II GZ 777/25

II GZ 777/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 450/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 15 listopada 2024 r. nr POD.503.203.2021.KWO.AFR.4 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zwrócić Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 450/25, w sprawie wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w Tc. (strona skarżąca, skarżąca, spółka) o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF, organ) z dnia 15 listopada 2024 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w części obejmującej punkt drugi rozstrzygnięcia (cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej).
Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika następujący stan faktyczny.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIF w części obejmującej rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim sentencji tej decyzji. W skardze zostały zawarte wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (skierowane zarówno do GIF, jak i do Sądu).
Skarżąca wskazała, że w przypadku wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, gdyż skarżąca jest przedsiębiorcą, którego jedyną działalnością jest prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w T. pod adresem ul. [...] (apteka jest prowadzona od 8 lat). Skarżąca stwierdziła, że w okresie od 1 września do 30 listopada 2024 r. uzyskała poziom sprzedaży brutto w wysokości 662.992,93 zł, przy wartości zakupów brutto w kwocie 522.737,81 zł, co dało zysk brutto w kwocie 136.090,90 zł. Zdaniem skarżącej, konieczność natychmiastowego zaprzestania prowadzenia przez nią działalności gospodarczej będzie miała bezpośredni wpływ na wysokość uzyskiwanych przychodów i wartość zysku, co przekłada się na wysokość należności publicznoprawnych płaconych przez skarżącą związanych z prowadzeniem apteki. Zaprzestanie prowadzenia działalności w tej lokalizacji będzie skutkować koniecznością rozwiązania umów o pracę zawartych z personelem apteki, a w aptece zatrudnionych jest 5 osób na umowę o pracę oraz 1 osoba na umowę zlecenie. Skarżąca oświadczyła, że w okresie od 1 września do 30 listopada 2024 r. comiesięczne koszty utrzymania personelu kształtowały się na poziomie 31.282 zł. Wskazała, że na jej koszty składać się będą przede wszystkim koszty wynagrodzenia brutto do momentu upływu okresu wypowiedzenia, koszty odpraw, jak również składki społeczne, które łącznie po stronie skarżącej wyniosą około 100.000 zł, co odpowiada wysokości poniesionych kosztów w tym zakresie w okresie od 1 września do 30 listopada 2024 r. Skarżąca zaznaczyła, że rozwiązanie umów z pracownikami – poza aspektem finansowym (koszty odpraw i ekwiwalentów za urlop) – spowoduje również, że zostaną oni "utraceni bezpowrotnie", a w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pracownicy ci "na pewno znajdą pracę w na rynku, na którym brakuje fachowego personelu" i ich powrót do pracy do skarżącej będzie niewykonalny, co stanowi dodatkową "niepowetowaną szkodę" po stronie skarżącej, tym bardziej, że pracownicy apteki są z nią związani od lat i utrzymują bliskie relacje z pacjentami. Skarżąca wskazała, że kolejnym skutkiem decyzji jest konieczność pokrywania opłat za najem lokalu przeznaczonego na prowadzenie apteki (3885,57 zł), przy jednoczesnym braku możliwości osiągania dochodów z prowadzenia apteki, przy czym skarżąca nie może rozwiązać umowy najmu do czasu zakończenia postępowania przed Sądem, ponieważ zamierza prowadzić dalej działalność w oparciu o to samo zezwolenie, w przypadku wydania przez Sąd pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Skarżąca dodała, że ponosi również koszty zobowiązań wynikających z zawartych umów w wysokości około 40.000 zł miesięcznie. Stwierdziła, że koszt utrzymania zamkniętej apteki wraz z personelem do wydatek około 40.000 zł miesięcznie. Do tego dochodzi konieczność spłacenia zobowiązań z tytułu zakupu towarów do apteki w kwocie 265.732,25 zł. