II GZ 716/25

II GZ 716/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komisji Nadzoru Finansowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 232/25 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. S.A. w restrukturyzacji w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
A. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W. (dalej: skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] listopada 2024 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").
Postanowieniem z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 232/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniosek skarżącej i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA wskazał, że skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej m.in. karę pieniężną w wysokości 270.000 zł. Wysokość tej kary jest znaczna, zatem wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową skarżącej. Zgodnie z treścią opublikowanego raportu kwartalnego za III kwartał 2024 r., Spółka zamknęła wynik finansowy ze stratą 1 942 000 zł. Spółka nie osiągnęła żadnych przychodów z działalności operacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu skarżąca, uprawdopodobniła, że na obecnym etapie postępowania uiszczenie nałożonej kary pieniężnej może rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., biorąc pod uwagę jej sytuację finansową. WSA przyznał rację skarżącej, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją może spowodować nieodwracalne skutki dla Spółki i wyrządzenie znacznej szkody w postaci całkowitego zniesienia dotychczasowego postępowania restrukturyzacyjnego. Zatwierdzenie układu jest szansą dla Spółki na wznowienie pełnej aktywności operacyjnej i realizację swoich wymagalnych zobowiązań wobec wierzycieli. W tej sytuacji wniosek skarżącej zasługiwał na uwzględnienie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, wnosząc o jego uchylenie i odmowę wstrzymania wykonania decyzji, względnie o uchylenie postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zdaniem organu, Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na nieaktualnych okolicznościach faktycznych, opierając się jedynie na informacjach i argumentacji spółki. Tymczasem w sprawie aktualne jest postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, XVIII Wydział Gospodarczy, z dnia 17 kwietnia 2025 r., w którym Sąd ten, na podstawie art. 165 ust. 1 w zw. z art. 233 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne, postanowił odmówić zatwierdzenia układu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 marca 2024 r., sygn. I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r., sygn. II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. I FZ 219/11).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącej o udzielenie jej ochrony tymczasowej – wbrew stanowisku Sądu I instancji – nie zasługiwał na uwzględnienie. Po pierwsze, jakkolwiek kwota nałożonej kary może być uznana za kwotę znaczną, to jednak sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej. Niewątpliwie konieczność poniesienia ciężaru w postaci uiszczenia w sposób dobrowolny lub z zastosowaniem środków przymusu kar pieniężnych pociąga za sobą uszczuplenie w majątku zobowiązanego, jednakże co do zasady uszczuplenie to stanowi normalne następstwo wykonania tego typu decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego mogłoby nie naprawić. Tymczasem co do zasady obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy, jest odwracalny (por. postanowienie NSA z 3.09.2025 r. II OZ 1233/25). Natomiast trudna sytuacja finansowa strony – nawet poważna – nie przesądza jeszcze o spełnieniu przesłanki "znacznej szkody" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Podobnie sankcja wykluczenia akcji z obrotu, jako instrument ochrony rynku kapitałowego, służy interesowi publicznemu i nie może być automatycznie traktowana jako skutek nieodwracalny. Zdaniem NSA, brak środków finansowych w wysokości co najmniej równej nałożonej karze pieniężnej co do zasady nie decyduje o zaistnieniu ryzyka szkody znacznej lub trudnych do odwrócenia skutków z powodu niemożności spłaty przez osobę prawną określonych zobowiązań, w tym publicznoprawnych, w sytuacji gdy strona posiada chociażby rezerwy krótkoterminowe, co wynika z załączonego przez stronę jednostkowego skróconego raportu kwartalnego za okres od stycznia do września 2024 r.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, zgodnie z którą wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby doprowadzić do udaremnienia postępowania restrukturyzacyjnego i w konsekwencji do powstania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. Z akt sprawy wynika bowiem, że na dzień orzekania o wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji postępowanie restrukturyzacyjne nie znajdowało się na etapie, który pozwalałby uznać jego powodzenie za realne i uprawdopodobnione. Przeciwnie, sąd restrukturyzacyjny odmówił zatwierdzenia układu, wskazując na jego rażąco krzywdzący charakter wobec wierzycieli oraz brak realnych możliwości jego wykonania.
W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło doprowadzić do zniweczenia skutecznie prowadzonego procesu restrukturyzacyjnego, skoro proces ten nie osiągnął stadium, w którym jego realizacja była faktycznie możliwa. Sam fakt wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia restrukturyzacyjnego nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że ochrona tymczasowa jest konieczna, albowiem sąd administracyjny, stosując art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązany jest opierać się na aktualnym stanie faktycznym, a nie na hipotetycznych założeniach co do przyszłego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji.
NSA podkreśla, że instytucja wstrzymania wykonania aktu nie służy zabezpieczaniu potencjalnych lub warunkowych scenariuszy restrukturyzacyjnych, lecz ochronie przed rzeczywistymi i aktualnymi skutkami wykonania decyzji administracyjnej. Skarżąca nie wykazała natomiast, aby w realiach niniejszej sprawy istniał bezpośredni związek pomiędzy wykonaniem zaskarżonej decyzji a powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w postaci nieodwracalnego zakończenia restrukturyzacji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 5 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.