II GZ 757/25

II GZ 757/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 485/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności w sprawie ze skargi A. D. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2025 r. nr 33/25/PA-B-T-101/22/KZ w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 485/25, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odmówił A. D. wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2025 r., w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie.
Sąd I instancji stwierdził, że w skardze na czynność materialno-techniczną w postaci naliczenia opłaty depozytowej i wezwania do wniesienia opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie Policji skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonania tej czynności z uwagi na to, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci wyegzekwowania od skarżącej nałożonej opłaty.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie powołała we wniosku żadnej konkretnej okoliczności, która wskazywałaby na istnienie przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania kwestionowanej czynności. Do wniosku nie załączono żadnych dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonujący wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby się wiązać ze stratami dla skarżącej. WSA stwierdził, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi dokumentami, które uzasadniałyby, że faktycznie wykonanie zaskarżonego aktu doprowadzi do powstania znacznej szkody bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu, w żaden sposób nie wykazano, że w tym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem skarżąca nawet nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej czynności może doprowadzić do takich potencjalnych skutków. Wskazała jedynie ogólnie i bez uzasadnienia, że wykonanie zaskarżonej czynności spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki w postaci wyegzekwowania od niej bezprawnie nałożonej opłaty.
WSA podkreślił, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej, czego we wniosku strony zabrakło. Sąd I instancji dodał, że przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (czynności) nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu, a celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. D., wnosząc o jego uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest rażąco sprzeczne z logiką, zasadami sprawiedliwości i zdrowym rozsądkiem, ponieważ Sąd odmówił wstrzymania wykonania czynności, która w oczywisty sposób narusza prawa skarżącej mimo, że Policja bezprawnie zatrzymała jej własność - broń, którą zgodnie z wcześniejszymi decyzjami powinna była jej zwrócić.
Wnosząca zażalenie stwierdziła, że zaistniała sytuacja jest skrajnie absurdalna, bowiem organ, który zabrał jej broń bez podstawy prawnej, nakłada na nią obowiązek płacenia za jej przechowywanie. Stanowi to przykład braku logiki i naruszenia konstytucyjnych zasad ochrony własności. WSA całkowicie pominął fakt, że Policja działała sprzecznie z wcześniejszym postanowieniem o zwrocie mienia, a mimo to obciąża stronę kosztami, co jest nie tylko naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a., ale również rażącym pogwałceniem zasad uczciwości i równości wobec prawa.
W ocenie skarżącej, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, zachodzi tu oczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody - zmuszanie obywatela do płacenia za bezprawne działania organu państwa stanowi trudne do odwrócenia skutki o charakterze majątkowym i moralnym. Wskazując na orzecznictwo NSA, wnosząca zażalenie podniosła, że przesłanką wstrzymania wykonania aktu jest również zagrożenie dla praw i wolności jednostki w sytuacji, gdy organ władzy działa w sposób rażąco sprzeczny z prawem. Zdaniem strony, WSA całkowicie zignorował te argumenty, ograniczając się do mechanicznego powtórzenia schematu, bez jakiejkolwiek refleksji nad realnym sensem sprawy. Zaskarżone postanowienie jest zatem dowodem braku obiektywnego podejścia i lekceważenia podstawowych zasad sprawiedliwości, a jego utrzymanie w mocy byłoby zatwierdzeniem nielogicznego i krzywdzącego stanu rzeczy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w tym przedmiocie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności wskazując, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, iż w związku z jej wykonaniem mogłoby zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem twierdzenia strony nie zostały sprecyzowane ani wykazane, nie przywołano też żadnej konkretnej okoliczności, która wskazywałaby na istnienie przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. WSA zasadnie uznał, że z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie wynika, aby przesłanki warunkujące zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności, jednakże nie uprawdopodobniła, że w jej przypadku zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przemawiających za zastosowaniem tej instytucji, ani też nie poparła swojego wniosku żadnymi materiałami dowodowymi, które mogłyby zostać przez Sąd pozytywnie zweryfikowanie przy ocenie, czy w przypadku strony wykonanie skarżonej czynności doprowadzi do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Z regulacji prawnej art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w taki sposób, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ogólnikowe i gołosłowne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji/aktu, bez przedłożenia jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację skarżącej i przemawiających za zastosowaniem w jej przypadku instytucji ochrony tymczasowej, uniemożliwia jego pozytywną ocenę.
Wniosek skarżącej zawiera jedynie stwierdzenie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci wyegzekwowania od strony bezprawnie nałożonej opłaty. Tak skonstruowany wniosek, zawierający jedynie przytoczenie ustawowego brzmienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, nie może odnieść oczekiwanego przez stronę skutku. Za okoliczność przemawiającą za uznaniem złożonego wniosku nie można również uznać twierdzenia, że trudnymi do odwrócenia skutkami lub znaczną szkodą będzie sam fakt wyegzekwowania od strony bezprawnie nałożonej - w jej ocenie - opłaty.
Zdaniem NSA, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż przedstawiona argumentacja okazała się niewystarczająca i zbyt ogólnikowa. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów uprawdopodobniających stanowisko zawarte we wniosku, a zwłaszcza obrazujących jej aktualną i rzeczywistą kondycję finansową. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż wobec gołosłownych twierdzeń strony, Sąd nie był w stanie ocenić, czy wykonanie zaskarżonej czynności może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotnie, brak wykazania należycie uprawdopodobnionych okoliczności przemawiających za spełnieniem ustawowych przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej stoi na przeszkodzie pozytywnemu rozpatrzeniu złożonego wniosku. Skarżąca, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym i przytoczenia brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., nie wykazała, że w jej obecnej sytuacji finansowej zachodzą podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej.
Tym samym za prawidłowe Naczelny Sąd Administracyjny uznał stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, iż wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania czynności wydanej w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie, jako niezawierający żadnej konkretnej okoliczności uzasadniającej to wstrzymanie nie poddawał się ocenie, a tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja nałożonej opłaty może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do jej aktualnej sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje strona) nie jest możliwe zweryfikowanie czy w jej przypadku zapłata opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie wywoła skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a które w sposób szczególnie ujemny wpłyną na kondycję finansową skarżącej.
W odniesieniu zaś do podnoszonych przez stronę argumentów o wadliwości i oczywistej bezprawności podjętej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie czynności stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie głównej sprawy merytorycznej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwe – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności, przesądzenie, czy czynność w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie została przez organ podjęta zasadnie, a zatem nie podlegają ocenie okoliczności odnoszące się do meritum. Zagadnienie to będzie podlegało ocenie na etapie rozpoznania sprawy głównej co do istoty, kiedy to sąd administracyjny będzie badał prawidłowość skarżonej przez stronę czynności organu. Przekonania skarżącej o wadliwości i bezprawności czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji, a co za tym idzie o zasadności złożonej w sprawie skargi, nie stanowią przesłanek podlegających ocenie w ramach rozpoznania wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zatem podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie wykazała ani też nie udokumentowała okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej czynności nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty wymaganej według wezwania opłaty i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiego wezwania. Obowiązkiem wnioskodawcy jest natomiast wykazanie, że na skutek zapłaty wskazanej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej czynności nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Stąd samo złożenie ogólnikowego i nieuzasadnionego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
W świetle powyższego, zaskarżone postanowienie WSA należało uznać za prawidłowe, a wniesione zażalenie podlegało oddaleniu.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.