II GZ 756/25

II GZ 756/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2365/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-09-01
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 3, art. 37 § 1, art. 46 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2365/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 czerwca 2025 r. nr 160/2025/Ub w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 września 2025 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2365/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. B. (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 czerwca 2025 r. nr 160/2025/Ub w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczego Wydziału z dnia 28 lipca 2025 r. skarżąca została wezwana, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa upoważaniającego do działania w imieniu strony skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 sierpnia 2025 r. W terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącej, przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2025 r., wskazał numer PESEL strony oraz nadesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wyjaśniając przyczyny odrzucenia skargi WSA w Warszawie wskazał, że nadesłane pełnomocnictwo było opatrzone datą 8 sierpnia 2025 r. (data zarówno sporządzenia pełnomocnictwa, jak i poświadczenia jego odpisu za zgodność z oryginałem), zaś skarga została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika skarżącej z datą wcześniejszą tj. w dniu 7 lipca 2025 r. W ocenie Sądu I instancji nadesłane pełnomocnictwo do reprezentacji skarżącej przed sądami administracyjnymi było nieprawidłowe ze względu na rozbieżność pomiędzy datą wniesienia skargi a datą udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącą dla adwokata M. K. Zdaniem WSA, tym samym pełnomocnik skarżącej na dzień wniesienia skargi, tj. 7 lipca 2025 r., nie posiadał legitymacji prawnej do działania w jej imieniu. Skoro zaś w zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej nie wykonał wezwania Sądu i nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez przedłożenie właściwego pełnomocnictwa, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.); dalej jako: "p.p.s.a.".
W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu I instancji pełnomocnik skarżącej zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 3 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi, podczas gdy przedłożono pełnomocnictwo do złożenia skargi i zastępowania przed sądami administracyjnymi, a skarżąca pismem z dnia 5 września 2025 r., dołączonym do zażalenia, potwierdziła dokonane czynności procesowe przez pełnomocnika, w tym wniesienie skargi.
Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia złożonego przez skarżącą w dniu 5 września 2025 r., załączonego do zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.
Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jej odrzuceniem.
W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczego Wydziału z dnia 28 lipca 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL strony oraz nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do zastępowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wyżej wymienione wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 sierpnia 2025 r. Powyższych okoliczności skarżąca nie kwestionuje. Natomiast w jej ocenie, wskazane braki formalne zostały prawidłowo uzupełnione na wezwanie Sądu, bowiem pełnomocnik strony w dniu 8 sierpnia 2025 r. tj. z zachowaniem wyznaczonego przez Sąd siedmiodniowego terminu, nadesłał pismo w którym wskazał numer PESEL skarżącej oraz przedłożył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które – jak wskazano w zażaleniu – potwierdza "ciągłość czynności pełnomocnika, który występował przez organami administracyjnymi I i II instancji, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, a następnie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi działa na podstawie pełnomocnictwa z 8 sierpnia 2025 r, a wcześniejsze czynności zostały potwierdzone".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a oceny tej nie zmieniają zarzuty i uzasadnienie zażalenia.
W odpowiedzi na wniesione zażalenie trzeba odwołać się do treści samego pełnomocnictwa przedłożonego na wezwanie Sądu I instancji oraz układu tej treści, z której wynika po pierwsze, że skarżąca: "rozszerza udzielone adwokatowi M. K. pełnomocnictwo procesowe w ten sposób, że upoważnia adwokata M. K. do udziału w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obu instancji w sprawie skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z prawem do udzielania dalszych substytucji i upoważnień i potwierdza dokonane czynności procesowe". Z powyższym zakresem pełnomocnictwa koresponduje podniesione w zażaleniu stwierdzenie, że wymieniony adwokat reprezentował skarżącą w postępowaniu przed organami administracyjnymi I i II instancji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że tak wskazany zakres pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi do reprezentowania strony skarżącej był wystarczający do skutecznego wniesienia skargi na decyzję Prezesa NFZ, a w konsekwencji do zainicjowania postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wbrew bowiem stanowisku pełnomocnika skarżącej, wniosku przeciwnego w żadnym stopniu nie uzasadnia podniesiony w zażaleniu argument, zgodnie z którym umocowanie do działania przed sądem administracyjnym miałoby być kontynuacją czynności podjętych przez niego na podstawie umocowania do działania przed organami administracji publicznej, które "rozszerzono" upoważniając pełnomocnika "do udziału w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obu instancji w sprawie skargi".
Naczelny Sąd Administracyjny ponownie zauważa i podkreśla, że zgodnie z treścią art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przepis ten wprowadza obowiązek wykazywania umocowania przez pełnomocnika przy pierwszej czynności w danej sprawie. Może to być pierwsza czynność polegająca na wszczęciu postępowania przez wniesienie skargi lub kolejna czynność dokonywana przez tego pełnomocnika, który w trakcie trwania postępowania wstąpił do sprawy np. po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji i składa wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia (por. postanowienie NSA z 29 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1377/10, powoływane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dostępne w Internecie w CBOIS).
W obowiązującym stanie prawnym nie ma wątpliwości, że w przywołanym przepisie art. 37 § 1 p.p.s.a. chodzi o pierwszą czynność procesową, a zatem pierwszą dokonywaną przed sądem, a nie w postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnictwo złożone wyłącznie do akt postępowania administracyjnego nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji pełnomocnik jest obowiązany uzupełnić ten brak formalny skargi na wezwanie Sądu i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienia NSA z dnia: 25 lutego 2020 r., sygn. akt II OZ 141/20; 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 688/18). Stosownie bowiem do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej – jak na przykład ma to miejsce w treści regulacji z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nakładającej na sąd obowiązek odrzucenia skargi w sytuacji nieuzupełnienia, w wyznaczonym terminie, jej braków formalnych. Powyższe oznacza, że nawet gdyby pełnomocnictwo zostało uprzednio złożone do akt administracyjnych sprawy, strona nie może się na ten fakt powoływać, nie może "rozszerzać jego granic", ani potwierdzać czynności dokonanych przed sądem na jego podstawie.
Drugą istotną kwestią – przy ocenie prawidłowości wykonania wezwania Sądu I instancji do uzupełnienia braków formalnych skargi – jest data udzielenia przedłożonego pełnomocnictwa. Z układu treści tego pełnomocnictwa wynika bowiem, że zostało ono zarówno udzielone, jak i poświadczone za zgodność w dniu 8 sierpnia 2025 r., na co wskazuje umiejscowienie tej daty przy podpisie pełnomocnika i oświadczeniu: "pełnomocnictwo przyjmuję". Taki wniosek znajduje potwierdzenie w treści zażalenia, w którym pełnomocnik skarżącej wskazał, że: "w postępowaniu przed sądami administracyjnymi działa na podstawie pełnomocnictwa z 8 sierpnia 2025 r." Powyższe oznacza, że w dacie sporządzenia i nadania skargi, tj. 7 lipca 2025 r., pełnomocnik nie posiadał umocowania do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym stanie rzeczy WSA w Warszawie trafnie postanowił o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.