
o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na gołosłownych, lakonicznych oświadczeniach. To na Skarżących ciążył obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.
8. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek udzielenia mu ochrony tymczasowej we wniosku złożonym do Sądu I instancji, jak i w zażaleniu. Należy przy tym zaznaczyć, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd nie dokonuje oceny jej prawidłowości, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Takie działanie Sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby bowiem niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 12 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 144/21, CBOSA; postanowienie NSA z 27 stycznia 2016 r, sygn. akt I OZ 38/16, CBOSA).
9. Powyższe braki żądania Skarżących w zastosowaniu w stosunku do nich ochrony tymczasowej, czyniły niemożliwym ocenę możliwości wystąpienia którejkolwiek z przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji przewidzianej
w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż jak zasadnie stwierdził Sąd I instancji Skarżący nie wykazali zaistnienia tychże przesłanek.
10. Prawidłowości wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia nie podważa również zarzut zażalenia dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności niezasadny jest argument dotyczący sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób należycie przedstawiający stan sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA wyczerpująco wskazał przyczyny, które legły
u podstaw odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz wyjaśnił jakimi powodami się kierował wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie, a także przytoczył podstawę prawną postanowienia oraz odniósł się do okoliczności niniejszej sprawy.
11. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.