II GZ 647/25

II GZ 647/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1561/23 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 maja 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1561/23, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego
z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256, w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji przywołał treść art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz stwierdził, że zawieszenie postępowania ze względu na prejudycjalny charakter innego postępowania dotyczy sytuacji, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, a orzeczenie, które zapadnie w drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę do rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. WSA dodał, że w takim przypadku występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), co oznacza sytuację, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia może mieć wpływ na wynik postępowania. Wskazuje to na celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
WSA powołał się na utrwalone stanowisko judykatury, zgodnie z którym zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z przyczyn wymienionych w art. 125 § 1 p.p.s.a. następuje z urzędu, jednak celowość jego podjęcia zależy od dokonywanej przez Sąd oceny przesłanek uzasadniających wstrzymanie biegu sprawy, natomiast zastosowanie wskazanego przepisu zależy od istnienia między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem związku tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Nadto zawieszenie postępowania powinno być także uzasadnione sprawiedliwością i ekonomiką procesową.
Sąd I instancji wskazał, że skargi na powyższą decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., poza skarżącym, wniosły również inne podmioty. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, WSA w Warszawie skierował do TSUE pytania prejudycjalne, na które Trybunał udzielił odpowiedzi wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt C-118/23. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady Nadzorczej G. S.A., wyrokiem z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, stwierdził, że decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. o nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji została wydana z naruszeniem prawa.
Sąd I instancji stwierdził, że uprzednie prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie zgodności z prawem powyższej decyzji BFG, wydane w sprawie ze skargi Rady Nadzorczej G. S.A., może mieć wpływ na wynik postępowania ze skargi na tę samą decyzję wniesionej przez skarżącego w niniejszej sprawie. WSA podkreślił, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego charakteryzuje się szeroką skutecznością prawną, zarówno co do zawartego w nim rozstrzygnięcia, jak i motywów jego podjęcia, bowiem wiąże on nie tylko strony i sąd administracyjny, który go wydał, ale również inne sądy, inne organy państwowe oraz inne osoby. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zachodziła zatem zależność, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W związku z powyższym Sąd I instancji, ze względu na zasadę celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej, zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego prowadzonego w sprawie VI SA/Wa 2964/22.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego prowadzonego pod sygnaturą akt: VI SA/Wa 2964/22 w przedmiocie zgodności z prawem decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, mimo jednoznacznej regulacji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umożliwiającej zawieszenie postępowania przed WSA w sytuacji jego zależności od wyniku innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed TK lub TSUE;
2) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo że podjęcie tego rodzaju czynności procesowej godzi w konstytucyjne gwarancje obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, tj. w przedmiotowej sprawie, mimo trzech i pół lat procedowania, nie zapadło żadne rozstrzygnięcie merytoryczne, a zawieszenie postępowania wyłączy możliwość wydania takiego orzeczenia na najbliższe kilka lat (biorąc pod uwagę obciążenie Naczelnego Sądu Administracyjnego);
3) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo braku bezpośredniego związku opisanych w uzasadnieniu zagadnień prawnych dla rozstrzygnięcia sprawy w niniejszym postępowaniu, tj. skarżącemu służy legitymacja czynna do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, a legitymacja czynna innych podmiotów pozostaje z jego punktu widzenia irrelewantna;
4) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo że oddzielne rozpoznanie skarg, ze względu na odrębność indywidualnych podmiotów skarżących, jest konieczne do zapewnienia przestrzegania wynikającego z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej prawa każdego podmiotu do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie i do pełnej realizacji art. 85 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE;
5) art. 153 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 lutego 2025 roku, wydanym w tożsamej sprawie prowadzonej pod sygn. akt: II GZ 32/25 oceny prawnej w przedmiocie braku konieczności zawieszenia postępowania dotyczącego skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. ze względu na prawo strony do rozpoznania jej sprawy w rozsądnym terminie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że przez "zagadnienie wstępne" rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu. Ponadto strona wskazała, że rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona.
Wnoszący zażalenie dodał, że w wydawaniu rozstrzygnięcia dotyczącego zawieszenia postępowania uwzględnić należy czy zawieszenie postępowania nie godzi w konstytucyjne gwarancje obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Aby móc zastosować zawieszenie postępowania między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona.
Skarżący stwierdził również, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego prowadzonego pod sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, bowiem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uprawnia Sąd do zawieszenia postępowania w sytuacji jego zależności od wyniku innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed TK lub TSUE.
