II GZ 62/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-02-22
NSAAdministracyjneWysokansa
przywrócenie terminuskarga administracyjnapolityka rozwojuUEdofinansowaniepostępowanie sądowoadministracyjnekopie dokumentóworyginałyNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając, że notarialnie poświadczone kopie dokumentów mogą zastąpić oryginały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając dokumentację za niekompletną z powodu braku oryginałów niektórych załączników. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że notarialnie poświadczone kopie dokumentów, zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a., mogą być dopuszczalne zamiast oryginałów, a kwestia ta nie jest wyłączona przez specyficzne przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez M. Spółkę z o.o. Skarga została pierwotnie pozostawiona bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych, w tym niedołączenia oryginału dokumentu potwierdzającego wynik procedury odwoławczej. Spółka wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że organ nie zawarł pełnego pouczenia o środkach zaskarżenia. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że spółka nie dołączyła wymaganych oryginałów dokumentów, co stanowiło brak uniemożliwiający skuteczne wniesienie skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. Sąd podkreślił, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, choć modyfikuje postępowanie sądowoadministracyjne, dopuszcza odpowiednie stosowanie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w tym instytucji przywrócenia terminu (art. 86-87 p.p.s.a.). NSA wskazał, że WSA nieprawidłowo utożsamił braki formalne wniosku o przywrócenie terminu z brakami samej skargi. Kluczowe było stwierdzenie, że art. 48 § 3 p.p.s.a., pozwalający na zastąpienie oryginałów dokumentów notarialnie poświadczonymi kopiami, nie jest wyłączony przez przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i może znaleźć zastosowanie. NSA uchylił zaskarżone postanowienie, nakazując ponowne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu z uwzględnieniem powyższych uwag.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, notarialnie poświadczone kopie dokumentów, zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a., mogą być dopuszczalne zamiast oryginałów, a przepisy te nie są wyłączone przez specyficzne regulacje ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 48 § 3 p.p.s.a. może być odpowiednio stosowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w sprawach uregulowanych w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ponieważ nie jest sprzeczny z celami tej ustawy, a wręcz może sprzyjać szybkości postępowania. Dołączenie uwierzytelnionych kopii nie utrudnia realizacji postulatu szybkości postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 86

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunki przywrócenia terminu: złożenie wniosku w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, dokonanie czynności, której nie dokonano, uprawdopodobnienie braku winy, powstanie ujemnych skutków procesowych.

Pomocnicze

u.z.p.p.r. art. 30c § ust. 2

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Skarga do sądu powinna być wniesiona wraz z kompletną dokumentacją obejmującą: wniosek wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informację o wynikach procedury odwoławczej. Wymaga złożenia oryginału wniosku i informacji o ocenie projektu.

u.z.p.p.r. art. 30e

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem niektórych przepisów.

p.p.s.a. art. 87 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

p.p.s.a. art. 48 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o uchyleniu postanowienia w wyniku rozpoznania zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Notarialnie poświadczone kopie dokumentów mogą być dopuszczalne zamiast oryginałów na mocy art. 48 § 3 p.p.s.a., który ma odpowiednie zastosowanie. Sąd I instancji błędnie ocenił kompletność skargi zamiast skupić się na przesłankach przywrócenia terminu. Brak prawidłowego pouczenia o środkach zaskarżenia może stanowić podstawę do przywrócenia terminu.

Odrzucone argumenty

WSA argumentował, że wymagane były oryginały dokumentów, a nie poświadczone kopie, co było podstawą odmowy przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Dołączenie zatem do skargi złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu odpisów dokumentów uwierzytelnionych w sposób określony w stosowanym wprost art. 48 § 3 p.p.s.a. nie utrudnia w najmniejszym stopniu spełnienia postulatu zapewnienia szybkości postępowania sądowoadministracyjnego.

Skład orzekający

Anna Robotowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność stosowania art. 48 § 3 p.p.s.a. (poświadczone kopie zamiast oryginałów) w specyficznych postępowaniach sądowoadministracyjnych, gdzie obowiązują odrębne ustawy (np. ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), oraz rozróżnienie między badaniem wniosku o przywrócenie terminu a oceną kompletności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania wynikającego z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ale zasada dotycząca poświadczonych kopii może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej dopuszczalności kopii dokumentów w postępowaniu administracyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla wielu stron postępowań.

