II GZ 624/25

II GZ 624/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188 w związku z art. 197 § 2 art. 61 § 3 w związku z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P (...)S.A. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1281/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie skargi P (...)S.A. w likwidacji na uchwałę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 12 lutego 2025 r., nr 51/2025 w przedmiocie określenia zasad sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania otrzymanych środków na wykonywaną misję publiczną postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r., odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą P (...) S.A. w likwidacji (dalej przywołana jako: "Skarżąca"), uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 12 lutego 2025 r., w przedmiocie określenia zasad sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania otrzymanych środków na wykonywaną misję publiczną.
2. Sąd wskazał, że we wniesionej na wskazaną uchwałę skardze strona wniosła o wstrzymanie jej wykonania argumentując, że brak przekazywania jej, ale również innym spółkom mediów publicznych, wpływów z opłat abonamentowych spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla tych spółek w postaci np. braku realizowania bieżących zobowiązań względem pracowników czy też kontrahentów. Zdaniem spółki skutki prawne obowiązywania zaskarżonej uchwały mogą w znacznym stopniu utrudnić jej funkcjonowanie i stanowić zagrożenie dla realizowanej misji publicznej, gdyż to organ miałby dysponować nie tylko jednostronnym uprawnieniem dla określania, co stanowi wypełnianie obowiązku realizacji przez skarżącą misji publicznej, a co nim nie jest, lecz także instrumentem finansowym w postaci wstrzymania wypłat w celu stworzenia sytuacji podporządkowania wobec organu poszczególnych jednostek radiofonicznych. Według Skarżącej na podstawie zaskarżonej uchwały został przygotowany przez Organ harmonogram wypłat zaliczkowych na rok 2025, przewidujący wypłatę całościowej kwoty 8.322.000 zł w pięciu transzach. O ile transza zaplanowana do wypłaty w dniu 31 stycznia 2025 r. została zrealizowana, termin kolejnej ma upływać już w dniu 30 kwietnia 2025 r. w kwocie 1.726.200 zł, co oznacza, że pierwszy obowiązek sprawozdawczy miałby zostać zrealizowany w terminie do dnia 5 kwietnia 2025 r. W ocenie Skarżącej sytuacja ta determinuje pilne rozpatrzenie skargi oraz zawartego w jej treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, gdyż jakiekolwiek uchybienie obowiązkowym sprawozdawczym określonym zaskarżoną uchwałą mogłoby skutkować odmową przez Organ wypłaty zaliczki tytułem udziału we wpływach z opłat abonamentowych w całości. Stanowiłoby to zatem nie tylko proceder niezgodny z prawem, lecz narażałoby Skarżącą na znaczną szkodę w postaci braku wpływu środków pieniężnych w wysokości 1.726.200 zł – niezbędnych dla realizacji misji publicznej.
3. Sąd I instancji uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła we wniosku okoliczności wskazujących na możliwość zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia je znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Sąd stwierdził, że Skarżąca w uzasadnieniu swojego wniosku nie podała faktów i okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania uchwały, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. Sąd zauważył, że nie dołączono żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową Skarżącej, czym nie powiązano potencjalnych skutków wykonania uchwały ze zmianami w obszarze finansowym spółki. Taki stan uniemożliwił Sądowi pozytywne rozstrzygnięcie wniosku.
4. Skarżąca, zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku Skarżącej o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej uchwały, w przypadku gdy Skarżej wykazał przesłanki skutkujące wstrzymaniem przedmiotowej uchwały oraz uprawdopodobnił we wniosku okoliczności wskazujące możliwość zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania uchwały KRRiT nr 51/2025 w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
5. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiony w nim zarzut podważa prawidłowość oceny wniosku Skarżącej spółki o zastosowanie wobec niej ochrony tymczasowej, jakiej dokonał Sąd I instancji.
Wskazania wymaga na wstępie, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, przesłanki materialne uwzględnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się do takich prawnych lub faktycznych okoliczności związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności), które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (zob. np. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., II GSK 232/23; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., II GZ 194/23; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II GSK 979/23).
Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
6. Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, stwierdzić należy w świetle argumentacji zawartej w uzasadnieniu wniosku Strony o wstrzymanie wykonania uchwały z dnia 12 lutego 2025 r., w przedmiocie określenia zasad sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania otrzymanych środków na wykonywaną misję publiczną, słusznie wskazuje Skarżący, że skutki prawne obowiązywania zaskarżonej uchwały mogą w znacznym stopniu utrudnić funkcjonowanie Skarżącej i stanowić zagrożenie dla realizowanej misji publicznej. To KRRiT według treści zaskarżonej uchwały miałaby dysponować jednostronnym uprawnieniem dla określania co stanowi wypełnianie obowiązku realizacji przez Skarżącą misji publicznej, a co nim nie jest, i stosowanie instrumentu finansowego w postaci wstrzymania wypłat - dla stworzenia sytuacji podporządkowania wobec KRRiT poszczególnych jednostek radiofonicznych. Jakiekolwiek uchybienie obowiązkowym sprawozdawczym określonym zaskarżoną uchwałą mogłoby skutkować odmową przez Organ wypłaty zaliczki tytułem udziału we wpływach z opłat abonamentowych w całości. co narażałoby Skarżącą na znaczną szkodę w postaci braku wpływu środków pieniężnych w wysokości 1.726.200 zł – niezbędnych dla realizacji misji publicznej. Skarżąca podkreśliła również, że wpływy abonamentowe stanowią podstawowe źródła finansowania działalności jednostek publicznej radiofonii i telewizji.
Skarżąca wskazuje nadto, że cały czas realizuje misję określoną w przepisach o radiofonii i telewizji. Realizacja misji nie została zarzucona, a środki finansowe należne dla Skarżącej są zablokowane bezpodstawnie na rachunku bankowym Sądu Rejonowego dla K.. KRRiT nie dokonała wypłaty na rzecz Spółki przeznaczonych dla niej środków z wpływów abonamentowych na 2024 r. w kwocie 5 461 800,00 złotych, pomimo, że powyższa kwota, zgodnie z uchwałą nr 194/2023 podjętą na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych w dniu 13 września 2023 r., powinna zostać przekazana bezpośrednio na rachunek Spółki. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku zawarła również zestawienie przychodów spółek z mediów publicznych wskazując, że przekazanie środków jest koniecznością i obowiązkiem obciążającym KRRiT, z którego ten się nie wywiązuje, pomimo starań i wniosków wielu zaangażowanych podmiotów. Takie działania niewątpliwie uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie spółki P (...) S.A. w likwidacji, a co za tym idzie powodują konieczność podjęcia takich działań by nie zagrozić istnieniu Skarżącej jak chociażby wypowiedzenia umów o pracę dla pracowników Spółki czy sprzedaż ruchomości.
7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może w kontekście całokształtu przedstawionych okoliczności spowodować trudne do odwrócenia skutki. W takiej sytuacji konieczne stało się zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym należy uznać, że sytuacja Skarżącej odpowiada hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a.
8. Ze wskazanych powodów Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały.
9. Uzupełniając powyższe, w zakresie wniosku Skarżącej o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie, w postanowieniu rozpoznającym zażalenie, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym.