II GZ 630/25

II GZ 630/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Syndyka masy upadłości C. S.A. w upadłości w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1125/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości C. S.A. w upadłości w O. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 stycznia 2025 r. nr DPS-DPSZPO.4560.69.2023.AB w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1125/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił, na wniosek syndyka masy upadłości C. S.A. w upadłości w O. wstrzymania wykonania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 stycznia 2025 r. nr DPS-DPSZPO.4560.69.2023.AB w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia i wskazał, że nie dysponuje aktualnie kapitałem pozwalającym na wywiązanie się z nałożonej represji w postaci kary finansowej w wysokości 500 000 zł, bez jednoczesnego pokrzywdzenia swoich wierzycieli; nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej, a wszelkie dochody uzyskuje z oprocentowania lokat bankowych, przy czym cały uzyskiwany w ten sposób dochód przeznaczony jest na bieżące koszty masy upadłości, w tym wynagrodzenia pracowników, zabezpieczenie składników majątkowych oraz na koszty odzyskiwania przysługujących mu wierzytelności.
W oparciu o uzasadnienie wniosku i akta sprawy, a także mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniósł jedynie upadłość i niedysponowanie kapitałem pozwalającym na zapłatę kary pieniężnej, lecz nie dołączył przy tym żadnych dokumentów źródłowych obrazujących jego sytuację gospodarczo-finansową. Sąd podkreślił, że sam fakt, że skarżący jest podmiotem w upadłości nie przekłada się na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie znając zatem aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, Sąd I instancji nie był w stanie ustalić wpływu, jaki wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby mieć na sytuację finansową skarżącego. W konsekwencji nie jest zatem możliwe ustalenie, czy w istocie konieczność zapłaty kwoty określonej w zaskarżonej decyzji uzasadnia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał zatem, że na skutek wykonania decyzji zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu tak skonstruowany wniosek uniemożliwiał dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji podniósł również, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to zatem sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym decyzja nakładająca obowiązek zapłacenia określonej kwoty (np. tytułem kary pieniężnej) nie prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, gdyż uiszczenie kwoty pieniężnej ma ze swej natury charakter odwracalny.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji uprawdopodobnienia przez skarżącego, że niewstrzymanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla upadłego, a przede wszystkim utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia jawi się jako bezcelowe, gdyż w toku postępowania upadłościowego upadłego, decyzja nie może być wykonana jako że nie stanowi kosztu, bądź innego zobowiązania macy upadłości w rozumieniu art. 230 prawa upadłościowego.
Argumentację na poparcie powyższego zarzutu skarżący przedstawił w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej – "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 marca 2024 r., sygn. akt I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena wniosku dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w celu wykazania zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., niezbędne jest podniesienie konkretnych okoliczności pozwalających ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jednocześnie podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, 9 września 2011 r., sygn. akt II OZ 751/11, 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 2910/11).
Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na finanse skarżącego, jednak bez wykazania jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa w zestawieniu z wysokością nałożonej kary, nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że złożony wniosek nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wspomniano, wnioskodawca jest zobowiązany uprawdopodobnić, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie skarżący tego nie uprawdopodobnił, gdyż nie uprawdopodobnił podniesionych we wniosku okoliczności.
Wskazać również należy, że dla wykazania wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności stanowiących podstawę oceny, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności – z uwagi właśnie na te okoliczności – jest uzasadnione (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09; 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GZ 76/22; zob. również postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I FZ 198/23 oraz przywołane tam orzecznictwo i postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II GZ 6/23).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym powstanie szkody majątkowej lub finansowej w wyniku wykonania zaskarżonego aktu jest – co do zasady – okolicznością odwracalną, albowiem istnieją prawne instytucje restytucji stanu pierwotnego lub rekompensaty tego rodzaju szkód (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r. sygn. II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo).
W świetle przedstawionych argumentów, nie było podstaw, aby zaskarżone postanowienie Sądu I instancji uznać za nieprawidłowe.
Wyjaśnienia wymaga również, że nieuwzględnienie żądania strony o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności nie uniemożliwia złożenia ponownie takiego wniosku i udzielenia ochrony tymczasowej, o ile zaktualizują się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. do wykazania których zobowiązany jest wnioskodawca.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.