Wskazując na treść art. 85 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE podkreślił, że państwa członkowskie mają dbać o to, aby kontrola odbywała się sprawnie oraz, aby sądy krajowe korzystały z kompleksowych ocen gospodarczych, których przedmiotem są czynności przeprowadzone przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, biorąc je za podstawę swojej własnej oceny.
Dodatkowo strona wnosząca zażalenie podniosła, że posiada legitymację czynną do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, a legitymacja czynna innych podmiotów nie stanowi z punktu widzenia skarżącego okoliczności relewantnej, której rozstrzygnięcie powinno przemawiać za zawieszeniem niniejszego postępowania administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz bezpośrednio wpływać na wynik tego postępowania. Natomiast zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303).
Zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Nie oznacza to jednak dowolności działania w tej mierze, bowiem dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do stwierdzenia czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/06, LEX nr 338509 i z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05, LEX nr 212145).
Sporna w świetle zarzutów zażalenia kwestia była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony m.in. w postanowieniu NSA z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt II GZ 404/21 (to i kolejne przywołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; powoływanej dalej jako: CBOSA).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że zachodzi konieczność zawieszenia postępowania sądowego ze względu na występujące w niej zagadnienie wstępne.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji, skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. wniosły poza skarżącym również inne podmioty. Postępowania sądowoadministracyjne ze skarg innych podmiotów toczą się zatem przed WSA w Warszawie, przy czym w postępowaniu ze skargi Rady Nadzorczej G. S.A., prowadzonym pod sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 29 stycznia 2025 r. wydał już wyrok, w którym stwierdził, że skarżona decyzja BFG z dnia 29 września 2022 r. o nr DPR.720.6.2021.256, w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji została wydana z naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że przywołany wyrok WSA jest nieprawomocny, zaś Sąd I instancji słusznie zauważył, że prawomocne rozstrzygnięcie w zakresie zgodności z prawem skarżonej w różnych postępowania, tej samej decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego nie pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności tej decyzji w innych równolegle toczących się sprawach. Przy czym kwestią o zasadniczym znaczeniu dla uznania prawidłowości wydanego przez WSA postanowienia o zawieszeniu postępowania sadowoadministracyjnego była w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tożsamość decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji zarówno w postępowaniu zainicjowanym skargą Rady Nadzorczej G. S.A. prowadzonym pod sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, jak i w postępowaniu niniejszym, prowadzonym ze skargi B. R. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1561/23.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że uprawomocnienie się rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22 – w tym na przykład poprzez instancyjną kontrolę przez Naczelny Sąd Administracyjny, mającą za zadanie ocenę zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, którym na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2253) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. WSA stwierdził wydanie decyzji BFG z 29 września 2022 r. z naruszeniem prawa – może mieć znaczący wpływ na wynik postępowania prowadzonego ze skargi innego podmiotu na tę samą decyzję. Okolicznością bezsporną jest również fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie, wszczęte na skutek skargi B. R., ma na celu dokonanie oceny zgodności z prawem tej samej decyzji organu administracji, która już podlega ocenie w innym toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie może uchodzić z pola widzenia, że skarga strony została wywiedziona właśnie na tę samą decyzję i ma na celu dokonanie w toku kontroli sądowej jej prawidłowości.
W tych okolicznościach – wbrew stanowisku autora zażalenia – nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22 wyprzedza niniejsze postępowanie i w jego toku zostanie dokonana prawomocna ocena, pozwalająca na ustalenie czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zwrócić przy tym należy uwagę, że WSA w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał się nie tylko na względy ekonomiki procesowej, ale także na względy sprawiedliwości i celowości. W sytuacji, gdy weźmie się jeszcze pod uwagę względy spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego, które – jak wynika z powyższego – uzasadniają wydane przez WSA postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą B. R., Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że orzeczenie Sądu I instancji wydane na obecnym etapie postępowania jest prawidłowe. Nie można przy tym zawieszenia w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22 traktować jako pozbawienia skarżącego praw.
W tym stanie rzeczy, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, uwzględniając treść decyzji podlegającej już wcześniej kontroli sądowej oraz zakres jej zaskarżenia, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało zawiesić, bowiem uprzednie prawomocne rozstrzygnięcie co do zgodności z prawem decyzji, która już podlegała kontroli sądowej przed WSA, która to kontrola nie zakończyła się wydaniem prawomocnego orzeczenia, może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.