II GZ 656/25

II GZ 656/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Po 229/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-05-15
II OZ 656/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-25
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 46 § 2a, art. 86 § 1, art. 87 §  2,  art. 74a § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 229/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 czerwca 2013 r. nr DN-BŻ.906.8.2023 w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 229/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 maja 2024 r. w sprawie ze skargi ww. spółki na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 czerwca 2013 r. w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 22 lipca 2025 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, spółka, strona) reprezentowana przez adwokata wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku z dnia 15 maja 2024 r.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że powyższy wyrok nie został prawidłowo doręczony jej pełnomocnikowi. Wyrok został wysłany poprzez profil ePUAP, a nie przez system aktywny dla pełnomocnika eDoręczenia nr [...]. Adres ten został nadany pełnomocnikowi dnia 25 stycznia 2022 r. Na ten adres, do którego przypisany jest email: [...] od chwili założenia skrzynki, to jest od 25 stycznia 2022 r. pełnomocnik otrzymuje wszelką korespondencję w sprawach administracyjnych przez sądy administracyjne oraz organy administracyjne.
Dopiero po otrzymaniu w dniu 17 lipca 2025 r. informacji o wydanym wyroku, pełnomocnik po sprawdzeniu, że w systemie eDoręczenia pod numerem skrzynki nie ma ani wyroku ani innych orzeczeń zapadłych w tejże sprawie, sprawdził profil ePUAP (który posiada jako osoba fizyczna do np. korespondencji z urzędami, uzyskiwania aktów stanu cywilnego itd.). Pełnomocnik wskazał, że do doręczeń w ramach prowadzonej działalności gospodarczej używa adresu z eDoręczeń i powiązanego z nim adresu email: [...]. W ramach ePUAP pełnomocnik nie otrzymuje potwierdzeń email, gdyż nie korzysta zawodowo z tego nośnika korespondencji. Wobec tego w ocenie strony doszło do nieprawidłowego doręczenia wyroku WSA, co nie pozwoliło na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie.
Sąd I instancji odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uznał, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, jak tego wymaga art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.).
WSA podkreślił, że jak wynika z akt sprawy skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), złożyła skargę na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 czerwca 2023 r. Skarga zawierała brak formalny w postaci braku pełnomocnictwa do reprezentowania spółki przed tut. Sądem.
Postanowieniem z dnia 3 października 2023 r. Sąd I instancji odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie.
Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła zażalenie i wskazała, że w terminie do uzupełnienia braków formalnych, tj. nadesłania odpisu pełnomocnictwa pełnomocnik wykonał zobowiązanie. Wskazano, że pełnomocnictwo omyłkowo zostało dołączone do akt innej sprawy skarżącej o sygn. II SA/Po 417/20.
Sąd I instancji uwzględnił wskazane przez pełnomocnika okoliczności i postanowieniem z dnia 24 stycznia 2024 r. uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi.
W dniu 18 października 2023 r. pełnomocnik skarżącej skierował do Sądu I instancji korespondencję poprzez ePUAP z konta o nazwie "[...]" identyfikator [...] wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oryginału pełnomocnictwa. Pismo to zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Wobec powyższego, postanowienie z dnia 24 stycznia 2024 r. (uwzględniające zażalenie) i postanowienie z dnia 1 marca 2024 r. o zwrocie wpisu od zażalenia Sąd I instancji doręczał na adres korespondencji ePUAP, z którego kontaktował się pełnomocnik skarżącej. Pisma te zostały uznane za doręczone.
W konsekwencji, również odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręczono pełnomocnikowi na adres ePUAP, na który Sąd I instancji doręczał wcześniejszą korespondencję.
Zdaniem WSA, w sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2a p.p.s.a. Przy tym, z akt sprawy nie wynika, że pełnomocnik zrezygnował z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wobec tego, WSA był uprawniony do prowadzenia korespondencji z pełnomocnikiem skarżącej poprzez doręczenie pism na adres skrzynki ePUAP.
Natomiast dopiero na etapie wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wskazał, że aktywny adres do doręczeń pełnomocnika funkcjonuje w ramach eDoręczeń pod numerem [...]. Pełnomocnik ani razu nie użył tego adresu do kontaktu z Sądem, ani przede wszystkim nie wskazał go jako preferowanej formy doręczeń. Tym samym, nie można było uwzględnić argumentacji pełnomocnika skarżącej, co do wadliwości dokonywanych przez WSA doręczeń na adres ePUAP "[...]".
WSA podkreślił, że pełnomocnik skarżącej, mając świadomość toczącego się postępowania sądowego, winien regularnie sprawdzać skrzynkę odbiorczą w systemie ePUAP, a nie bazować jedynie na powiadomieniach, które z różnych względów, czy to systemowych, czy konfiguracyjnych, mogą nie zadziałać prawidłowo. Skorzystanie z tej funkcjonalności systemu, tj. jego skonfigurowanie w taki sposób, aby - dla ułatwienia i usprawnienia procesu - otrzymywać powiadomienia na zwykły adres e-mail, nie zwalniało z obowiązku upewnienia się, czy do adresata przesyłki skierowano prawidłowo wysłaną korespondencję. W niniejszej sprawie korespondencja sądowa, jak wyżej wskazano, została skierowana skutecznie.
Argumentacja skarżącej zawarta we wniosku nie wskazuje na żadne przeszkody, które byłyby nie do przezwyciężenia, a więc mogłyby stanowić obiektywną okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Za takie okoliczności nie mogły uchodzić kwestie techniczne braku powiadomień z sytemu ePUAP dotyczące korespondencji sądowej, w sytuacji gdy w świetle art. 74a p.p.s.a. ziściły się przesłanki do doręczenia korespondencji w tej formie pełnomocnikowi skarżącej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie w realiach sprawy, że brak odbioru przez pełnomocnika za pośrednictwem ePUAP przesyłki było czynnością zawinioną w sytuacji, w której z samej treści postanowienia wynika, że w realiach niniejszej sprawy dochodziło do przesyłania korespondencji w formie tradycyjnej chociażby 17 kwietnia 2024 r., wobec czego oczywistym jest, że pełnomocnik mógł przypuszczać i oczekiwać, że korespondencja w sprawie będzie taką też drogą przesyłana. Nie sposób również przypisać pełnomocnikowi winy z uwagi na to, że z uwagi na kwestie techniczne nie otrzymywał informacji na temat doręczeń w portalu, zważywszy, że wszelką korespondencję w sprawach, które prowadzi pełnomocnik obsługiwały eDoręczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestionowania przez autora zażalenia stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że brak odbioru przez pełnomocnika skarżącej za pośrednictwem ePUAP odpisu sentencji wyroku, było czynnością zawinioną.
Stosownie do treści art. 74a § 1 p.p.s.a., doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli: strona wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; lub wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny.
Jedną z trzech przesłanek dopuszczalności elektronicznego doręczenia jest zatem wniesienie pisma przez stronę w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo, lub wystąpienie przez stronę do sądu o takie doręczenie i wskazanie mu adresu elektronicznego. W przypadku każdej z przesłanek wskazanych w art. 74a § 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek doręczania pism drogą elektroniczną (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 74(a).
Jak wynika z akt sądowych sprawy - pełnomocnik skarżącej spółki - w toku postepowania przed Sądem I instancji - złożył w dniu 18 października 2023 r. za pośrednictwem ePUAP z konta o nazwie "[...]" identyfikator [...]- wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oryginału pełnomocnictwa. Pismo to zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Wniesienie przez pełnomocnika skarżącej ww. pisma w formie dokumentu elektronicznego, wywołało ten skutek, że Sąd I instancji był zobligowany do doręczania kolejnych pism pełnomocnikowi za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres, z którego nadano pismo wniesione w tej formie, bowiem pełnomocnik nie wskazał innego adresu. Wprawdzie w myśl art. 46 § 2a p.p.s.a. w opisanym przypadku pismo powinno taki adres zawierać, jednakże gdy go nie zawiera, to stosownie do art. 46 § 2d cytowanej ustawy sąd przyjmuje, że właściwym jest adres elektroniczny, z którego nadano pismo wniesione w formie dokumentu elektronicznego (zob. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2025 r., sygn. akt I FZ 39/25). W tym kontekście słusznie zauważył Sąd I instancji, że dopiero na etapie wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wskazał, że aktywny adres do doręczeń pełnomocnika funkcjonuje w ramach eDoręczeń pod numerem [...]. Pełnomocnik ani razu nie użył tego adresu do kontaktu z Sądem I instancji, ani przede wszystkim nie wskazał go jako preferowanej formy doręczeń.
W tym miejscu należy podkreślić, że strona mogła w każdym czasie zrezygnować z doręczeń pism sądowych drogą elektroniczną. Zgodnie bowiem z art. 74a § 2 p.p.s.a. jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Nie może ono zatem mieć charakteru dorozumianego (np. przez składanie kolejnych pism do sądu w formie innej niż za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej nie złożył przed Sądem I instancji takiego oświadczenia, tj. że rezygnuje z doręczeń pism sądowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Wobec powyższego, nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja autora zażalenia, że sentencja wyroku z dnia 15 maja 2024 r. została nieprawidłowo doręczona za pośrednictwem ePUAP na adres "[...]", zamiast przez system aktywny dla pełnomocnika eDoręczenia nr [...].
Tej oceny nie zmienia również argumentacja, że skoro Sąd I instancji doręczył pełnomocnikowi skarżącej zawiadomienie o wyznaczeniu terminu posiedzenia niejawnego – na którym zapadł wyrok w sprawie - za pośrednictwem operatora pocztowego, to pełnomocnik mógł przypuszczać i oczekiwać, że korespondencja w sprawie będzie taką też drogą przesyłana.
Istotna z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest okoliczność, że Sąd I instancji prawidłowo doręczył pełnomocnikowi skarżącej sentencję wyroku wydanego w dniu 15 maja 2024 r. za pośrednictwem ePUAP na adres "[...]". Zatem profesjonalny pełnomocnik, który nie złożył oświadczenia o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nie powinien oczekiwać, że Sąd I instancji doręczy sentencję wydanego w sprawie wyroku pocztą tradycyjną. W tym miejscu należy podkreślić, że profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej (zob. postanowienia NSA z dnia: 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09; 3 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 155/09; 9 maja 2006 r., sygn. akt II OZ 468/06), toteż w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 184/09).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że pełnomocnik skarżącej, mając świadomość toczącego się postępowania sądowego, winien regularnie sprawdzać skrzynkę odbiorczą w systemie ePUAP, skoro za pośrednictwem tej platformy złożył w dniu 18 października 2023 r. - wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oryginału pełnomocnictwa. W tym zakresie nie powinien bazować jedynie na powiadomieniach, które z różnych względów, czy to systemowych, czy konfiguracyjnych, mogą nie zadziałać prawidłowo. Argumentacja pełnomocnika skarżącej zawarta we wniosku o przywrócenie terminu - jak i w zażaleniu - nie wskazuje na żadne przeszkody, które byłyby nie do przezwyciężenia, a więc mogłyby stanowić obiektywną okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Za takie okoliczności nie mogły uchodzić kwestie techniczne braku powiadomień z sytemu ePUAP dotyczące korespondencji sądowej, w sytuacji gdy w świetle art. 74a p.p.s.a. ziściły się przesłanki do doręczenia korespondencji w tej formie pełnomocnikowi skarżącej.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.