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że na jej dochody składają się nie tylko kwoty pochodzące z samej sprzedaży produktów leczniczych, ale również z kontraktów zawartych z firmami, związanych z osiągnięciem określonego poziomu sprzedaży danych produktów, a zatem zamknięcie apteki spowoduje, że skarżąca nie będzie w stanie zrealizować żadnego kontraktu, a to "sprawi w krótkim czasie", że będzie zmuszona do ogłoszenia upadłości. Skarżąca dodała, że w wyniku zaskarżonej decyzji w magazynie apteki ogólnodostępnej pozostał asortyment o łącznej wartości w cenach zakupu brutto w kwocie 318.637,67 zł, na który składają się m.in. produkty lecznicze refundowane i leki zagrożone brakiem dostępności, przy czym są to produkty pełnowartościowe, które powinny trafić do pacjentów, lecz w wyniku wydania zaskarżonej decyzji będą musiały zostać zutylizowane (koszt utylizacji wyniesie około 11.500 zł "za szacunkowo 500 kg", nie licząc kosztów związanych z przygotowaniem "tak dużej ilości leków do odbioru przez specjalistyczną firmę"). W tym kontekście skarżąca stwierdziła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, że skarżąca będzie zobligowana do wdrożenia jednego z dwóch potencjalnych scenariuszy: 1) likwidacji działalności, zwolnienia personelu, wywiezienia i utylizacji mebli, wynajęcia pomieszczenia do składowania dokumentów przez najbliższe 5 lat, doprowadzenia lokalu do stanu z okresu podpisania umowy najmu, rozwiązania wszelkich umów związanych z prowadzeniem apteki pod adresem T. ul. [...], co będzie wiązać się z kosztami - stratą w kwocie około 720.000 zł i brakiem możliwości ponownego otwarcia apteki przy pozytywnym rozstrzygnięciu Sądu; 2) utrzymywania substancji przedsiębiorstwa, co wiąże się z koniecznością ponoszenia "bieżących kosztów prowadzenia apteki" (ok. 40 000 zł miesięcznie) aż do czasu zakończenia postępowania sądowego, przy jednoczesnym "braku możliwości odzyskania poniesionych kosztów przy korzystnym dla skarżącej orzeczeniu Sądu". Zdaniem skarżącej, w razie wykonania decyzji zachodzi także niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z koniecznością natychmiastowego zaprzestania prowadzenia działalności apteki pod adresem ul. [...] w T. skarżąca "de facto powinna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa", co już z samej istoty ma nieodwracalny skutek. Skarżąca nie może obecnie sprzedawać ani zwrócić do hurtowni produktów leczniczych znajdujących się na stanie apteki. Zaprzestanie działalności będzie skutkować rozwiązaniem umów z pracownikami. Skarżąca utraci także klientów apteki, a odzyskanie "utraconych klientów" będzie procesem trudnym i czasochłonnym, tym bardziej że apteka nie może korzystać z narzędzi reklamowych i marketingowych w celu pozyskiwania klientów.
Na poparcie powyższej argumentacji skarżąca przedstawiła materiał dowodowy w postaci m.in.: zestawienia finansowego za okres od 1 września do 30 listopada 2024 r. (w zakresie poziomu sprzedaży), listy pracowników oraz listy płac za powyższy okres, kopii umowy najmu i aneksu do umowy najmu wraz z fakturą za wynajem, faktury za obsługę księgową i administrację, zestawienia zobowiązań na dzień 30 listopada 2024 r., zestawienia stanu magazynowego apteki na dzień 31 grudnia 2024 r.
W odpowiedzi na skargę GIF poinformował, że na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wydał postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. GIF wniósł m.in. o odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. Wskazał w szczególności, że konieczność zamknięcia placówki aptecznej jest oczywistą konsekwencją utraty zezwolenia, a powołanie się na normalne następstwa wydania decyzji nie daje podstaw do zastosowania środka ochrony w postaci wstrzymania jej wykonania. Zdaniem GIF, podnoszone przez skarżącą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowią normalne (zwykłe) następstwa wykonania decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki, to jest utratę przychodów ze sprzedaży produktów leczniczych, konieczność zwolnienia pracowników i konieczność poniesienia kosztów utylizacji produktów leczniczych. GIF zaznaczył, że skarżąca nie przedstawiła żadnych danych obrazujących jej aktualną sytuację finansową, z wyjątkiem informacji o wydatkach, jakie ponosi w związku z zamknięciem apteki, a brak danych co do sytuacji finansowej skarżącej nie pozwala na dokonanie oceny wpływu wykonania decyzji na niebezpieczeństwo utraty przez nią płynności finansowej i na to, jak zaprzestanie prowadzenia przedmiotowej apteki wpłynie na jej bieżącą sytuację finansową.
Wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie wiąże się z niebezpieczeństwem spowodowania skutków, które byłyby trudne (lub wręcz niemożliwe) do odwrócenia w razie ewentualnego uwzględnienia jej skargi.
W cenie WSA w Warszawie konieczność zaprzestania prowadzenia apteki oraz zwolnienia pracowników mogą być uznane za okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wznowienie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki przez przedsiębiorcę, a następnie poszukiwanie osób w miejsce wcześniej zwolnionego pracownika oraz powrót do dotychczasowej pozycji na rynku jest "przedsięwzięciem trudnym i czasochłonnym, wymagającym dużych nakładów finansowych". Zlikwidowanie działalności gospodarczej, polegającej na zaprzestaniu prowadzania apteki, na skutek wykonania decyzji administracyjnej prowadzi także do utraty klientów, których pozyskanie jest dla przedsiębiorcy trudne, a czasem wręcz niemożliwe, w szczególności gdy wykonana decyzja administracyjna została późniejszym prawomocnym orzeczeniem sądu wyeliminowana z obrotu prawnego. Z kolei konieczność zwolnienia pracownika stanowi trudne do odwrócenia skutki, ponieważ skarżąca utraci zaufanych pracowników, których zatrudnianie jest szczególnie istotne przy prowadzeniu takiej specyficznej działalności gospodarczej.
Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżąca szeroko uzasadniła wniosek i uprawdopodobniła, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd I instancji wskazał, że cofnięcie zezwolenia skutkuje brakiem możliwości sprzedaży asortymentu pozostającego na stanie apteki, co z kolei wiąże się z ryzykiem przeterminowania leków znajdujących się w zasobach magazynowych, szczególnie że wśród nich znajdują się (zgodnie z oświadczeniem skarżącej) leki zagrożone brakiem dostępności i ratujące życie, a wartość leków zgromadzonych w magazynie wynosi ponad 318 tys. złotych.
Zdaniem WSA w Warszawie, skarżąca uprawdopodobniła, że straty poniesione przez nią w razie wykonania zaskarżonej decyzji byłyby znaczne pod względem majątkowym, a dodatkowo "byłyby nieodwracalne". Wszystkie okoliczności sprawy pozwalają stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego "może obiektywnie doprowadzić do nieodwracalnych skutków".
Sąd Wojewódzki podkreślił, że oceny tej nie podważyły powoływane przez GIF w odpowiedzi na skargę argumenty o braku wykazania rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej ani argumenty, że wskazywane przez skarżącą okoliczności są oczywistym skutkiem wykonania decyzji cofającej zezwolenie. Zdaniem WSA w Warszawie w okolicznościach tej sprawy skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem kontroli legalności tej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci chociażby konieczności utylizacji produktów leczniczych (w tym leków zagrożone brakiem dostępności), jak też konieczności zwolnienia zaufanego personelu apteki. Sąd Wojewódzki wskazał, że dla oceny tych okoliczności z punktu widzenia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym "nie było niezbędne" dysponowanie przez Sąd szczegółowymi dokumentami, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową skarżącej, na co uwagę zwrócono w odpowiedzi na skargę.
