II GZ 70/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie sądowoadministracyjnebraki formalnezażalenieNSAWSAwniosek o wyłączeniebezstronność sąduprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA pozostawiające bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego z powodu braków formalnych.

NSA rozpoznał zażalenie R.P. na zarządzenie WSA, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, ponieważ skarżący nie wskazał imienia i nazwiska sędziego, którego wyłączenia się domaga, ani nie podał i nie uprawdopodobnił przyczyn uzasadniających wyłączenie. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać oznaczenie sędziego oraz uzasadnienie oparte na konkretnych okolicznościach. Ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych mimo wezwania, NSA oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R.P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoje zarządzenie tym, że skarżący, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych na podstawie art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), nie wskazał imienia i nazwiska sędziego, którego wyłączenia się domaga, ani nie podał i nie uprawdopodobnił przyczyn uzasadniających wyłączenie. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 18 i 19 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać oznaczenie sędziego oraz podstawy wskazujące na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Brak tych elementów uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie do uzupełnienia braków. Ponieważ skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie, WSA zasadnie pozostawił go bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie jako niezasługujące na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki może zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona nie uzupełni wskazanych braków formalnych mimo wezwania.

Uzasadnienie

Wniosek o wyłączenie sędziego musi spełniać wymogi formalne, w tym oznaczenie sędziego i podanie przyczyn wyłączenia wraz z ich uprawdopodobnieniem. Brak tych elementów uniemożliwia nadanie pismu biegu i uzasadnia wezwanie do uzupełnienia braków. Niewykonanie wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 49 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie lub poprawienie pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przyczyny wyłączenia sędziego/referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wyłącza sędziego/referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

p.p.s.a. art. 46 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje na elementy formalne pisma strony.

p.p.s.a. art. 24 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wyłączenia sędziego/referendarza.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia przez NSA.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zażaleń.

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego nie spełniał wymogów formalnych określonych w p.p.s.a. (brak wskazania sędziego i przyczyn wyłączenia). Skarżący nie uzupełnił braków formalnych mimo wezwania. Zarządzenie WSA o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania było zgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wyłączenie sędziego obarczony został brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego/referendarza można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego/referendarza i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego/referendarza są uzasadnione. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie.

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz konsekwencji ich nieuzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wnioskiem o wyłączenie sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 70/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2023 r. sygn. akt VI SPP/Wa 159/21 w zakresie pozostawienia wniosku o wyłączenie sędziego bez rozpoznania w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lipca 2021 r. nr DZP-II.613.14.2021 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń na zarządzenia Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do prowadzenia egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
I
Zarządzeniem z dnia 27 października 2023 r., sygn. akt VI SPP/Wa 159/21, działając na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") pozostawiono bez rozpoznania wniosek R. P. (dalej jako: "skarżący") o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lipca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń na zarządzenia Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do prowadzenia egzaminu radcowskiego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący – mimo wezwania na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. – nie uzupełnił w terminie braków formalnych wniosków o wyłączenie sędziego, tzn. nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego, którego wyłączenia się domaga oraz nie podał i nie uprawdopodobnił przyczyn uzasadniających wyłączenia sędziego.
II
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący wnosząc o jego uchylenie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 49 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania, przy czym na zarządzenie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie ocenił, że wniosek o wyłączenie sędziego obarczony został brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a.
Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. (również w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a.) wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego/referendarza sądowego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego/referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego/referendarza można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego/referendarza i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego/referendarza są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie referendarza powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego/referendarza przez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymaganiom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego, którego wniosek dotyczył, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do konkretnego sędziego, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. Wobec powyższego zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku przez sprecyzowanie, wyłączenia którego sędziego – z imienia i nazwiska – domaga się, a także do podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie.
Skarżący, mimo doręczonego w dniu 28 lutego 2023 r. wezwania, nie uzupełnił wskazanych w nim braków formalnych wniosków. W takiej sytuacji należało pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI