II GZ 603/17

II GZ 603/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2458/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-11-17
Skarżony organ
Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Sieńczyło–Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[A.]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2458/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "[A.]" Sp. z o.o. siedzibą w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za wydanie decyzji zatwierdzającej typ przyrządów do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu dorgowym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2458/16 po rozpoznaniu sprawy z wniosku "[A.]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Głównego Urzędu Miar z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za wydanie zatwierdzenia typu przyrządu pomiarowego - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 22 grudnia 2012 r. skarżąca, [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w P. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] września 2016 r. We wniosku skarżąca podniosła, że jest wyspecjalizowanym podmiotem w zakresie przyrządów do kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego. Od 10 lat z powodzeniem wprowadza na rynek przyrządy pomiarowe, których głównym odbiorcą były Straże Gminne i Miejskie. Zmiana prawa, a co za tym pozbawienie ww. podmiotów uprawnień do używania przyrządów pomiarowych spowodowała wstrzymanie zaplanowanych dostaw do rozbudowy istniejącej sieci przyrządów rejestrujących. Od 2016 r. spółka nie sprzedała żadnego stacjonarnego przyrządu rejestrującego. Skarżąca wskazała, że kwota objęta zaskarżoną decyzją (62 172 zł) dotyczy kosztów uzyskania prawnego dokumentu, uprawniającego do sprzedaży najnowszego produktu spółki. Wprowadzenie nowego produktu wiąże się z poniesieniem znacznych kosztów za opracowanie, wytworzenie, przeprowadzenie odpowiednich badań laboratoryjnych oraz na uzyskanie zatwierdzenia typu w Urzędzie Miar. Poniesione w tym zakresie przez spółkę koszty nie przyniosły zakładanych dochodów w wyniku nagłych, niezrozumiałych i nieprzewidywalnych zmian legislacyjnych.
Skarżąca podkreśliła, że od 2015 r. redukuje zatrudnienie, wydatkuje na utrzymanie wypracowane środki z ubiegłych lat. Wykorzystanie pozostałych środków na zapłatę kwoty wynikającej z decyzji wiąże się z upadłością spółki, brakiem wsparcia technicznego dla ok. 400 przyrządów dostarczonych w minionych latach oraz utratą pracy przez osoby zatrudnione w spółce. Do wniosku załączyła rachunek zysków i strat obejmujący dane za 2014 i 2015 rok, bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2014 r. i 2015 r. oraz potwierdzenia przelewów dokonywanych na rachunku bankowym z tytułu lokat ON.
W ocenie Sądu I instancji nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. WSA rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uwzględnił wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla jego rozpoznania. Podkreślił, że przedstawione przez skarżącą okoliczności oraz przedłożone w toku postępowania sądowego dokumenty nie wskazują, że realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zaistnieć w wypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Analiza akt sprawy, a w szczególności przedłożonych przez skarżącą wyciągów z rachunków bankowych potwierdza, że uiszczenie przez spółkę opłaty wynikającej z treści zaskarżanej decyzji nie będzie wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Na rachunkach bankowych spółki widnieją bowiem wpłaty dokonywane przez jej kontrahentów przekraczające niekiedy kwotę określoną w zaskarżonej decyzji.
Sąd podkreślił również, że skarżąca jako przedsiębiorca ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i musi mieć świadomość wystąpienia ewentualnego braku pozytywnych wyników ekonomicznych a nawet strat. Nierentowność nie jest natomiast zjawiskiem nadzwyczajnym i niezależnym od woli człowieka w rozumieniu siły wyższej w prawie cywilnym. Wskazana przez skarżącą przyczyna zaprzestania prowadzenia działalności nie stanowi siły wyższej w świetle powyższej definicji. Za działanie siły wyższej nie można uznać zmiany obowiązujących przepisów prawa.
Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek uzasadniających jej wstrzymanie. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podkreśliła, że wpłaty dokonywane przez kontrahentów w roku 2016 i 2017 były nieliczne, a tylko jedna wpłata była zbliżona do kwoty określonej w zaskarżonej decyzji, a sumą tą skarżąca już następnego dnia musiała spłacić wobec podwykonawcy. Obecnie sytuacja skarżącej się pogarsza, ponieważ otrzymuje ona nieregularne i niewielkie przychody, a aktualny stan środków na rachunku spółki wynosi 11 394,80 zł. Do zażalenia skarżąca dołączyła między innymi wyciąg z rachunku bankowego za okres od 17 do 19 czerwca 2017 r., ewidencje środków trwałych oraz opinię doradcy podatkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "rudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja ustalająca opłatę za wydanie zatwierdzenia typu przyrządu pomiarowego w wysokości 62 172 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 279/17). Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej skarżąca uzasadniła tym, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę majątkową, trudne do odwrócenia skutki oraz prawdopodobieństwo upadłości spółki. Na poparcie powyższych twierdzeń dołączyła aktualny wyciąg z rachunku bankowego oraz opinię doradcy podatkowego.
W ocenie NSA skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Przedstawione informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej są dość ogólne. Natomiast z wyciągu z rachunku bankowego wynika również posiadanie przez skarżącą znaczących kwot przeznaczonych do zakładania jednodniowych lokat ON. Ponadto podkreślić należy, że wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 1325/16). Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej wielokrotnie przewyższa wysokość nałożonej kary (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 669/16). Wobec powyższego ocena wniosku skarżącej dokonana przez WSA w Warszawie była prawidłowa.
Okoliczności tej nie zmienia również załączony do zażalenie aktualny wyciąg z konta bankowego oraz ewidencja środków trwałych, skoro został dołączony do akt sprawy na etapie wniesienia zażalenia do NSA. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w ramach przedmiotowego postępowania zażaleniowego ocenia zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia WSA, a wskazany powyżej dokument został dołączony do akt po wydaniu orzeczenia przez Sąd I instancji. W tym kontekście NSA zwraca jedynie uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.