II GZ 627/25

II GZ 627/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Bk 151/25 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2025-03-18
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188 w związku z art. 197 § 2 art. art. 86 § 1 i art. 87 § 2 w związku z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 151/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 12 listopada 2024 r. Nr 55/D-II/HP/2024 w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić E. M. termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 151/25 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. M. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") na decyzję Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 12 listopada 2024 r. Nr 55/D-II/HP/2024 w przedmiocie choroby zawodowej.
2. Wyrokiem z 18 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił w całości skargę Skarżącej na decyzję Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z 12 listopada 2024 r., nr 55/D-II/HP/2024 w przedmiocie choroby zawodowej. Na rozprawie obecna była Strona skarżąca oraz jej profesjonalny pełnomocnik.
3. Następnie, pismem z 19 maja 2025 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Do wniosku pełnomocnik dołączył zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza sądowego na okres od 19 marca do 18 maja 2025 r. Badanie lekarskie zostało przeprowadzone 14 maja 2025 r. Numer statystyczny choroby: M51.G45. Równocześnie pełnomocnik złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty od wniosku. W uzasadnieniu pełnomocnik strony wskazał, że był niezdolny do pracy w związku z chorobą trwającą od 19 marca do 18 maja 2025 r. i przebywał na zwolnieniu lekarskim.
4. W ocenie Sądu z uzasadnienia wniosku pełnomocnika nie wynika, aby uchybienie terminu nie było zawinione. Nie stanowią przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu podnoszone przez pełnomocnika okoliczności, sprowadzające się do przyczyn zdrowotnych. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że zdiagnozowana przez lekarza choroba kręgosłupa (kod ICD M51.45) całkowicie uniemożliwiała mu terminowe złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Tego rodzaju wniosek, w przeciwieństwie do np. skargi czy też skargi kasacyjnej, jest bardzo krótkim, szablonowym i rutynowym pismem. Dla profesjonalnego pełnomocnika jego sporządzenie wymaga bardzo niewielkiego nakładu czasu i pracy. Co więcej, wniosek o uzasadnienie wyroku mógł zostać złożony za pośrednictwem platformy e-PUAP, a zatem nie wymagał udania się do placówki pocztowej. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił także, że do złożenia wniosku nie mógł posłużyć się osobą trzecią, np. pracownikiem kancelarii lub innym pełnomocnikiem.
5. Sąd I instancji uznał, że w realiach sprawy nie znalazł podstaw do uznania, że pełnomocnik Skarżącej był pozbawiony możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w przewidzianym przez prawo terminie. Z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, by stan zdrowia pełnomocnika Skarżącej uniemożliwiał terminowe dokonanie tego rodzaju nieskomplikowanej i nieczasochłonnej czynności. Nie można zatem przyjąć, że pełnomocnik wykazał, że uchybił terminowi wniesienia skargi bez swojej winy. Okoliczności, przedstawione we wniosku, w realiach niniejszej sprawy nie mogą wywrzeć skutku w postaci przywrócenia terminu do dokonania wnioskowanej czynności.
6. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez uznanie, że złożenie przez pełnomocnika zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza sądowego stwierdzające niezdolność do wykonywania pracy zawodowej nie jest wystarczające dla uznania, że pełnomocnik nie miał w okresie objętym zaświadczeniem, jakichkolwiek czynności zawodowych, w sytuacji gdy przyczyną uchybienia terminu była choroba pełnomocnika uniemożliwiająca, w ocenie lekarza, wykonywanie obowiązków zawodowych poprzez stwierdzenie, że jest on niezdolny do pracy, a dokonanie przez sąd orzekający oceny odmiennej wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną.
Biorąc powyższe pod uwagę wnosząca zażalenie wniosła o zmianę skarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono argumenty na jego poparcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
7. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, a we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zasadnicze znaczenie dla uznania zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy strony. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę we wniosku, lecz również całości okoliczności sprawy.
Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, pełnomocnik dostatecznie uprawdopodobnił okoliczność wskazującą na brak winy w nieterminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przyczyna ta została nie tylko uwiarygodniona, ale także wykazana zaświadczeniem lekarskim, wystawionym przez lekarza sądowego, według którego w okresie od 19 marca do 18 maja 2025 r. pełnomocnik Skarżącej nie może się stawić na zawiadomienie sądu z powodu choroby, przy wydaniu zaświadczenia wykorzystano Karty informacyjne szpitalne i badania własne.
Zauważyć należy, że od profesjonalnego pełnomocnika można i należy oczekiwać zachowania podwyższonego miernika staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Pełnomocnik powinien tak zorganizować pracę, w tym urządzić sposób funkcjonowania własnej kancelarii, aby czynności podejmowane były terminowo, w szczególności te, których skuteczność uzależniona jest od zachowania ustawowego terminu. Doświadczenie wskazuje jednak, że czasem z powodu nadzwyczajnych okoliczności, podjęcie w terminie czynności związanych z wypełnieniem udzielonego przez stronę pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy może okazać się utrudnione lub nawet czasowo wyłączone.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że jeżeli przyczyną uchybienia terminu była nagła, niespodziewana choroba pełnomocnika uniemożliwiająca, w ocenie lekarza, wykonywanie obowiązków zawodowych poprzez stwierdzenie, że jest on niezdolny do pracy, to dokonanie przez sąd orzekający oceny odmiennej wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazanie fałszu dokumentu - co do treści lub formy wraz z konsekwencjami wykrycia czynu karnego (tak: NSA w postanowieniu z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 981/25 i cytowane tam orzecznictwo).
Skoro więc przyczyną uchybienia terminu była choroba pełnomocnika, to uznać należy, że uniemożliwiła mu wykonywanie obowiązków zawodowych, w tym również sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Możliwości posłużenia się zastępstwem nie można odrywać od indywidualnych okoliczności sprawy.
Podkreślić warto, że pełnomocnik nie tylko zachował termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Nadto, czynność została dokonana w pierwszym dniu roboczym po ustaniu przyczyny uchybienia terminu – zwolnienie lekarskie trwało do 18 maja 2025 r., a w dniu 19 maja 2025 r. pełnomocnik złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
8. W efekcie uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik Skarżącej dostatecznie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Wykazał, że jego stan zdrowia stanowił przeszkodę uniemożliwiającą dokonywanie czynności procesowych.
9. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, a wobec uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, zachodziły podstawy do zastosowania art. 188 p.p.s.a. oraz uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.