Kopie dokumentów zamiast oryginałów? NSA wyjaśnia, kiedy można zaoszczędzić na notariuszu w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 62/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-02-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1961/10 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2010-11-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Spółki z o.o. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1961/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. w D. na ocenę zawartą w informacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. Sp. z o.o. z siedzibą w D. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] sierpnia 2010 r., w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 24 listopada 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1961/10 pozostawił skargę M. Sp. z o.o. w D. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z [...] sierpnia 2010 r. bez rozpatrzenia. Przyczyną pozostawienia skargi bez rozpatrzenia było złożenie wraz ze skargą kserokopii dokumentów wskazanych w art. 30 c ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niedołączenie pisma z [...] maja 2010 r. stanowiącego informację o rozstrzygnięciu protestu.
Stosując się do pouczenia zawartego w protokole rozprawy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca spółka pismem z dnia 30 listopada 2010 r. złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wskazała, że organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie zawarł pełnego pouczenia o sposobie wniesienia środka zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Do wniosku Spółka załączyła podpisany wniosek o dofinansowanie oraz poświadczone notarialnie kserokopie dokumentów, w tym kserokopię informacji w przedmiocie oceny projektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając Spółce przywrócenia terminu do wniesienia skargi podniósł, że wprawdzie brak prawidłowego pouczenia w zaskarżonej informacji stanowił okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, to stosownie do art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, a więc w tej sprawie wnieść skargę kompletną, czego nie uczyniła. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona w trybie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), która to ustawa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołując się na art. 30 c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wskazał, że skarga do sądu powinna być wniesiona wraz z kompletną dokumentacją obejmującą: wniosek wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informację o wynikach procedury odwoławczej. Zdaniem Sądu przepis ten należy odczytywać w ten sposób, że wniosek o dofinansowanie oraz informacja w przedmiocie oceny projektu powinny być złożone w oryginale, zaś wniesiony środek odwoławczy oraz informacja o wynikach procedury odwoławczej mogą być złożone w kopiach, z zastrzeżeniem, że wniosek o dofinansowanie może być wygenerowany elektronicznie i opatrzony podpisem. Tymczasem Spółka do wniosku o przywrócenie terminu nie załączyła oryginału rozstrzygnięcia [...] z [...] marca 2010 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, a jedynie poświadczoną notarialnie kserokopię. Tak więc Sąd uznał, że załączona do wniosku o przywrócenie terminu dokumentacja jest niekompletna, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu. Podniósł również, że uregulowania ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wyłączają możliwość uzupełnienia braków skargi w trybie p.p.s.a., co jest dodatkowo uzasadnione założeniem jedynie 30-dniowego terminu na przeprowadzenie poszczególnych etapów postępowania sądowego.
W zażaleniu M. Sp. z o.o. w D. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie:
1. art. 87 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez przyjęcie, iż strona skarżąca nieprawidłowo złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy skarga została złożona prawidłowo;
2. art. 30c § 2, art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 47 § 1 oraz art. 48 § 1 p.p.s.a., poprzez bezzasadne przyjęcie, iż strona zobowiązana była do złożenia załączników w oryginale, podczas gdy treść ww. przepisów dopuszcza złożenie kopii dokumentów stanowiących załączniki do skargi;
3. art. 30c § 2, art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 48 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie za nieprawidłowe i niewystarczalne złożenie poświadczonych notarialnie załączników do skargi w miejsce oryginałów, podczas gdy treść art. 48 § 3 p.p.s.a. wyraźnie dopuszcza złożenie notarialnie poświadczonych odpisów dokumentów w miejsce oryginałów.
Ponadto w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, Spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez brak wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braków skargi złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy obowiązek taki ciążył na sądzie administracyjnym rozpatrującym złożony wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, co podniósł także Sąd I instancji, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w trybie której została wniesiona skarga do sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wykładnia i stosowanie tych odmiennych regulacji nastręcza jednak szereg trudności wynikających z przyjętego w tej ustawie systemu odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany.
Zgodnie z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że instytucja przywrócenia terminu, uregulowana głównie w przepisach art. 86 i 87 p.p.s.a., ma w pełnym zakresie zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w sprawach uregulowanych w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.
Z przedstawionych uregulowań wynika zatem, że Sąd rozpoznając wniosek Spółki o przywrócenie terminu powinien ustalić, czy wniosek skarżącej spełnia określone w przepisach ustawy procesowej, wymogi formalne. Sąd rozpatrując natomiast wniosek Spółki, wskazał wprawdzie, że brak prawidłowego pouczenia w zaskarżonej informacji stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, nie ustosunkował się jednak do dochowania przez skarżącą 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia ewentualne braki formalne wniosku o przywrócenie terminu w postaci braku oryginału załączników do skargi Sąd utożsamił z brakami co do kompletności samej skargi, złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Tymczasem, jak słusznie podniosła Spółka w zażaleniu, przedmiotem rozpoznania Sądu I instancji na tym etapie postępowania był wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a nie rozpoznanie załączonej do wniosku skargi w zakresie jej kompletności uregulowanej w art. 30 c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu należało wziąć pod uwagę, że wskazany powyżej art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie wymienia jako wyłączonego art. 48 § 3 i § 5 p.p.s.a., zgodnie z którym zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym, zaś jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd na wniosek strony albo z urzędu, zażąda od strony składającej taki odpis dokumentu, przedłożenia oryginału tego dokumentu. Regulacja ta może znaleźć odpowiednie zastosowanie w sprawie ze skargi wnoszonej w trybie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skoro nie jest sprzeczna z celem tej ustawy, a wprost przeciwnie – może sprzyjać realizacji szybkości postępowania sądowego.
Dołączenie zatem do skargi złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu odpisów dokumentów uwierzytelnionych w sposób określony w stosowanym wprost art. 48 § 3 p.p.s.a. nie utrudnia w najmniejszym stopniu spełnienia postulatu zapewnienia szybkości postępowania sądowoadministracyjnego, realizacji którego służą regulacje zawarte w art. 30c ustawy o zasadach polityki rozwoju. W obecnym stanie prawnym Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje więc argumentów wyłączających przyjęcie, że dołączona do skargi dokumentacja jest kompletna w rozumieniu art. 30c ustawy o zasadach polityki rozwoju również wtedy, gdy w miejsce oryginałów dołączono kopie dokumentów potwierdzone przez notariusza w sposób określony w art. 48 § 3 p.p.s.a.
Sąd zatem ponownie rozpoznając wniosek skarżącej Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uwzględni wskazane w tym postanowieniu uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także rozpatrzy wniosek pod względem spełnienia przez niego warunków formalnych z art. 86 i art. 87 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.