Organ wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, zaskarżając je w całości, żądając jego uchylenia i orzeczenia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., polegające na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo że wniosek strony skarżącej nie miał usprawiedliwionych podstaw.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum zażalenia przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W piśmie z dnia 4 czerwca 2025 r. pełnomocnik procesowy strony skarżącej przedstawił stanowisko w sprawie zasadności zażalenia organu, wnosząc o jego oddalenie oraz przytaczając orzecznictwo NSA zgodne z poglądem zaprezentowanym przez WSA w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w jakim kontrolowany Sąd Wojewódzki dokonał błędnej wykładni i – w konsekwencji – wadliwego zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Weryfikując negatywnie zaskarżone orzeczenie Sądu a quo, Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał stanowisko wyrażane na tle analogicznych stanów faktycznych dotyczących spraw o wstrzymanie wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki (zob. np. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2024 r., II GZ 255/24; postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2024 r., II GZ 506/24; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2025 r., II GZ 767/25), jednocześnie nie podzielając poglądu przeciwnego, który nie znajduje normatywnych podstaw w świetle jednoznacznej treści art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na wstępie należy przypomnieć, że instytucja ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w jej obecnym kształcie normatywnym stanowi wyjątek od zasady (art. 61 § 1 p.p.s.a.) wykonywania ostatecznych aktów lub czynności administracyjnych (zob. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 15 marca 2016 r., II SA/Rz 207/16; postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r.), co uzasadnia restryktywną wykładnię przesłanek materialnych uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2025 r., II GZ 41/25; postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2025 r., II GZ 189/25; postanowienie NSA z dnia 29 maja 2025 r., II GZ 346/25; postanowienie NSA z dnia 30 października 2025 r., II GZ 678/25). Przesłanki te odwołują się natomiast do takich – nadzwyczajnych ze swej istoty – okoliczności związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności), które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia lub inne formy rekompensaty, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu wyjątkowych działań lub po dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., II GSK 232/23; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., II GZ 194/23; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II GSK 979/23; postanowienie z dnia 5 marca 2024 r., II GZ 41/24; postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r., II GZ 170/24). Tak wyznaczona wersja interpretacyjna przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. dominuje również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i brak jest podstaw, aby w przedmiotowej sprawie odstępować od powyższej linii orzeczniczej.
Jednocześnie trzeba zastrzec, że warunkiem zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wykazanie – co najmniej na poziomie wiarygodnego prawdopodobieństwa – przez uprawnionego wnioskodawcę (stronę skarżącą), że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności bezpośrednio związane z wykonaniem zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności) mogą zostać zakwalifikowane jako świadczące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie są ponadto wystarczające ogólne twierdzenia strony lub wskazanie faktów, z których nie można w sposób bezpośredni wyprowadzić konkluzji, że wysoce prawdopodobna jest materializacja niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 13 lutego 2024 r., II GZ 9/24; 25 kwietnia 2024 r., II GZ 170/24; 23 stycznia 2025 r., II GZ 584/24; 25 kwietnia 2025 r., II GZ 189/25; 30 października 2025 r., II GZ 678/25). O ile zatem nie ulega wątpliwości, że uwzględnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie wymaga pełnego i ścisłego udowodnienia wskazanych wyżej przesłanek materialnych (jednej z nich), o tyle uzasadniony jest również pogląd, że brak pewności dowodowej wymaga wykazania (za pośrednictwem odpowiednich dokumentów) co najmniej wysokiego stopnia prawdopodobieństwa zaistnienia tych przesłanek.
Trafnie zatem przyjęto w postanowieniu NSA z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II GZ 41/25, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. należy odróżnić uprawdopodobnienie okoliczności, które bezpośrednio realizują przesłanki ustawowe (np. niebezpieczeństwo ogłoszenia upadłości strony skarżącej), od udowodnienia (wykazania) faktów, które są podstawą wywiedzenia wniosku o prawdopodobieństwie zaistnienia tych okoliczności (np. dokumentacja rachunkowa, księgowa, podatkowa lub bankowa wykazująca stan majątkowy lub finansowy danego podmiotu). Błędny jest zatem pogląd Sądu Wojewódzkiego, że dla oceny tego rodzaju okoliczności "z punktu widzenia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej" w postępowaniu sądowoadministracyjnym "nie było niezbędne dysponowanie przez Sąd szczegółowymi dokumentami, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową skarżącej".
W związku z powyższymi uwagami Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie może zostać uznany za prawidłowy pogląd interpretacyjny, który w sposób zbyt ogólny i pozbawiony dostatecznego uzasadnienia w świetle treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zakłada, że "z samej istoty decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki (punktu aptecznego) wynika, że jej wykonanie spowoduje ziszczenie się przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, tj. spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki", gdyż w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności dojdzie do utraty "wpływów ze sprzedaży leków" i "zaburzona zostanie płynność finansowa" (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 18 maja 2016 r., II GZ 488/16; 10 maja 2017 r., II GZ 277/1; 12 czerwca 2018 r., II GZ 212/18; 3 grudnia 2020 r., II GZ 366/20; 14 października 2021 r., II GZ 327/21; 12 lutego 2025 r., II GZ 20/25). Istotne jest bowiem – jak już podkreślono – czy i w jakim zakresie przedstawione przez wnioskodawcę i poddane ocenie na tle jego indywidualnej sytuacji majątkowej, finansowej lub także osobistej okoliczności związane bezpośrednio z wykonaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia aptecznego mogą zostać zakwalifikowane jako świadczące o realnym i aktualnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Nie można natomiast w powyższym zakresie stosować pozaustawowych domniemań lub apriorycznych założeń związanych ze specyfiką i charakterem skutków prawnych decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki lub punktu aptecznego, gdyż byłoby to sprzeczne z samą istotą tego rodzaju decyzji. Ostateczna lub wykonalna decyzja o cofnięciu zezwolenia aptecznego nakłada bowiem na jej adresata obowiązek niezwłocznego podjęcia czynności prowadzących do zaprzestania prowadzenia dotychczasowej działalności farmaceutycznej, co w sposób oczywisty odpowiada ustawowej zasadzie, że apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki (art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne).
W tej sytuacji – biorąc także pod rozwagę przesłanki cofnięcia zezwolenia aptecznego oraz sankcyjny i ochronny charakter kompetencji właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego – nie można uznać, że obowiązek przymusowej lub dobrowolnej realizacji obowiązku zaprzestania prowadzenia apteki, wiążący się – co oczywiste – z poważnymi skutkami finansowymi i organizacyjnymi, może co do zasady i bez uwzględnienia wyjątkowych i nadzwyczajnych cech indywidualnej sytuacji adresata cofniętego zezwolenia lub innych podmiotów dotkniętych skutkami decyzji cofającej być zakwalifikowany jako prowadzący do wypełnienia przesłanek materialnych z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Nie są więc wystarczające do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej ustalenia i oceny, które ograniczają się do stwierdzenia po stronie adresata cofniętego zezwolenia takich okoliczności, jak utrata dochodów ze sprzedaży aptecznej, zaburzenie płynności finansowej, konieczność zwolnienia pracowników, utrata kontrahentów i klientów (w tym stałych lub "zaufanych"), wysokość kosztów związanych z utylizacją produktów leczniczych. Również pogląd, że wykonanie tego rodzaju decyzji, skutkujące utratą przez stronę jedynego źródła utrzymania, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r., I GSK 1148/13), jest zbyt poważnym uproszczeniem, gdyż bez dokonania szczegółowej i pełnej analizy stanu majątkowego i finansowego adresata cofniętego zezwolenia nie można stwierdzić, czy i w jakim zakresie zachodzi realne i aktualne niebezpieczeństwo powstania poważnej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w znaczeniu wyżej określonym.
Analizując natomiast przesłankę realnego niebezpieczeństwa powstania nieodwracalnych skutków w sferze prawnej lub faktycznej w postaci likwidacji placówki aptecznej, na której prowadzenie cofnięto zezwolenie, trzeba uwzględnić, że tego rodzaju okoliczność jest normalnym (zwykłym) skutkiem realizacji treści wykonalnej decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a więc sama w sobie nie może być uznana za spełniającą powyższą przesłankę materialną uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, wobec wzruszenia zaskarżonego postanowienia, do kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego należy ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie spornego wniosku, z uwzględnieniem sformułowanych powyżej wiążących wytycznych interpretacyjnych (art. 190 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). W toku ponownego orzekania Sąd Wojewódzki powinien także ustalić na podstawie wyjaśnień pisemnych i dokumentów przedłożonych przez strony, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja została już skutecznie wykonana, co – w razie pozytywnej weryfikacji – oznaczałoby, że wniosek o wstrzymanie jej wykonania stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie incydentalne w tym zakresie podlegałoby umorzeniu.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.